Στις μεταφορές η μερίδα του λέοντος

Με περίπου 4,5 τρισ. δρχ. θα «προικοδοτήσει» η κυβέρνηση, μέσω του Κοινοτικού
Πλαισίου Στήριξης, οκτώ μεγάλα έργα υποδομής μεταφορών, ώστε να ολοκληρωθούν
έως το 2006.

Όπως αποκαλύπτει μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ.
Γιάννος Παπαντωνίου, το ποσόν αυτό των 4,5 τρισ. δρχ. περίπου «θα δοθεί για να
τελειώσει ό,τι ξεκίνησε στα μεγάλα έργα και ειδικότερα στα εξής οκτώ έργα
μεταφορών: οδικοί άξονες ΠΑΘΕ (Πάτρα- Αθήνα- Θεσσαλονίκη – Εύζωνοι) και
Εγνατίας, Ιόνια οδός (δυτικός άξονας), περιφερειακός δακτύλιος Αθήνας, μετρό
Αθήνας και Θεσσαλονίκης, γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου και έργα του ΟΣΕ». Από εκεί
και πέρα το υπόλοιπο ποσό του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης έως τα 12,5
τρισ. δρχ. περίπου, που είναι η δημόσια δαπάνη (κοινοτική και εθνική
συμμετοχή), θα δοθεί για τις υπόλοιπες δράσεις που έχουν αποφασισθεί, με
προτεραιότητα σε τομείς όπως η παιδεία και η πληροφορική.

Στο ποσό αυτό πρέπει να προστεθούν άλλα 2,5 τρισ. δρχ. περίπου, που η
κυβέρνηση προσδοκά ότι θα εξασφαλισθούν από ιδιώτες για έργα του Γ´ ΚΠΣ,
τα οποία λογικά θα είναι κι αυτά έργα μεταφορών. Συνεπώς, το ποσό που θα
διατεθεί για τα οκτώ μεγάλα έργα που προαναφέρθηκαν θα είναι τελικά μεγαλύτερο
από τα 4,5 τρισ. δρχ., αν επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες της κυβέρνησης για την
εξασφάλιση ιδιωτικού ενδιαφέροντος.

Η κατανομή

Η κατανομή μεταξύ των συγκεκριμένων έργων, αλλά και μεταξύ των άλλων τομέων,
δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Ο κ. Παπαντωνίου λέει ότι η τελική απόφαση θα
ληφθεί στο τέλος Αυγούστου, οπότε το Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης θα
υποβληθεί προς έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο, προκειμένου να κατατεθεί στη
συνέχεια, στις αρχές Σεπτεμβρίου, στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το σίγουρο είναι ότι τα σχετικά στοιχεία θα είναι προς διάθεση του
Πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη, προκειμένου να τα αξιοποιήσει στην ομιλία του στη
ΔΕΘ, στις 4 Σεπτεμβρίου.

Με το όλο θέμα ασχολήθηκε προσωπικά όλο τον Ιούλιο ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας, σε αλλεπάλληλες συσκέψεις που είχε με τους συναρμόδιους υπουργούς.
Στις συσκέψεις αυτές ξεκαθάρισε σε μεγάλο βαθμό το τοπίο, έγιναν δραστικές
περικοπές σε ορισμένους τομείς (όπως ο πολιτισμός και το περιβάλλον) και
ουσιαστικά ερρίφθη ο κύβος για το ποια θα είναι η πρώτη προτεραιότητα του νέου
μεγάλου αναπτυξιακού σχεδίου της χώρας: τα έργα υποδομής μεταφορών και δη τα μεγάλα.

Η επιλογή αυτή δεν τυγχάνει αποδοχής από όλες τις πλευρές που ασχολούνται με
το θέμα. Υπάρχει ισχυρή άποψη, σύμφωνα με την οποία το αναπτυξιακό αποτέλεσμα
μικρότερων έργων ή και προγραμμάτων που δεν έχουν σχέση με υποδομή είναι συχνά
μεγαλύτερο. Ωστόσο, τα μεγάλα έργα υποδομής είναι μια ασφαλής επιλογή,
δεδομένου ότι είναι αναμφισβήτητα απαραίτητα και έχουν δυνατότητες να
απορροφήσουν τους διαθέσιμους πόρους. Επιπλέον, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι
πρέπει κάποτε να τελειώσουν έργα που έχουν ξεκινήσει από δεκαπενταετίας, όπως
ο ΠΑΘΕ. Έτσι, είναι λογικό το γεγονός ότι η κυβέρνηση κατέληξε σ’ αυτή την
ασφαλή και απλή ­ έως εύκολη για ορισμένους ­ επιλογή. Άλλωστε, με αυτό τον
τρόπο θα μπορέσει να εξασφαλίσει άμεσα εισροή πόρων από τα κοινοτικά ταμεία,
ώστε να επιδείξει έργο στην προεκλογική περίοδο.

Οι εισροές

Οι εισροές υπολογίζεται ότι μπορεί να ξεκινήσουν από τις αρχές του 2000, αν τα
προγράμματα που θα υποβληθούν είναι καλά προετοιμασμένα και εγκριθούν αμέσως
από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προκειμένου να εξασφαλίσει αυτή την πορεία, το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει ήδη δώσει εντολές στα συναρμόδια υπουργεία
να ετοιμάσουν τις προτάσεις τους για τα τομεακά τους προγράμματα, τα οποία θα
υποβληθούν προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αμέσως μετά το Γενικό Σχέδιο
Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Συγκεκριμένα, ο αρμόδιος υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Χρ. Πάχτας απέστειλε
την περασμένη Δευτέρα εγκύκλιο σε όλους τους γενικούς γραμματείς υπουργείων
και περιφερειών, ζητώντας τους να προχωρήσουν στις διαδικασίες κατάρτισης των
προγραμμάτων τους και τονίζοντας: «Στόχος απαρέγκλιτος είναι η ολοκλήρωση των
επιχειρησιακών προγραμμάτων (σ.σ. τομεακών και περιφερειακών) εντός του Νοεμβρίου».

Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση θέλει να προλάβει το τέλος του 1999 για την
υποβολή των εν λόγω προγραμμάτων, προκειμένου να εξασφαλίσει τις πρώτες
εγκρίσεις και την εκταμίευση στις αρχές του 2000. Σημειώνεται ότι η
χρηματοδότηση θα γίνει με βάση τα επιχειρησιακά προγράμματα των φορέων, ενώ το
συνολικό Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης, που θα υποβληθεί τον Σεπτέμβριο,
αποτελεί μια γενική περιγραφή που θα προηγηθεί υποχρεωτικά, αλλά δεν θα
σηματοδοτήσει έναρξη χρηματοδότησης.

Η διαδικασία

Σύμφωνα με την εγκύκλιο του κ. Πάχτα, η διαδικασία σύνταξης των επιχειρησιακών
προγραμμάτων θα ακολουθήσει τα εξής στάδια:.

* Ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών, εποπτευομένων φορέων, περιφερειακών αρχών
και υπηρεσιών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης αλλά και
επιστημονικών, κοινωνικών και οικονομικών φορέων ως προς το περιεχόμενο του
Σχεδίου Περιφερειακής Ανάπτυξης και τους Κανονισμούς που θα διέπουν τη
χρηματοδότησή του. Ας σημειωθεί ότι οι Κανονισμοί αυτοί είναι αρκετά
αυστηρότεροι από τους προηγούμενους και προβλέπουν διακοπή χρηματοδότησης σε
περίπτωση που υπάρξει καθυστέρηση εκτέλεσης για περισσότερα από 2 χρόνια.

Η ενημέρωση θα ολοκληρωθεί την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, όταν θα έχουν
πλέον οριστικοποιηθεί και τα οικονομικά μεγέθη του ΣΠΑ. Για την «κατανομή της
πίτας» θα ενημερωθούν και οι γενικοί γραμματείς υπουργείων και περιφερειών σε
συνάντηση στο ΥΠΕΘΟ υπό τον κ. Πάχτα, στις 30 Αυγούστου.

* Συλλογή προτάσεων, επεξεργασία τους και σύνταξη των επιχειρησιακών
προγραμμάτων μέσα σε έναν μήνα από τη σύσκεψη αυτή, δηλαδή έως το τέλος
Οκτωβρίου. Τα προγράμματα θα υποβληθούν στο ΥΠΕΘΟ για να προωθηθούν στη
συνέχεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην εγκύκλιο επισυνάπτονται και σχέδια χρηματοδοτικών πινάκων, στα οποία,
όμως, τα ποσά θα συμπληρωθούν αφού οριστικοποιηθούν στα τέλη Αυγούστου.