Ο μυστηριώδης δισεκατομμυριούχος

Ο Ταχίρ Μοσάν είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους επιχειρηματίες της
Βρετανίας. Είναι μόλις 28 ετών, έχει μια περιουσία 27 εκατομμυρίων στερλινών
και πέρυσι μπήκε στη λίστα των 500 πλουσιοτέρων Βρετανών. Ξεκίνησε από ένα
μικρό κατάστημα και αυτήν τη στιγμή έχει τη μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικών
υπολογιστών. Μόνο που δεν πρόκειται να μάθετε πώς είναι.

Αυτός ο σιωπηλός γιος μεταναστών από το Πακιστάν είναι, κατά πάσα πιθανότητα,
ο πιο ντροπαλός πολυεκατομμυριούχος τής Βρετανίας. Παρά το γεγονός ότι το
όνομά του φιγουράρει κατά καιρούς στις λίστες των πιο περιζήτητων εργένηδων
και η περιουσία του προκαλεί δέος στους συνομηλίκους του, δουλεύει 18 ώρες την
ημέρα, έξι ή επτά ημέρες την εβδομάδα, στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας του.
Τα γραφεία αυτά είναι μια πρώην αποθήκη στη βιομηχανική περιοχή του Λάνκσαϊρ.
Στην εποχή όπου το να γίνει κάποιος σελέμπριτι είναι πανεύκολο, ο Μοσάν
προστατεύεται με πείσμα από τη δημοσιότητα.

Ο πλούτος του προέρχεται από την Τάιμ Κομπιούτερ Σύστεμς (Time Computer
Systems), την εταιρεία λιανικής πώλησης ηλεκτρονικών υπολογιστών που ίδρυσε με
τον αδελφό του το 1987, όταν εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία δεκάξι ετών. Ο
Μοσάν είναι γενικός διευθυντής της εταιρείας και με το 60%, ο βασικός μέτοχος.
Η Τάιμ είναι η μεγαλύτερη εταιρεία κατασκευής και λιανικής πώλησης
ηλεκτρονικών υπολογιστών στη Βρετανία ­ το 1998-1999 ο τζίρος της ξεπέρασε τα
200 εκατομμύρια στερλίνες και τα καθαρά κέρδη, όταν θα ανοικωθούν αναμένεται
να είναι πολύ περισσότερα από τα 2,95 εκατομμύρια στερλίνες του 1997-1998.

Η εταιρεία του Μοσάν κατάλαβε πολύ νωρίς ότι τα περισσότερα κέρδη είναι στις
άμεσες πωλήσεις, μεταμορφώνοντας την εταιρεία του από μια μικρή επιχείρηση
πωλήσεων μέσω ταχυδρομείου στις αρχές της δεκαετίας του ’90 σε έναν γίγαντα
λιανικών πωλήσεων με 147 καταστήματα σε όλη τη Βρετανία. Την περασμένη
εβδομάδα η Τάιμ ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει άλλα πενήντα καταστήματα μέχρι το
τέλος του χρόνου, δημιουργώντας 950 νέες θέσεις εργασίας.

Προστατεύουν την εικόνα του

Οι τοπικές εφημερίδες στο Μπλάκμπερν και στο Μπάρνλι, δύο πόλεις που
βρίσκονται κοντά στο εργοστάσιο και τα κεντρικά γραφεία της Τάιμ έχουν συνάψει
μιαν άτυπη συμφωνία να μη δημοσιεύσουν ποτέ τη φωτογραφία του ή κάποιες
λεπτομέρειες για την προσωπική του ζωή. Και αυτό παρά το γεγονός ότι ο Ταχίρ
Μοσάν είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης της περιοχής, επισκέπτης καθηγητής στο
Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ και διευθυντής στο σχολείο του Γκράνβιλ Ρόουντ από
το οποίο αποφοίτησε.

«Όποτε παίρνουμε μια φωτογραφία του, η εταιρεία τηλεφωνεί στον διευθυντή της
εφημερίδας πριν ακόμη εμφανίσουμε το φιλμ. Η Τάιμ είναι ένας από τους
μεγαλύτερους προμηθευτές διαφήμισης στην περιοχή», λέει ένας τοπικός
φωτογράφος. Ο Μοάν δεν έχει ποτέ δώσει συνέντευξη, ή έστω κάποια δήλωση σε
εφημερίδα ή περιοδικό πληροφορικής. Η φωτογραφία του δεν έχει δημοσιευτεί
ποτέ. Κανείς δεν τον έχει δει, εκτός βέβαια από τους εργαζομένους του, την
οικογένειά του, και τους φίλους του. Δεν κάνει κλάμπινγκ στο Μάντσεστερ, στην
πόλη όπου είναι η κατοικία του. Οι επανειλημμένες αιτήσεις της εφημερίδας
«Ιντιπέντεντ» να του μιλήσει για την επιχείρησή του απερρίφθησαν. Όταν μια
ασιατική εφημερίδα, η «Ίστερν Άι», τον χαρακτήρισε σαν ένα από τα πιο
επιτυχημένα μέλη της τοπικής ασιατικής κοινότητας, αρνήθηκε να κάνει κάποιο σχόλιο.

Ωστόσο, η άνοδος του Μοσάν και του μεγαλύτερου αδελφού του Ταρίκ Μοχάμεντ,
προέδρου της εταιρείας και παιδιάτρου, θα συνεχιστεί. Ο τζίρος του 1998-1999
αυξήθηκε κατά 70% και οι φετινές πωλήσεις αναμένεται να ξεπεράσουν τα 300
εκατομμύρια στερλίνες. Η εταιρεία απέκτησε τη φήμη του πωλητή φθηνών και
αξιόπιστων ηλεκτρονικών υπολογιστών, κυρίως για εγχώρια χρήση. Το μάρκετινγκ
ήταν πολύ επιτυχημένο και η Τάιμ καθορίζει τις τάσεις στη συγκεκριμένη αγορά
όπου τα τελευταία χρόνια πολλοί ανταγωνιστές της αναγκάστηκαν να βάλουν
λουκέτο ή να παραμείνουν στην αφάνεια.

Πώς ξεκίνησε

Η Τάιμ Κομπιούτερ Σύστεμς ιδρύθηκε το 1987 στο Μπλάκμπερν από τον Μοχάμεντ σαν
μια επικερδής δεύτερη δουλειά όταν ακόμη ήταν ασκούμενος ιατρός. Ίδρυσε την
εταιρεία επειδή οι γονείς του ανησυχούσαν για το μέλλον του μικρού του αδελφού
αφού εγκατέλειψε το σχολείο τόσο νωρίς. Τα δύο αδέλφια ανακάλυψαν ένα κενό
στην αγορά φθηνών υπολογιστών. Άρχισαν να πωλούν ηλεκτρονικούς υπολογιστές
μέσω ταχυδρομείου, αγοράζοντάς τους σε χονδρική τιμή με χαμηλό κέρδος.

Το 1990, η εταιρεία μετακόμισε από το κατάστημα των γονιών τους (το οποίο δεν
μπορούσε πλέον να χωρέσει τα αμέτρητα κουτιά με τους υπολογιστές) σε ένα
κτίριο στο Μπλάκμπερν. Ο 19χρονος τότε Μοσάν επέβλεπε τους 30 υπαλλήλους του,
ο Κόλιν Σίλκοκ, ένας πεπειραμένος πωλητής είχε αναλάβει το μάρκετινγκ της
εταιρείας και ο Μοχάμεντ είχε αναλάβει τα καθήκοντα της διαφημιστικής
προώθησης των προϊόντων της εταιρείας. Τα δύο αδέλφια ήταν πεπεισμένα ότι οι
καταναλωτές «πεινούσαν» για υπολογιστές, αλλά πολλοί από αυτούς δεν μπορούσαν
να τους αποκτήσουν επειδή δεν καταλάβαιναν τίποτα από τη γλώσσα των κομπιούτερ
και τις υψηλές τιμές. Η επιτυχημένη επιχειρηματική στρατηγική της εταιρείας
είχε ως αποτέλεσμα τον διπλασιασμό του τζίρου από χρόνο σε χρόνο ­ ένα
εκπληκτικό επίτευγμα για έναν γιατρό και κάποιον που έχει εγκαταλείψει το σχολείο.

Το 1995 ο Μοχάμεντ έγινε παιδίατρος του νοσοκομείου του Μάντσεστερ. Ωστόσο,
αποφάσισε να δουλεύει με μερική απασχόληση στο νοσοκομείο και να αφιερώσει τον
περισσότερο χρόνο της ημέρας του στην Τάιμ. Ως πρόεδρος της ταχύτερα
αναπτυσσόμενης εταιρείας στη Βρετανία, θα ήταν λογικό να εγκαταλείψει την
ιατρική και να αφιερωθεί στην επιχείρησή του. Αρνήθηκε, όμως, να «πετάξει» στο
καλάθι των αχρήστων τα χρόνια που ξόδεψε στο πανεπιστήμιο.

Ο γιατρός περιγράφεται από τους γνωστούς του σαν ενθουσιώδης, σχολαστικός και
ακούραστος. Στους φίλους του λέει ότι αρνήθηκε να προδώσει το κράτος για τα
χρήματα που είχε επενδύσει πάνω του, αλλά και τους ασθενείς του. Χαρακτηρίζει
την ιατρική του εργασία σαν ένα λόγο για να αποφεύγει τη δημοσιότητα. Πριν από
τέσσερα χρόνια αρνήθηκε να φωτογραφηθεί από την εφημερίδα «Ιντιπέντεντ»,
λέγοντας: «Οι γονείς των ασθενών μου θα με αναγνώριζαν και θα πίστευαν ότι
είμαι περισσότερο ένας πιτσιρικάς επιχειρηματίας και λιγότερο ένας
παιδίατρος». Αυτά τα λόγια είναι η μόνη συνέντευξη που έδωσε κάποιο μέλος της οικογένειας.

Οι εργαζόμενοί του χαρακτηρίζουν τον Μοσάν συνεργάσιμο, αποτελεσματικό και
αναλυτικό. Οι απόψεις του για τη ζωή είναι πολύ ώριμες και απεχθάνεται τη
δημοσιότητα και τις υπερβολές της. Είναι ένα άτομο που προστατεύει την
προσωπική του ζωή.

«Είναι μια μηχανή»

Κάποιος που παλιότερα εργαζόταν στην εταιρεία του, λέει ότι «όταν τον δεις για
πρώτη φορά, νομίζεις ότι πρόκειται για έναν απλό εργαζόμενο στην εταιρεία.
Όταν τον γνωρίσεις, αναρωτιέσαι αν αυτό το αδύνατο παιδί είναι πράγματι ο
γενικός διευθυντής της επιχείρησης. Μετά, πολύ γρήγορα αντιλαμβάνεσαι ότι
είναι αφιερωμένος στη δουλειά του και πολύ γρήγορος. Δεν τον ενδιαφέρουν τα
επιχειρηματικά παιχνίδια ή οι ίντριγκες. Έχει μια εκπληκτική μνήμη και δεν
δείχνει ποτέ κουρασμένος. Δουλεύει ακατάπαυστα. Είναι μια μηχανή…».

Στο πάρκινγκ της εταιρείας δεν υπάρχουν αποκλειστικές θέσεις για τα αφεντικά.
Όποιος έλθει πρώτος, θα παρκάρει πρώτος. Ωστόσο, το ανέκδοτο που κυκλοφορεί
ανάμεσα στους εργαζομένους της Τάιμ είναι ότι, ούτως ή άλλως, ο Μοσάν και ο
αδελφός του έρχονται πρώτοι στην εταιρεία. «Έλα εδώ ένα Σαββατοκύριακο και θα
δεις μια οικογένεια να δουλεύει», λέει ένας εργαζόμενος της Τάιμ. «Περιμένουν
από εσένα να ξεθεωθείς στη δουλειά, επειδή και οι ίδιοι ξεθεώνονται στη δουλειά».

Ο Κόλιν Σίλκοκ, ο διεθυντής πωλήσεων, λέει ότι ο Μοσάν και ο αδελφός του
θέλουν να κρατήσουν την επιχείρηση οικογενειακή. Πιστεύουν ότι με αυτόν τον
τρόπο τα κέρδη μένουν στην επιχείρηση και δίνουν τη δυνατότητα για περαιτέρω
ανάπτυξη της εταιρείας, με πολύ χαμηλό δανεισμό.

Κάποιος άλλος, που βρίσκεται πολύ κοντά στην οικογένεια, προχωρά ακόμη
περισσότερο: «Μπορεί να είναι μια μεγάλη επιχείρηση, μπορεί ο Ταχίρ να είναι
πολυεκατομμυριούχος, ωστόσο βλέπει ακόμη την Τάιμ σαν ένα μικρό κατάστημα της
γειτονιάς. Δεν βλέπει τον εαυτό του σαν έναν πλούσιο εργένη. Γι’ αυτό και
αποφεύγει τη δημοσιότητα. Βλέπει τον εαυτό σαν έναν από τους χιλιάδες σκληρά
εργαζομένους της Βρετανίας».