Συγκοινωνούντα δοχεία οι ομάδες

Δύο… «για πρώτη φορά» φέρνει η επόμενη ημέρα της συνόδου της Κεντρικής
Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ. Για πρώτη φορά, ο κ. Κ. Σημίτης αποδέχθηκε ότι υπάρχουν
προβλήματα σε επιμέρους πτυχές της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ. Για πρώτη φορά,
επίσης, οι εσωκομματικές διαφοροποιήσεις δεν εντοπίστηκαν αυστηρά μεταξύ των
γνωστών «μπλοκ» που παραδοσιακά λειτουργούν μέσα στο κυβερνών κόμμα…

Είναι ενδιαφέρον ότι και το αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας, με τις 18
αρνητικές ψήφους και τις κάποιες απουσίες, ελάχιστα αποδίδει τη νέα εικόνα στο
εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, όπου πλέον παρατηρούνται «οριζόντιες διασυνδέσεις» στο
πλαίσιο των γνωστών εσωκομματικών ομάδων. Χαρακτηριστικά, οι κ.κ. Θ. Πάγκαλος,
Βάσω Παπανδρέου, Α. Τσοχατζόπουλος και Γερ. Αρσένης που έλαβαν τον λόγο, αλλά
και άλλα στελέχη που δεν μίλησαν, όπως ο κ. Κ. Λαλιώτης, ταυτίζονται με τον
έναν ή τον άλλον τρόπο στην ανάγκη να υπάρξουν διορθώσεις στην πολιτική, αλλά
και στη διαμόρφωση ενός «νέου οράματος» που θα εκφραστεί στο κυβερνητικό
πρόγραμμα, εν όψει των εκλογών του 2000.

«Υπάρχει πρόβλημα»

Ο ίδιος ο κ. Κ. Σημίτης έδειξε να γνωρίζει το νέο τοπίο και να το λαμβάνει
σοβαρά υπόψη του στην αρχική του ομιλία. Κάτι που έδειξε πιο καθαρά στη
δευτερολογία του, επιμένοντας σε όλους τους τόνους ότι «μένουμε αταλάντευτοι
στην πολιτική μας», αλλά παραδεχόμενος ότι «υπάρχει πρόβλημα σε πολλές πτυχές
της πολιτικής του κόμματος». Ακόμα, έσπευσε να αποδεχθεί τις οργανωτικού
χαρακτήρα προτάσεις του κ. Άκη Τσοχατζόπουλου, με κυριότερη αυτή για ένα
έκτακτο συνέδριο θέσεων τον προσεχή Ιανουάριο. Η «σύνθεση» αυτή, η οποία
επετεύχθη την τελευταία στιγμή, εκτιμάται απ’ όλες τις πλευρές ως μία «καλή
αρχή» που απέτρεψε τελικά τις εντυπώσεις οι οποίες είχαν δημιουργηθεί από τους
πολλούς «μονολόγους» των δύο ημερών.

Ο κ. Κώστας Σημίτης πάντως και στις δύο παρεμβάσεις του έδωσε έμφαση στην
ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη, έδειξε ανοιχτός στις όποιες
αναγκαίες αλλαγές λέγοντας ότι «δεν είμαστε δογματικοί», παραδέχθηκε ότι
υπάρχουν προβλήματα σε πολλές πτυχές της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και υπογράμμισε
την αναγκαιότητα τού «όλοι μαζί». «Έχουμε τον στόχο και την πολιτική για να
κερδίσουμε τις εκλογές, αλλά πρέπει να είμαστε όλοι σαν μια γροθιά», τόνισε
και δέχθηκε ότι ο ίδιος «έχει ευθύνη χωρίς περιορισμούς». Ωστόσο, σημείωσε ότι
ευθύνες φέρει και ο καθένας ξεχωριστά, ότι δεν πρέπει να υπάρχει πρόβλημα στον
τρόπο εφαρμογής της πολιτικής και επέκρινε με μελανά χρώματα την εσωστρέφεια.

Διαφορετική λειτουργία

Η σύμπλευση όμως ­ που εμφανίστηκε πολύ έντονα και για πρώτη φορά ­ των
τεσσάρων κορυφαίων αλλά και άλλων στελεχών του ΠΑΣΟΚ, με τις τόσο διαφορετικές
κομματικές διαδρομές κατά το παρελθόν, είναι ένα από τα στοιχεία που συνθέτουν
στο σημείο αυτό τη νέα «γεωγραφία» στο εσωτερικό του κόμματος.

Στην Κεντρική Επιτροπή φάνηκε να λειτουργούν πλέον διαφορετικά οι ομάδες του ΠΑΣΟΚ.

* Η πρώτη, που κινείται «εντός» του εκσυγχρονιστικού ρεύματος,
προσδιορίζεται από την αντίληψη ότι ο Πρωθυπουργός θα έπρεπε να λάβει
εντυπωσιακές πρωτοβουλίες και να κάνει αλλαγές ενδεχομένως στο κυβερνητικό
σχήμα. Αναδεικνύει έντονα το ιδεολογικό στοιχείο και θεωρεί ότι η
«εργασιοθεραπεία» (με εντατικοποίηση του κυβερνητικού έργου και επίλυση των
προβλημάτων της καθημερινότητας) δεν αρκεί.

Στη λογική αυτή κινούνται, με αποχρώσεις φυσικά, νυν και πρώην στελέχη του
εκσυγχρονιστικού μπλοκ, τα οποία, στην κομματική ορολογία, άρχισαν να τους
καταγράφουν πλέον ως… «κομματικούς εκσυγχρονιστές». Η κ. Βάσω Παπανδρέου, ο
κ. Θ. Πάγκαλος, ο κ. Χρ. Πρωτόπαπας, ο κ. Χ. Καστανίδης, ορισμένοι από την
παλαιά ομάδα Γεννηματά, είναι μερικά μόνο στελέχη απ’ αυτά που μίλησαν στην
Κ.Ε. και τα οποία κινούνται σε αυτή την αντίληψη. Όπως και άλλα, που μπορεί να
μην έλαβαν τον λόγο στην Κ.Ε., και τα οποία έχουν παρόμοιες αντιλήψεις (Κ.
Λαλιώτης, Στ. Τζουμάκας, Θ. Τσουκάτος κ.ά.).

Για τα στελέχη αυτά δεν τίθεται θέμα ηγεσίας και μάλιστα η κ. Βάσω Παπανδρέου
κατήγγειλε κύκλους που με δημοσιεύματα καλλιεργούν κλίμα διαδοχολογίας. Η
υπουργός Εσωτερικών, δίνοντας το δικό της στίγμα, στάθηκε ιδιαίτερα στην
«έλλειψη αλληλεγγύης μεταξύ των στελεχών του ΠΑΣΟΚ» και παρουσίασε ένα νέο
εθνικό κοινωνικό σχέδιο που θα οδηγεί σε αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των
εργαζομένων, των νέων, των αγροτών, των ανέργων και των συνταξιούχων, μέσα από
νέες πολιτικές.

Όραμα, ανάλογο με αυτό της «Αλλαγής» του Ανδρέα Παπανδρέου, ζήτησε να
αποκτήσει το ΠΑΣΟΚ ο κ. Θεόδωρος Πάγκαλος, δίνοντας κατεύθυνση ότι αυτό μπορεί
να κινηθεί στους τομείς της γνώσης, της τεχνολογίας και της κοινωνίας της αλληλεγγύης.

Δυσαρέσκεια

* Η δεύτερη αντίληψη ­ η «εκτός» του εκσυγχρονιστικού μπλοκ ­
ταυτίζεται λίγο πολύ με τη λεγόμενη εσωκομματική αντιπολίτευση και τους
προσκείμενους στον κ. Άκη Τσοχατζόπουλο, τον κ. Γεράσιμο Αρσένη, τον κ. Χρ.
Παπουτσή, την κ. Τώνια Αντωνίου και στελέχη της Νεολαίας. Επίσης, ο σκληρός
πυρήνας της εσωκομματικής αντιπολίτευσης, με κύριο εκφραστή τον κ. Γ.
Παναγιωτακόπουλο, παρότι οι τελευταίοι φάνηκαν να απομακρύνονται από όλους, με
την επιλογή της καταψήφισης των εισηγήσεων. Μάλιστα, στην ομάδα αυτή επικρατεί
ορατή δυσαρέσκεια για τον ίδιο τον κ. Τσοχατζόπουλο.

Μεγάλο μέρος των στελεχών της ομάδας που ακολουθεί τον υπουργό Άμυνας ζητεί
αλλαγές πολιτικών και προσώπων, επισημαίνει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου
κοινωνικού συμβολαίου, θεωρεί ότι οι λόγοι της ήττας είναι καθαρά πολιτικοί
και υποστηρίζει ότι επιβάλλεται «άμεση στροφή» διότι τα χρονικά περιθώρια
έχουν στενέψει πολύ.

Ο ίδιος ο κ. Άκης Τσοχατζόπουλος, συμπλέοντας με τα κορυφαία στελέχη των
«εκσυγχρονιστών», εμφανίστηκε ενωτικός, μίλησε για «έλλειμμα πολιτικής»,
ζήτησε επιστροφή στο ΠΑΣΟΚ και στον λαό, ενώ υπογράμμισε ότι εκτός από την ΟΝΕ
χρειάζεται και η κοινωνική αλληλεγγύη. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας τόνισε πως το
μέτωπο του ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι προς τα δεξιά.

Στρατηγικές

Αντίθετα, οι «προεδρικοί εκσυγχρονιστές», κυρίως τα στελέχη της λεγόμενης
«κλαδικής των υφυπουργών», κινήθηκαν αυστηρά στην έως εκείνη τη στιγμή «γραμμή
Σημίτη», αρνούμενοι να αποδεχθούν προβλήματα στις κυβερνητικές πολιτικές, αλλά
επιμένοντας ότι το κύριο πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι οι «προσωπικές στρατηγικές»
κορυφαίων στελεχών του.

Η αγωνία τόσο των «εντός» όσο και των «εκτός» εστιάζεται πλέον στο κατά πόσον
ο κ. Κώστας Σημίτης «αυτά που δέχθηκε στα λόγια, θα τα εφαρμόσει από σήμερα
στην πράξη». Τα ίδια στελέχη, με αποχρώσεις βέβαια, δέχονται ότι το Μέγαρο
Μαξίμου είναι «αρκετά στριμωγμένο από το εκλογικό αποτέλεσμα» και ότι θα
αναγκαστεί να υλοποιήσει αρκετά απ’ όσα ήδη υιοθέτησε.