ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Παρέα μ’ ένα ραδιόφωνο

Προαναγγελθείσα και αναμενόμενη, η αντίστροφη εθνοκάθαρση στο Κόσοβο δεν
είναι λιγότερο οδυνηρή. Η καλή εφημερίδα που έγραψε όμως χθες ότι οι σφαγείς
των Σέρβων χωρικών «δεν είναι άγνωστοι» μήπως θα μπορούσε να τους αποκαλύψει;

Στην Τζακοβίτσα. Μια σερβική ορθόδοξη εκκλησία που κατεστράφη πριν από λίγες μέρες με εκρηκτικά

Δεκατέσσερις χωρικοί δολοφονημένοι στο Γκράτσκο. Μια Σέρβα μαχαιρωμένη στο
Πετς και ο διευθυντής της σερβικής εφημερίδας στην Πρίστινα παρά λίγο να έχει
την ίδια τύχη. Σπίτια πυρπολημένα, μοναστήρια λεηλατημένα, 150.000 Σέρβοι να
έχουν εγκαταλείψει πανικόβλητοι τη γη τους. Η αλβανική βεντέτα είναι όσο άγρια
αναμενόταν. Οι αποστάσεις που παίρνει ο UCK και οι υποσχέσεις των εκπροσώπων
της KFOR δεν επαρκούν. Ο πρώτος πρέπει να απομονώσει τους θερμόαιμους, η
δεύτερη να επιταχύνει τις διαδικασίες αφοπλισμού των ανταρτών και εγκατάστασης
μιας αστυνομικής δύναμης. Σε αντίθετη περίπτωση, το αίμα θα συνεχίσει να ρέει.
Ο Μιλόσεβιτς, αντί να αποδυναμώνεται, θα ενισχύεται. Και η σύνοδος των Μεγάλων
την ερχόμενη Παρασκευή στο μαρτυρικό Σαράγεβο θα επικυρώσει απλώς μια πύρρειο νίκη.

Οι 50.000 Σέρβοι που έχουν μείνει στο Κοσσυφοπέδιο αναζητούν προστασία είτε
στο ΝΑΤΟ είτε στα μοναστήρια. Η πραγματική τους παρέα όμως, εκείνη που τους
εξασφαλίζει την πολύτιμη επαφή με τους συγγενείς τους στο Βελιγράδι, είναι ένα
ραδιοφωνικό δίκτυο. Η συχνότητά του είναι η ίδια μ’ εκείνη που χρησιμοποιούσαν
στο παρελθόν οι ειδικές δυνάμεις και η μεθοριακή αστυνομία της Γιουγκοσλαβίας.
Και η λέξη που ακούγεται συχνότερα είναι «bogoslovija», που σημαίνει «οίκος
του Θεού» και παραπέμπει συνήθως στα μοναστήρια. Αναζητεί κάποιος ένα χαμένο
συγγενή του; «Ας δούμε μήπως υπάρχει στους καταλόγους των bogoslovija».
Διερωτάται ένας πρόσφυγας αν το αγαπημένο πρόσωπο που έμεινε πίσω ζει ακόμη;
«Ίσως τον έσωσε ένα bogoslovija».

Οι φωνές που ακούγονται από τον σταθμό είναι άλλοτε αγωνιώδεις και άλλοτε
καθησυχαστικές. Ένα παράδειγμα: «Πάρτε αυτό το νούμερο, ζητήστε την Τατιάνα
Ράνκοβιτς και πέστε της ότι είμαστε όλοι καλά». Ένα άλλο παράδειγμα: «ΟΚ,
έλαβα το μήνυμα. Οι Μάρκοβιτς είναι στο Κράλιεβο. Τηλεφωνήστε στο Κράλιεβο και
πέστε τους ότι ο Γκόρκα και οι άλλοι είναι καλά». Κάποιος μιλάει για τον
παππού που συνέρχεται σιγά σιγά στο νοσοκομείο. Κάποιος άλλος έχει ιδέες για
το πώς μπορεί να βρει κανείς δουλειά. Εκείνος ο νεαρός δεν μπορεί να κρύψει
τον ενθουσιασμό του: «Φανταστικό αυτό το ραδιόφωνο, είναι και τζάμπα!» Ο άλλος
διερωτάται: «Μα γιατί όλοι φεύγουν από το Κόσοβο;». Δεν λείπουν κι εκείνοι που
έχουν άγριες διαθέσεις: «Εμείς εδώ στο Βράνιε θα μπορούσαμε να πιάσουμε τους
Αλβανούς από το Γκινλιάνε και να τους σκοτώσουμε έναν έναν. Πενήντα την ημέρα.
Τι θα βγει όμως μ’ αυτό;».

Τι θα βγει αλήθεια με τις πράξεις εκδίκησης και αντεκδίκησης; Δεν θα
δικαιωθούν οι υπέρμαχοι των ανταλλαγών των πληθυσμών, οι κυνικοί που
ισχυρίζονται ότι οι πολυεθνικές κοινωνίες είναι αδύνατες, οι μειονότητες
επικίνδυνες και μοναδική λύση αποτελεί η εθνική, θρησκευτική και φυλετική
«καθαρότητα»; Οι άνθρωποι που μας οδηγούν σε μια απέραντη, ασφυκτική ανία;