ΔΡΟΜΟΙ

Ζητείται Χριστός…

… από τους Αμερικανούς καθολικούς. Τον θέλουν αλλιώς, ανακαινισμένο
και εκσυγχρονισμένο, εν όψει της νέας χιλιετίας. Όσο για τις παραδοσιακές
αναγεννησιακές εικόνες του, που κοσμούν τις εκκλησίες τους, σκέπτονται να τις
αποκαθηλώσουν. Η καθολική εφημερίδα «National Catholic Reporter» δημοσιεύει
την αναγγελία σχετικού διαγωνισμού που θα γίνει μεταξύ καλλιτεχνών του
εικαστικού χώρου: ζωγραφική, γλυπτική, φωτογραφία, βιτρό, κομπιούτερ. Οι
ευαγγελιστές, που είναι εικονομάχοι, έχουν εξοργιστεί από τον διαγωνισμό. Μα ο
διευθυντής της εβδομαδιαίας αμερικανικής εφημερίδας Μάικλ Φάρελ, μένει
απτόητος. «Πρέπει να βρούμε», λέει, «μια νέα “περσόνα”, που θα αντιπροσωπεύει
κατά τον καλύτερο τρόπο τον Χριστό της νέας χιλιετίας». Και υποστηρίζει ότι η
Καθολική Εκκλησία πρέπει να αγκαλιάσει τους καλλιτέχνες, με τους οποίους δεν
είχε ποτέ καλές σχέσεις.

Ο Πάπας…

… ασχολήθηκε και αυτός με το ζήτημα στις αρχές του μήνα, καλώντας
τους καλλιτέχνες σε διάλογο με μια ανοιχτή επιστολή. «Η κοινωνία χρειάζεται
τους καλλιτέχνες», γράφει ο ποντίφικας. «Μέσα στο απέραντο πολιτιστικό
πανόραμα των εθνών, κάθε καλλιτέχνης έχει την ξεχωριστή θέση του». Η ιστορία
της χριστιανικής τέχνης είναι μεγάλη, από τα μυστικά σύμβολα των πρώτων
χριστιανών μέχρι τις λιτές βυζαντινές αγιογραφίες και τις περίτεχνες
αναγεννησιακές εικόνες. Η λαϊκή αντίληψη για τον Ιησού πηγάζει κυρίως από αυτή
την παράδοση. Όμως, μπροστά στο 2000, ο Φάρελ δεν είναι ικανοποιημένος. Δεν
τον ενδιαφέρουν, λέει, οι γενειοφόροι Χριστοί, αλλά «μια εικόνα του Χριστού
που να συμβαδίζει με την εποχή μας».

Γενειοφόρος…

… ήταν ο Χριστός που στις αρχές του χρόνου είχε προκαλέσει σάλο στους
εκκλησιαστικούς κύκλους. Γιατί εκτός από τα γένια είχε και μια καταπληκτική
ομοιότητα με τον Τσε Γκεβάρα (φωτ. αριστερά ο Τσε και δεξιά ο Χριστός-Τσε).
Ήταν μια τεράστια διαφημιστική εκστρατεία 50.000 εκκλησιών της Βρετανίας, που
με μία αφίσα του Χριστού-Τσε ήθελαν να προσελκύσουν τον κόσμο ­ κυρίως την
πρώην νεολαία της δεκαετίας του 1960 και του 1970 ­ στην εκκλησία το Πάσχα.
Τότε, αγγλικανοί και καθολικοί είχαν έρθει στα μαχαίρια. Όσοι είχαν την ιδέα,
βρέθηκαν σε θέση άμυνας: «Δεν θέλουμε να πούμε πως ο Χριστός ήταν
κομμουνιστής. Χρησιμοποιήσαμε την εικόνα της επανάστασης και όχι την εικόνα
του Γκεβάρα». Είχε ενοχληθεί και το Σοσιαλιστικό Κόμμα: «Είναι λίγο άδικο για
τον Τσε Γκεβάρα».

Ένας άλλος…

… Χριστός, μαύρος αυτήν τη φορά, είχε μείνει κρυμμένος τριάντα χρόνια
στην άγρια ζούγκλα του νοτιοαφρικανικού απαρτχάιντ. Ήταν ένας ζωγραφικός
πίνακας που απεικόνιζε τον νομπελίστα ηγέτη του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου
Άλμπερτ Λουτούλι πάνω στον σταυρό του μαρτυρίου. Δεξιά και αριστερά του, με
στολή Ρωμαίου εκατόνταρχου και λόγχη στο χέρι, στέκονταν οι δύο αρχιτέκτονες
των φυλετικών διακρίσεων, ο πρωθυπουργός Χέντρικ Φερβέρντ και ο υπουργός
Δικαιοσύνης Τζον Φόστερ. Ο πίνακας εμφανίστηκε σαν από θαύμα, κάπου στο
Λονδίνο, ύστερα από την πτώση του καθεστώτος του απαρτχάιντ. Είτε μαύρος είτε
λευκός, είτε με γένια είτε χωρίς, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια ο Χριστός
παραμένει μια ισχυρή παρουσία, πολλές φορές ενοχλητική, αλλά και βασανιστική,
αφού ο άνθρωπος δεν μπόρεσε ακόμη να δει το πραγματικό πρόσωπό του. Ούτε και ο Φάρελ.