Δεν ρίχνει τα επιτόκιά της η Τράπεζα της Ελλάδος

Φρένο στη μείωση των επίσημων επιτοκίων της βάζει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Η Κεντρική Τράπεζα μέχρι και τις αρχές της εβδομάδας άφηνε ανοικτό το
ενδεχόμενο να ρίξει τα επίσημα επιτόκιά της. Η κίνηση αυτή, όπως τονίζει
κορυφαίο στέλεχός της, θα είχε καθαρά συμβολικό χαρακτήρα αφού θα επιβεβαίωνε
τις θετικές τάσεις στην εξέλιξη των τιμών. Ουσιαστικά όμως δεν θα είχε καμία
επίπτωση στη διαμόρφωση του επιπέδου των επιτοκίων στη διατραπεζική αγορά,
καθώς και των Τραπεζών. Τα σχέδια αυτά ανατράπηκαν όμως μόλις διαπιστώθηκε η
δυναμική στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, καθώς οι τιμές του μαύρου χρυσού
εκτινάσσονται και αποτελούν τώρα τη μεγαλύτερη απειλή για την πορεία του πληθωρισμού.

Πρέπει να σημειωθεί ότι για την κίνηση για τη μείωση των επιτοκίων είχαν
ενημερωθεί και οι επικεφαλής των εμπορικών Τραπεζών.

Οι τραπεζίτες στην πρόσφατη συνάντηση που είχαν με τον διοικητή της Τραπέζης
της Ελλάδος κ. Λουκά Παπαδήμο συμφώνησαν στο να υπάρξει μία μείωση των
επιτοκίων της Κεντρικής και διαβεβαίωσαν ότι η κίνηση αυτή δεν πρόκειται να
οδηγήσει σε ανάλογες επιλογές από την πλευρά τους.

Τώρα, η διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος περιμένει τα στοιχεία της Εθνικής
Στατιστικής Υπηρεσίας που αφορούν την εξέλιξη των τιμών, προκειμένου να
προχωρήσει στην εφαρμογή αυτών των αποφάσεων.

Ο φόβος

Το σίγουρο όμως είναι ότι τώρα ο μεγάλος φόβος και της Κεντρικής Τράπεζας
είναι τυχόν μεταστροφή του κλίματος που έχει δημιουργηθεί στην αγορά. «Μέχρι
τώρα φοβόμασταν το κλίμα υπεραισιοδοξίας που θα μπορούσε να δημιουργηθεί από
την πτώση των τιμών. Τώρα, η άνοδος της τιμής του πετρελαίου μπορεί να έχει ως
αποτέλεσμα να προκληθούν πληθωριστικές προσδοκίες που θα καθορίσουν τη
συμπεριφορά νοικοκυριών και επιχειρήσεων», τόνιζε χαρακτηριστικά κορυφαίος
παράγων της Κεντρικής Τράπεζας αναφερόμενος στην πορεία του πληθωρισμού.
Μπροστά σ’ αυτή την προοπτική, οι αποφάσεις για τον χρόνο υλοποίησης της
απόφασης για μείωση των επίσημων επιτοκίων καθίστανται ιδιαίτερα κρίσιμες.
Έτσι, η μείωσή τους θα γίνει όταν διασφαλισθούν οι πτωτικές τάσεις και αφού
διαπιστωθούν οι ακριβείς αιτίες που οδήγησαν σε αυτή την πτώση. Μόνο τότε θα
«υπάρξει μία μικρή προσαρμογή στα επίσημα επιτόκια της Κεντρικής Τράπεζας»,
τόνιζε χαρακτηριστικά κορυφαίο στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος απαντώντας σε
ερώτηση σχετικά με την πολιτική των επιτοκίων της που θα ακολουθήσει η
Κεντρική Τράπεζα στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Το ίδιο στέλεχος όμως
επισήμανε ότι η επιλογή αυτή θα έχει καθαρά συμβολικό χαρακτήρα, αφού δεν
πρόκειται να επηρεάσει καθόλου το κόστος χρήματος στη διατραπεζική αγορά και
συνακόλουθα το επίπεδο των επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων των Τραπεζών.

Το μέτωπο

Πάντως, πρέπει να σημειωθεί ότι για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια, στην
ελληνική οικονομία έχει διαμορφωθεί ένα ενιαίο μέτωπο για τη χάραξη και την
εφαρμογή της επιτοκιακής πολιτικής. Στο ενιαίο αυτό μέτωπο έχουν ταυτόσημες
απόψεις όχι μόνον η Τράπεζα της Ελλάδος και οι μεγάλες εμπορικές Τράπεζες,
αλλά και το επιτελείο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Αξίζει να σημειωθεί
ότι οι επικεφαλής του ΥΠΕΘΟ μέχρι πριν από μερικούς μήνες διατύπωναν ανοικτή
την άποψη πως η νομισματική πολιτική θα πρέπει να χαλαρώσει ώστε να μπορέσουν
οι εμπορικές Τράπεζες να είναι πιο ελαστικές στις αποφάσεις που αφορούν τη
διαμόρφωση των επιτοκίων καταθέσεων χορηγήσεων. Τώρα όμως που διαπιστώνεται
ότι ο στόχος του πληθωρισμού για την επίτευξη του κριτηρίου ένταξης θα
επιτευχθεί οριακά, αναγνωρίζουν ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένα περιθώριο
χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Η άποψη αυτή ενισχύεται και από το
γεγονός ότι τα περιθώρια για σφικτή δημοσιονομική πολιτική το 2000 είναι
περιορισμένα, αφού η χρονιά αυτή θα είναι προεκλογική. Δεν είναι τυχαίο,
άλλωστε, ότι το πακέτο των φοροαπαλλαγών που θα εφαρμοσθεί την επομένη θα
σημάνει μία αύξηση της ζήτησης που πρωτογενώς θα ανέλθει στα 230 δισ. δραχμές,
ενώ από τα μέτρα για την ελάφρυνση των χαμηλών εισοδημάτων θα προκύψει μία
επιπλέον ζήτηση το ύψος της οποίας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 150 δισ.
δραχμές.

Από την άλλη πλευρά αναγνωρίζεται ότι από τις αρχές του επόμενου χρόνου θα
υπάρξει αύξηση της ρευστότητας που θα προκύψει από τη μείωση των υποχρεωτικών
δεσμεύσεων των Τραπεζών. Αρμόδιοι παράγοντες μάλιστα εκτιμούσαν ότι εξαιτίας
του λόγου αυτού η ρευστότητα του συστήματος θα αυξηθεί με αρκετά
τρισεκατομμύρια δραχμές. Φυσικά, η Τράπεζα της Ελλάδος με την έκδοση ομολόγων
και με παρεμβάσεις θα προσπαθήσει να περιορίσει το ποσό της ρευστότητας που θα
φθάσει τελικά στη διατραπεζική αγορά, αλλά όλα δείχνουν ότι όσο πλησιάζουμε
προς το 2001 η αποτελεμστικότητα της νομισματικής πολιτικής θα είναι οριακή.

Προβληματισμό για την πορεία του πληθωρισμού προκαλεί στο οικονομικό επιτελείο
και το «ράλι» που έχει ξεκινήσει με τις τιμές του πετρελαίου. Ήδη, οι διεθνείς
τιμές του αργού διαμορφώνονται στα 18 δολάρια το βαρέλι έναντι 15,82 τον
Ιούνιο και 11,12 δολάρια τον Ιανουάριο. Αν και ο φετινός μέσος όρος των τιμών
του αργού είναι 13,97 δολάρια το βαρέλι (έναντι 12,74 δολάρια πέρυσι), εν
τούτοις ο «μαύρος χρυσός» φαίνεται ότι θα αποτελέσει τον καταλύτη στην
προσπάθεια για πτώση του πληθωρισμού σε επίπεδα που θα εξασφαλίζουν την ένταξη
της χώρας στην ΟΝΕ.

Πάντως, αυτό που θα πρέπει να σημειωθεί είναι ότι η άποψη που έχει επικρατήσει
στο επιτελείο της Κεντρικής Τράπεζας είναι πως τα επιτόκια τόσο των Τραπεζών
όσο και της διατραπεζικής αγοράς θα πρέπει να παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα
τουλάχιστον μέχρι το φθινόπωρο.

«Είχαμε επισημάνει εδώ και αρκετούς μήνες ότι παρά την πτώση του πληθωρισμού
που θα σημειωνόταν το καλοκαίρι θα υπήρχαν αρκετές αβεβαιότητες, οι οποίες θα
μπορούσαν να ανατρέψουν την πορεία αυτή. Ανάμεσα σ’ αυτές ήταν και η διεθνής
τιμή του πετρελαίου. Για τον λόγο αυτό είχαμε επιμένει την ανάγκη να ασκηθεί
μία σφικτή νομισματική πολιτική, ώστε να περιορίσουμε τις αρνητικές
επιπτώσεις. Τώρα η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται στην πράξη», τονίζουν
χαρακτηριστικά αρμόδιοι παράγοντες απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις
προοπτικές στην αγορά χρήματος. Έτσι, όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν στο
συμπέρασμα ότι η «συμβολική χειρονομία» που ετοίμαζε η Κεντρική Τράπεζα,
τελικά έμεινε…. από καύσιμα.