Η Ρωσία σε αγώνα δρόμου με τον ιό του 2000

Ιός του 2000. Είναι ο νέος «εχθρός του λαού» στη Ρωσία

Εξοπλισμένοι με διάφορα επισκευαστικά εργαλεία και καταλόγους ειδικών, Ρώσοι
αξιωματούχοι έχουν ξεκινήσει ευρύτατη εκστρατεία, προκειμένου να ξορκίσουν τον
αποκαλούμενο «ιό του 2000» από τα 8 εκατομμύρια υπολογιστές, τα μικροτσίπ και
τα προγράμματά τους.

Όμως, 60 μίλια νότια του Κρεμλίνου, στη μικρή πόλη του Στουπίνο, ο Μάικ Ταφς
δεν περιμένει τη γιορτή των επινικίων. Ο Ταφς, διευθυντής του τεχνολογικού
τομέα της αμερικανικής εταιρείας κατασκευής ζαχαρωτών Μαρς, εδώ και ένα χρόνο
ρώτησε τις τοπικές αρχές πώς σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν τον περίφημο ιό.
Ανακάλυψε πως λίγοι γνώριζαν ότι ο εξοπλισμός τους είναι ευπαθής, ενώ άλλοι
πίστευαν λανθασμένα ότι είναι ήδη προστατευμένοι: «Πολλοί δημόσιοι οργανισμοί
δεν γνωρίζουν τον εξοπλισμό που διαθέτουν, το πώς ανταποκρίνεται και ότι μια
αποτυχία σε έναν τομέα μπορεί να επηρεάσει έναν άλλον».

Έκτοτε η εταιρεία έλαβε τα απαραίτητα τεχνικά μέτρα ώστε τα δύο εργοστάσιά της
στη Ρωσία να συνεχίσουν την παραγωγή στη διάρκεια ενδεχόμενων διακοπών στις
παροχές ηλεκτρικού και νερού.

Αυτό που απασχολεί τον Ραφς, προβληματίζει επίσης διευθυντικά στελέχη άλλων
εταιρειών, συμβούλους, καθώς και ειδικούς στον τομέα των υπολογιστών. Λένε ότι
η Ρωσία άργησε να ξυπνήσει για την απειλή του 2000, έκρουσε τον κώδωνα του
κινδύνου σε περιορισμένο βαθμό και η οικονομική της κατάσταση δεν επιτρέπει αισιοδοξία.

Δυσκολίες προκύπτουν από την μακρόχρονη εξάρτηση στα προγράμματα υπολογιστών
του διψήφιου προθέματος στη χρονολογία 19-. Εμπνευστές πολλών προγραμμάτων
είναι άτομα που είτε δεν ζουν σήμερα, είτε έφυγαν από το προσκήνιο ή
μετακινήθηκαν στη Δυτική Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου και
εργάζονται πλέον για την αντιμετώπιση του προβλήματος εκεί. Υπάρχει επίσης μια
θεωρία, σύμφωνα με την οποία είναι πιθανόν να μην ανατραπεί κατά το
καταστροφικότερο η κατάσταση.

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι διατείνονται ότι ασχολούνται με όλα τα προβλήματα σε
κρίσιμους τομείς, όπως της ατομικής ενέργειας και των πυρηνικών. Αμερικανοί
απάντησαν ότι είναι πεπεισμένοι πως ασφαλιστικές δικλίδες θα αποτρέψουν το
ενδεχόμενο των ατυχών εκτοξεύσεων. Οι κατά το ήμισυ ιδιωτικές εταιρείες που
προμηθεύουν τον πληθυσμό με ηλεκτρικό, γκάζι και άλλες υπηρεσίες, έχουν λάβει
υπόψη τους τα νέα δεδομένα. Επιπροσθέτως, η Ρωσία απολαμβάνει ένα ιδιαίτερο
πλεονέκτημα. Καθυστέρησε να υιοθετήσει την τεχνολογία των υπολογιστών, πράγμα
που σημαίνει ότι πολλές λειτουργίες σε ορισμένες εταιρείες και εργοστάσια
μπορούν να γίνουν χειρωνακτικά.

Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση προέβλεψε τον Απρίλιο ότι ακόμη και αν η απάντησή
της στον ιό του 2000 δοθεί όπως έχει προγραμματιστεί, πάνω από το ένα πέμπτο
των υπολογιστών θα υπολειτουργούν τον Ιανουάριο του ερχόμενου έτους.

Δεδομένου ότι τα κυβερνητικά συστήματα κομπιούτερ ξεπερνούν τα 56.000, και τα
16.000 θεωρούνται «κρίσιμα», αξιωματούχοι ανησυχούν για τα πάντα, από τους
ανελκυστήρες έως το πάγωμα του δικτύου καταγραφής του αποτελέσματος στις
κοινοβουλευτικές εκλογές της 12ης Ιανουαρίου.

«Δεν θα μπορούσα και δεν θα έπρεπε να αποκλείσω οτιδήποτε ή να μιλήσω για
καταστροφικές συνέπειες», δήλωσε ο Αλεξάντερ Κρουπνόφ, πρόεδρος της κρατικής
επιτροπής για τις τηλεπικοινωνίες και την τεχνολογία της πληροφόρησης, που
ηγείται των προσπαθειών για την αντιμετώπιση του προβλήματος. «Είμαι κάπου στη
μέση», συνέχισε.

Ο αγώνας της κυβέρνησης άρχισε το φθινόπωρο. Συστάθηκαν επαρχιακά κέντρα τα
οποία και πρότειναν τους ειδικευμένους τεχνικούς που έπρεπε να προσλάβουν οι
επιχειρήσεις. Διατάχθηκε επιθεώρηση του εξοπλισμού και εφαρμογή προγραμμάτων
ενίσχυσης. Αμερικανοί αξιωματούχοι, γνώστες του αντικειμένου, δήλωσαν ότι η
Μόσχα ήταν κατατοπισμένη και σοβαρή. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι μεγάλο. Τα δύο
τρίτα των υπολογιστών γραφείου πρέπει να επισκευαστούν, όμως οι κάτοχοί τους
είναι δύσκολο να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα αφού πολλές εταιρείες έχουν
κλείσει ή δεν διαθέτουν αρχεία πωλήσεων. Πολλά προγράμματα λογισμικού μεγάλων
επιχειρήσεων δεν είναι παρά παράνομες αντιγραφές των αυθεντικών. Εκατοντάδες
εργασίες στρατιωτικού και βιομηχανικού ενδιαφέροντος στηρίζονται σε
προγράμματα που δημιουργήθηκαν πριν από δεκαετίες από ειδικούς που πλέον δεν
μπορεί να βρει κανείς. Και, ούτως ή άλλως, σχεδόν όλοι είναι σε τόσο δυσχερή
οικονομική κατάσταση που δεν μπορούν να υποστούν περισσότερα έξοδα.

Το συνολικό κόστος των δαπανών για τις κυβερνητικές υπηρεσίες ανέρχεται στο 1
έως 3 δισεκατομμύρια δολάρια, περισσότερο δηλαδή από το ένα έβδομο του
προϋπολογισμού που ήδη δεν μπορεί να πληρώσει τις συντάξεις και τις οφειλές.

4 εκατομμύρια δολάρια για την αποκατάσταση των οπλικών συστημάτων Ο τομέας
όμως όπου κάθε καταστροφή δεν μπορεί παρά να θεωρείται αδύνατη είναι τα
πυρηνικά. Αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι τα πλέον κρίσιμα συστήματα υπολογιστών
στον στρατιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων και των αντίστοιχων της πυρηνικής
δύναμης, χρησιμοποιούν προγράμματα τα οποία δεν παρουσιάζουν ευαισθησία στη
χρονολογική βάση του προβλήματος του ιού της χιλιετίας, γεγονός που τα καθιστά απρόσβλητα.

Ρώσοι και Αμερικανοί υποστηρίζουν ότι, στο χειρότερο σενάριο, συστήματα
έγκαιρης προειδοποίησης θα μπορούσαν να στείλουν λανθασμένα μηνύματα, καθώς οι
δορυφόροι στους οποίους στηρίζονται θα έβγαιναν εκτός τροχιάς.

Όλα τα άλλα προβλήματα, σύμφωνα με αξιωματικούς, είναι τόσο μικρά που θα
μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με τέσσερα εκατομμύρια δολάρια αν αντικατασταθούν
οι υπολογιστές και τα προγράμματα.

Η Ουάσιγκτον και η Μόσχα πρότειναν επίσης την ανταλλαγή πληροφοριών από
ραντάρ, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος παρερμηνειών. Όμως, η Ρωσία ανακοίνωσε
ότι διακόπτει τη συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως διαμαρτυρία για
τις ΝΑΤΟϊκές επιθέσεις κατά της Γιουγκοσλαβίας. Η Ρωσία δεν εξαρτάται πλήρως
από την τεχνολογία όσο η Δύση, γεγονός που σημαίνει ότι η ζημιά μπορεί να
είναι περιορισμένη. Οι Σοβιετικοί απαγόρευαν αυστηρά τη χρήση των κομπιούτερ.

Η Αεροπορία

Η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι επιδιορθώνει τα δύο και μοναδικά κέντρα
ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που στηρίζονται στην ψηφιακή τεχνολογία, της
Μόσχας και του Ροστόβ-ον-Ντον. Τα υπόλοιπα δεν χρειάζονται αναβάθμιση.

Όμως οι περισσότερες από 400 ρωσικές αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν
υπολογιστές που θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα. Ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής
Αεροπορίας ζήτησε από τις ρωσικές αεροπορικές και κατασκευάστριες εταιρείες
ενημέρωση για τα μέτρα που έχουν λάβει. Η συμβουλευτική εταιρεία Gartner Group
εντάσσει τη Ρωσία μεταξύ των χειρότερα προετοιμασμένων χωρών για τη μετάβαση
στο έτος 2000. Προβλέπει μάλιστα ένα μήνα αναταραχής στις ρωσικές
χρηματαγορές, δύο μήνες στις υπηρεσίες και στα νοσοκομεία και τρεις μήνες στις
μεταφορές και στις τηλεπικοινωνίες.

Απέναντι στο χάος και την αβεβαιότητα, λίγοι, πολύ λίγοι, στη Ρωσία
αντικρούουν την άποψη ότι οι προσπάθειές τους μπορεί τελικώς να μην αποφέρουν
τους… επιπέδου Δύσης καρπούς. Όταν ο Μπορίς Μιχαήλοβιτς, ειδικός στα
κομπιούτερ στη Ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπλοΐας, ρωτήθηκε αν οι
προετοιμασίες για το έτος 2000 στα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας είναι
επαρκείς, είχε έτοιμη την απάντηση: «Ποιος νομίζετε ότι είμαι; Εχθρός του λαού μου;».