Η απειλή της υπανάπτυξης

Μεγαλύτερη ζημιά απ’ ό,τι ο πόλεμος του Κοσσυφοπεδίου στη Γιουγκοσλαβία
έχει προκαλέσει η μανία του Εγκέλαδου στην Τουρκία. Οι επαρχίες του Μαρμαρά,
που βρέθηκαν στο επίκεντρο της καταστροφής, παρήγαγαν μέχρι χθες το 35% του
εθνικού προϊόντος.

Τουρκία, Ανταπαζαρί. Αυτή η γέφυρα δεν άντεξε στην οργή του Εγκέλαδου. Στη Βορειοανατολική Τουρκία οι υποδομές έχουν πάθει τεράστιες ζημιές

Οι ζημιές ­ μόνον στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και την υποδομή ­ ανέρχονται
σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Αλλά και στα άθικτα εργοστάσια οι γραμμές
παραγωγής αδρανούν. Κάθε ημέρα που περνά η τουρκική οικονομία χάνει
εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια. Η ζημιά ξεπερνάει τα συνολικά έσοδα της χώρας
το 1998 από τον τουρισμό ­ που επίσης χτυπήθηκε σκληρά από τον σεισμό. Οι
γερμανικές εφημερίδες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: η Τουρκία χρειάζεται
επειγόντως βοήθεια, αλλιώς κινδυνεύει να βρεθεί και πάλι ανάμεσα στις
υπανάπτυκτες χώρες.

20 δισ. δολάρια

Η «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε» υπολογίζει τις ζημιές στη βιομηχανία, τις
εγκαταστάσεις και την υποδομή σε 20 δισεκατομμύρια δολάρια, επισημαίνοντας
όμως ότι πρόκειται για πρώτες εκτιμήσεις, που αναμένεται να αναθεωρηθούν προς
τα πάνω. Ο ασφαλιστικός γίγαντας Μίνχνερ Ρικ, ο δεύτερος μεγαλύτερος
αντασφαλιστής που δραστηριοποιείται σήμερα στην Τουρκία, θα δημοσιεύσει
ακριβείς εκτιμήσεις την επόμενη εβδομάδα, οι ειδικοί όμως υπολογίζουν ότι η
έκταση των ζημιών θα ξεπεράσει τις καταστροφές του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο.
Το κέντρο τουρκικών σπουδών στο Έσσεν αναφέρει ότι η οικονομική ζημιά
ξεπερνάει τις μισές εξαγωγές της Τουρκίας το 1998 και τα συνολικά έσοδα από
τον τουρισμό το ίδιο έτος. Αν δεν υπάρξει αποτελεσματική οικονομική βοήθεια, η
Τουρκία, που σήμερα συγκαταλέγεται στις αναπτυσσόμενες χώρες, απειλείται να
ξαναπέσει στην υπανάπτυξη. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να αποφύγει τη γειτονία
με μια τριτοκοσμική χώρα, πρέπει να βοηθήσει οικονομικά την Τουρκία και
μάλιστα γρήγορα.

Καταστροφή υποδομών

Η «Σιντόιτσε Τσάιτουγκ» επισημαίνει ότι στις επαρχίες του Μαρμαρά παράγεται το
ένα τρίτο του εθνικού προϊόντος. Μόνον η τελείως κατεστραμμένη Νικομήδεια
συνέβαλε στο τουρκικό ΑΕΠ με 4,6%. Η επανάληψη της παραγωγής εμποδίζεται προ
πάντων από την καταστροφή των υποδομών: δρόμοι, γέφυρες, ηλεκτρικές και
τηλεπικοινωνιακές εγκαταστάσεις.

Ο σεισμός χτύπησε την Τουρκία στη χειρότερη δυνατή συγκυρία. Η τουρκική
οικονομία βρισκόταν ήδη σε ύφεση. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού ξεπερνούσε τα
20 δισεκατομμύρια δολάρια, που η κυβέρνηση έλπιζε να τα καλύψει με τη βοήθεια
του ΔΝΤ. Θα είναι αδύνατον να ανταποκριθεί στους όρους του για δημοσιονομική
πειθαρχία και περιορισμό του πληθωρισμού. Τα μισά φορολογικά έσοδα του κράτους
προέρχονταν από την πληγείσα περιοχή. Ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει μέχρι το
τέλος του χρόνου έως το 70%, λόγω των δημόσιων δαπανών για την ανοικοδόμηση

Στο διυλιστήριο της Τουρπάς, που παρήγαγε το 35% της βενζίνης που καταναλώνει
η Τουρκία, οι ζημιές από την πυρκαγιά ανέρχονται σε 200 εκατομμύρια δολάρια. Η
ιδιωτικοποίησή της, στην οποία προσέβλεπε το τουρκικό κράτος για να βελτιώσει
τα έσοδά του, μετατίθεται στις καλένδες.