Το… «μωρό» έκανε το θαύμα

Έκρυψαν την έκπληξή τους όταν την είδαν να πλησιάζει. Μίλησαν απευθείας τη
γλώσσα των μηχανικών. Άλλωστε η κατάσταση δεν άφηνε και πολλά περιθώρια. Πίσω
τους φλόγες ύψους 130 μέτρων δημιουργούν ατμόσφαιρα απερίγραπτη, κανείς δεν
πλησιάζει περισσότερο από 30 μέτρα κι εκεί η θερμοκρασία ξεπερνά τους 60
βαθμούς Κελσίου.

«Υποπυραγός Καλλιόπη Σαΐνη» συστήθηκε η Ελληνίδα τμηματάρχης Εναερίων Μέσων
Αεροπυρόσβεσης Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος και άπλωσε το χέρι στους κ.κ.
Ντενίζ και Γιουρτζούκ, πρόεδρο και μηχανικό ασφαλείας αντιστοίχως του
μεγαλύτερου Τουρκικού Διυλιστηρίου (Turpas), στο οποίο προκλήθηκε πυρκαγιά
μετά τον καταστροφικό σεισμό των 7,4 Ρίχτερ. Αυτή την εμπειρία δεν θα την
ξεχάσει ποτέ στη ζωή της. Κι αυτό φαίνεται στην αλλαγή της χροιάς όταν εξηγεί
με υπηρεσιακή γλώσσα όσα έζησε στις 18, 19 και 20 Αυγούστου.

«Η κατάσταση ήταν τραγική. Στο διυλιστήριο εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχαν μέσα
πυρόσβεσης. Δεν υπήρχε νερό ούτε ρεύμα. Οι δεξαμενές νερού χρησιμοποιούνταν
για τις ανάγκες των γύρω χωριών που ήταν ισοπεδωμένα. Οι μισοί και πλέον
εργαζόμενοι που ήξεραν τον χώρο ήταν είτε αγνοούμενοι είτε προσπαθούσαν να
σώσουν τους δικούς τους κάτω από τα ερείπια. Και η αδυναμία λειτουργίας
συστήματος ψύξης έκανε τον χώρο έναν εύφλεκτο θάλαμο αερίων με άμεσο κίνδυνο
επέκτασης της φωτιάς στις άλλες δεξαμενές. Στην πραγματικότητα υπήρχαν δύο
κρίσεις εκείνη τη στιγμή στην Τουρκία. Οι νεκροί και αγνοούμενοι από τις
καταρρεύσεις και ο κίνδυνος από τη φωτιά στο διυλιστήριο. Τίποτε από τα δύο
δεν ήταν εύκολο να αντιμετωπιστεί».

Καλλιόπη Σαΐνη. «Αυτό το αεροσκάφος με τα ελληνικά χρώματα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά παγκοσμίως στην κατάσβεση της πυρκαγιάς του διϋληστηρίου»

Την περασμένη Τετάρτη το απόγευμα η κ. Σαΐνη, δρ Αεροναυπηγός-Μηχανικός,
ανέλαβε να συντονίσει το έργο της κατάσβεσης στο διυλιστήριο από εδάφους, ως
μέλος της ομάδας αξιωματικών της Πυροσβεστικής μαζί με τον επιπυραγό Δ.
Βορίση, της Πολεμικής Αεροπορίας (με επικεφαλής τον αντισμήναρχο Δ.
Κουτσουράκη) και των τεχνικών που προσγειώθηκαν λίγες ώρες νωρίτερα στο
αεροδρόμιο Κεμάλ Ατατούρκ, κατόπιν αιτήματος για βοήθεια της γειτονικής χώρας.
Είχε προηγηθεί αναγνωριστική πτήση, για την οποία μάλιστα διατέθηκε το
προεδρικό ελικόπτερο, ώστε οι τέσσερις Έλληνες αξιωματικοί (της Πυροσβεστικής
και της Πολεμικής Αεροπορίας) να κάνουν εκτίμηση της πυρκαγιάς.

Συνεχείς ρίψεις

Χθες το απόγευμα η υποπυραγός βρίσκεται στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Στην
πίστα γίνονται οι προετοιμασίες για την υποδοχή της ελληνικής αποστολής, αλλά
στο βάθος, εκεί όπου είναι η βάση των πυροσβεστικών, επικρατεί ηρεμία. «Το
βλέπεται αυτό;» λέει δείχνοντας το καναδικό CL-145 που η Ελλάδα απέκτησε τον
Ιούλιο. «Έκανε δύο πρωτιές: είναι το πρώτο ελληνικό αεροσκάφος που συμμετείχε
σε επιχείρηση επί τουρκικού εδάφους και το μοναδικό στον κόσμο που
χρησιμοποιήθηκε σε κατάσβεση πυρκαγιάς διυλιστηρίου». Οι αξιωματικοί αποκαλούν
το σκάφος που χωράει 6,5 τόνους νερού «μωρό» και «μπέιμπι». Η ελκτική του
ικανότητα και η ισχύς το έκαναν πολύτιμο τις κρίσιμες τρεις ημέρες για την
επιχείρηση στο διυλιστήριο. Μαζί με το ελικόπτερο ήταν άλλωστε τα μοναδικά
μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για να περιορίσουν τη φωτιά.

«Ύστερα από μια σύντομη σύσκεψη με τους υπευθύνους του διυλιστηρίου,
αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε την εξής τακτική: το CL-145 να κάνει συνεχείς
ρίψεις αφρού με τρόπο που η φωτιά να τραβάει το υγρό. Έπρεπε να περιοριστεί η
φωτιά, για να επέμβουν οι επίγειες δυνάμεις που ήταν αδύνατον να πλησιάσουν».

Τίποτε δεν ήταν εύκολο σ’ αυτή την αποστολή. Οι χειριστές της Πολεμικής
Αεροπορίας κάθε φορά που «μάζευαν» νερό από τη Θάλασσα του Μαρμαρά, στον κόλπο
του Ιζμίτ (για να δημιουργηθεί το μείγμα αφρού στις δεξαμενές του σκάφους)
έβλεπαν τα σημάδια της καταστροφής: κορμοί δέντρων, κομμάτια οικοδομής, μέχρι
και κολόνες ηλεκτροδότησης που επέπλεαν εν μέσω πετρελαιοκηλίδας. Λίγα
χιλιόμετρα πιο μακριά, το ρήγμα έφερε τη θάλασσα 300 μέτρα στη στεριά και
προκάλεσε μέχρι και βυθίσεις πολυκατοικιών.

Όλα πήγαν καλά

«Ευτυχώς όλα πήγαν καλά. Οι Τούρκοι δεν σταματούσαν στιγμή να μας δείχνουν την
ευγνωμοσύνη τους. Άλλωστε δεν υπήρχε κανένα άλλο μέσο για να αντιμετωπίσουν τη
μεγάλη αυτή πυρκαγιά. Και για μας ήταν ένα τεράστιο μάθημα. Γιατί ποιος
προβλέπει τέτοιου είδους καταστροφές ως συνέπεια σεισμού; Ή ότι δεν θα έχει το
προσωπικό που μπορεί να βοηθήσει, επειδή συνήθως οι εργαζόμενοι ζουν στη γύρω
περιοχή; Ακόμα και για τον στρατό που ακούστηκε ότι ήταν ανεπαρκής, όταν
χάνεις 200 αξιωματικούς, όπως συνέβη στο τουρκικό ναυτικό, αντιλαμβάνεται
κανείς τα προβλήματα μόνο και μόνο από την ανατροπή της ιεραρχίας;».

«Να πας να δεις το σπίτι μας», της είπε η γιαγιά της

Η μοναδική γυναίκα της αποστολής στην αποχαιρετιστήρια φωτογραφία των Ελλήνων με τους Τούρκους αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας στο Αεροδρομίο Ατατούρκ

«Να πας να δεις το σπίτι μας». Η κουβέντα της γιαγιάς της Κυριακής, που
ξεριζώθηκε από το Γενίρ, μια περιοχή περίπου εξήντα χιλιόμετρα από το Ιζμίτ
και ήρθε πρόσφυγας στην Ελλάδα με τη Μικρασιατική καταστροφή το ’22, έφτασε
σαν πικρό αστείο στα αυτιά της. Τραγική λεπτομέρεια.

«Θα σας πω», λέει η Καλλιόπη Σαΐνη. «Για μένα αυτό που μετράει κι αυτό που
προσπαθώ να κάνω είναι να προσφέρω σ’ αυτόν που έχει ανάγκη ανεξαρτήτως φυλής,
χρώματος, καταγωγής.

Δεν ξεχνώ ποτέ όσα έζησε η ίδια η οικογένειά μου που εκδιώχθηκε από τον τόπο
της, αλλά αυτό δεν θα μ’ εμποδίσει να προσφέρω και να κάνω τη δουλειά μου
ψύχραιμα κι επαγγελματικά. Ήταν σπουδαίο αυτό που έγινε εκεί και τα
συναισθήματα πρωτόγνωρα. Μπορείτε να φανταστείτε Έλληνες και Τούρκους
αξιωματικούς δίπλα-δίπλα να συνεργάζονται τόσο αρμονικά; Κι όμως δεν είχαμε
κανένα πρόβλημα. Δράσαμε όπως αν ήμασταν στην Ελλάδα, μας διευκόλυναν όσο
περισσότερο μπορούσαν. Το προεδρικό ελικόπτερο στη διάθεσή μας για τις
μετακινήσεις ήταν ένα δείγμα». Στο μυαλό της έρχονται οι πρώτες εικόνες από
τον τόπο της καταστροφής. Ήταν από ψηλά. Τα χωριά και οι πόλεις ισοπεδωμένα
από πάνω φαίνονταν «αθώα». Χρειάστηκε να κάνει με αυτοκίνητο τη διαδρομή στη
γύρω περιοχή για να αντιληφθεί τον πόνο και τη φρίκη. Η ίδια χρησιμοποιεί τη
λέξη «συγκλονιστικό» για να περιγράψει το συναίσθημα. Κι επίσης υπήρξε άλλη
μια στιγμή. «Εκεί ανατρίχιασα», λέει η μοναδική Ελληνίδα αεροναυπηγός στον
Στρατό και μια από τις ελάχιστες μ’ αυτή την ειδικότητα γενικότερα. «Πετούσαμε
με το ελικόπτερο. Κι ένα Τούρκος αξιωματικός μας λέει “θα σας δείξω το σπίτι
μου”. Εμείς χαμογελάσαμε, μας φάνηκε κάπως, σαν μια κουβέντα “περί καιρού” για
να σπάσει ο πάγος. Πάνω από το Ιζμίτ μας δείχνει μια ισοπεδωμένη πολυκατοικία.
“Να εδώ ήταν… Ακόμα δεν ξέρω αν οι δικοί μου έχουν επιζήσει…”».