ΠΡΟΣΩΠΑ Ένας απαισιόδοξος οικονομολόγος

Οι γιατροί είναι πιο χρήσιμοι στην αρρώστια. Ίσως γι’ αυτό κι ο
οικονομολόγος Πωλ Κρούγκμαν να είναι τόσο απαισιόδοξος για την πορεία της
παγκόσμιας οικονομίας.

Πωλ Κρούγκμαν. «Το ευρώ θα είναι συνολικά κάτι αρνητικό»

Στο τελευταίο του βιβλίο, «Η Επιστροφή στην Οικονομία της Ύφεσης», ο Κρούγκμαν
υποστηρίζει ότι ο κόσμος ίσως να στέκεται στο χείλος μιας οικονομικής
καταστροφής ανάλογης με εκείνη του 1930. Η Ασία και η Νότια Αμερική γνώρισαν
ήδη την οικονομική κατάρρευση και θα ήταν αυταρέσκεια να πιστέψουμε ότι η
Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική δεν θα ακολουθήσουν. «Προσπαθήσαμε εντατικά να
αποκτήσουμε και πάλι τις αρετές του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς της
δεκαετίας του 1920», λέει στους «Σάντεϋ Τάιμς». «Αλλά έχουμε αναλάβει και
μερικά από τα ρίσκα της δεκαετίας εκείνης. Η Ιαπωνία είναι ήδη κολλημένη σε
μια ύφεση του στυλ του ’30 και οι αρχές δεν φαίνεται να μπορούν να κάνουν
κάτι». Ο οικονομολόγος παραδέχεται ωστόσο ότι η απαισιοδοξία του μπορεί να
οφείλεται στην τάση των πανεπιστημιακών «να κάνουν τον κόσμο να φαίνεται πιο
ενδιαφέρων απ’ ό,τι πραγματικά είναι».

Ο Κρούγκμαν είναι καθηγητής Οικονομίας του ΜΙΤ, έχει τιμηθεί με οικονομικά
βραβεία, είναι συγγραφέας βιβλίων που γνώρισαν την οικονομία στο πλατύ κοινό
και, μαζί με τον επίσης Αμερικανό Λέστερ Τάροου, είναι οι γνωστότεροι
σύγχρονοι οικονομολόγοι. Γεννήθηκε το 1953 στη Νέα Υόρκη, γόνος μιας εύπορης
μεσοαστικής οικογένειας, και έγινε διάσημος το 1988, με το βιβλίο του «Η Εποχή
των Μειωμένων Προσδοκιών». «Είχα περάσει τα 40 όταν άρχισα να βγαίνω από το
στενό ακαδημαϊκό πλαίσιο», εξηγεί. Σήμερα έχει δικό του κόμβο στο Ίντερνετ και
αρθρογραφεί στις μεγαλύτερες αμερικανικές εφημερίδες. «Είναι πολύ έξυπνος»,
λέει ένας «ανταγωνιστής» του οικονομολόγος, «αλλά η δημοτικότητά του οφείλεται
εν μέρει στο γεγονός ότι, ως δημοσιογράφος, έχει μια τάση για
καταστροφολογικές δηλώσεις».

Η θεωρία του Κρούγκμαν είναι πως η απελευθέρωση των παγκόσμιων κεφαλαιαγορών,
σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού στον βιομηχανικό κόσμο, θα
δημιουργήσει μια οικονομία με τάση προς την ύφεση. Η Ευρώπη τον ανησυχεί
περισσότερο από την Αμερική ­ λόγω της δημογραφίας της, που μοιάζει μ’ εκείνη
της Ιαπωνίας, και του ευρώ: «Αν μπορούσα να πάω πίσω λίγα χρόνια, θα
συμβούλευα τις ευρωπαϊκές χώρες να μην το κάνουν. Συνολικά θα είναι κάτι
αρνητικό». Αλλά ούτε την αμερικανική οικονομία θαυμάζει: «Η τεχνολογία έχει
αλλάξει την οικονομία, αλλά επειδή το όριο ταχύτητας ανέβηκε από τα 100 στα
120 χλμ/ώρα, αυτό δεν σημαίνει ότι έπαψε να υπάρχει όριο, όπως νομίζουν
πολλοί», τονίζει. «Δεν δικαιολογεί έναν Ντάου Τζόουνς στις 11.000 μονάδες. Δεν
υπάρχει λογική που να δικαιολογεί τέτοιες τιμές στις μετοχές».