Ο πλανήτης αδειάζει

Ο εξάκις δισεκατομμυριοστός άνθρωπος της Γης γεννήθηκε προχθές. Όμως, οι
φόβοι για τον υπερπληθυσμό υποχωρούν μπροστά στην πραγματικότητα της υπογεννητικότητας.

Μέχρι το τέλος της προσεχούς χιλιετίας, το Τόκιο θα είναι μια πόλη-φάντασμα
και η Ιαπωνία θα έχει αδειάσει. Θα έχει μόλις 500 κατοίκους το έτος 3000 και
μόνο έναν κάτοικο το 3050. Όταν πεθάνει και αυτός, το ιαπωνικό έθνος θα έχει εκλείψει.

Αυτές οι καταστροφολογικές προβλέψεις δεν αποτελούν αποκυήματα της φαντασίας
κάποιας σκοτεινής αίρεσης, αλλά συμπεράσματα της ίδιας της ιαπωνικής
κυβέρνησης. Φυσικά, πολλά πράγματα μπορούν να αλλάξουν μέσα στα χίλια προσεχή
χρόνια, γράφει η εφημερίδα «Ομπζέρβερ». Όμως, αν συνεχιστεί η
υπογεννητικότητα, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι κάποτε το ιαπωνικό έθνος θα
πάψει να υπάρχει. Το ίδιο και εμείς. Σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η
υπογεννητικότητα κάνει θραύση. Αν συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς, ο
πληθυσμός της Ελλάδας θα έχει μειωθεί κατά 2,4 εκατομμύρια, στα 8,2
εκατομμύρια το έτος 2050. Σοβαρότερο πρόβλημα έχει η Ισπανία, όπου σε πολλές
περιοχές ο δείκτης γονιμότητας είναι μικρότερος της μονάδας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι πέρυσι γεννήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση
λιγότερα παιδιά από οποιαδήποτε άλλη χρονιά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πέρυσι, ο «φυσικές πληθυσμός» της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της
Σουηδίας μειώθηκε και μόνο η μετανάστευση συνετέλεσε στο να παραμείνει
σταθερός ο γενικότερος πληθυσμός αυτών των χωρών.

Και η κοινωνική δομή

«Φυσικά, θα αλλάξει εντυπωσιακά και η κοινωνική δομή», λέει ο Τζον Κλαρκ,
καθηγητής της Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο του Ντέρχαμ. «Θα είναι ένας κόσμος
με οικογένειες χωρίς παιδιά ή το πολύ με ένα παιδί. Το ποσοστό των ηλικιωμένων
θα αυξηθεί σημαντικά».

Ύστερα από αιώνες πληθυσμιακής αύξησης και δεκαετίες δυσοίωνων προβλέψεων για
πληθυσμιακή έκρηξη, το πρόβλημα μοιάζει σήμερα να είναι ακριβώς το αντίθετο.

Αύξηση σε Αφρική – Ασία

Μέχρι πριν από μερικά χρόνια αφθονούσαν οι προβλέψεις ότι το έτος 3000 δεν θα
έχουμε πού να σταθούμε πάνω στη Γη. Ένας δημογράφος, μάλιστα, προέβλεπε το
αδύνατο, με τον ισχυρισμό ότι την πέμπτη χιλιετία το βάρος του πληθυσμού της
Γης θα είναι μεγαλύτερο από το βάρος του ίδιου του πλανήτη. Όμως, η
απροσδόκητη κάμψη των γεννήσεων σε όλον τον κόσμο υποχρέωσε τους επιστήμονες
να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους. Οι όποιες πληθυσμιακές αυξήσεις στο
μέλλον θα περιοριστούν στην Αφρική και την Ασία, αλλά δεν θα είναι αρκετές για
να αντισταθμίσουν τις απώλειες στον ανεπτυγμένο κόσμο. Ο ΟΗΕ προβλέπει ότι το
2050 ο πληθυσμός της Ρωσίας θα μειωθεί κατά 25 εκατομμύρια, της Ιαπωνίας κατά
21 εκατομμύρια, της Ιταλίας κατά 16 εκατομμύρια και της Γερμανίας κατά 9 εκατομμύρια.

Η Ευρώπη θα χάσει το 24% του πληθυσμού της

Ο καθηγητής Σάμιουελ Πρέστον του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας υπολογίζει ότι
μέχρι το 2060 η Ευρώπη θα έχει χάσει το 24% του πληθυσμού της. Οι επιπτώσεις
της υπογεννητικότητας δεν θα περιοριστούν μόνο στη γήρανση του πληθυσμού και
στην επιβάρυνση των κρατικών δαπανών από τις συντάξεις. Οι κατασκευαστές
οικοδομών θα γίνουν είδος που θα απειλείται με εξαφάνιση. Οι τιμές των
ακινήτων θα πέσουν κάθετα, καθώς θα ξεπροβάλλουν εδώ και εκεί
πόλεις-φαντάσματα. Η κυκλοφοριακή συμφόρηση θα ανήκει πια στο παρελθόν. Το
περιβάλλον ­ ή ότι θα έχει απομείνει από αυτό ­ δεν θα επιβαρύνεται πια από τη
ρύπανση των πολυάνθρωπων πόλεων. Οι επιχειρήσεις που στηρίζονταν στις
αναπτυσσόμενες αγορές θα πρέπει να συνηθίσουν στη μικρότερη πελατεία. Το
εργατικό δυναμικό θα συρρικνωθεί (έτσι θα εκλείψει και η ανεργία).

Η παρακμή των πλούσιων εθνών θα οδηγήσει σε αλλαγές της παγκόσμιας ισορροπίας
δυνάμεων. Το 1950, το 32% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε στις ανεπτυγμένες
χώρες. Το έτος 2050 θα έχει περιοριστεί σε 12%. Το 1900, η Ευρώπη είχε τρεις
φορές τον πληθυσμό της Αφρικής. Το 2050, η Αφρική θα έχει τρεις φορές τον
πληθυσμό της Ευρώπης. Το 1950, έξι από τις δώδεκα χώρες με το μεγαλύτερο
πληθυσμό ανήκαν στον ανεπτυγμένο κόσμο. Το 2050, οι ΗΠΑ θα είναι η μοναδική
ανεπτυγμένη χώρα ανάμεσα στις δώδεκα χώρες του κόσμου με το μεγαλύτερο
πληθυσμό.