Οι Αλβανοί «κατέκτησαν» το Κόσοβο

Τρεις εβδομάδες μετά τη λήξη του πολέμου έχουν καταγραφεί 100 δολοφονίες
Σέρβων και άλλες 100 απαγωγές, δεκάδες πυρπολισμοί χριστιανικών εκκλησιών και
μοναστηριών, ληστείες, καταστροφές, ξυλοδαρμοί και απειλές που είναι δυστυχώς
καθημερινό φαινόμενο. Οι καταλήψεις και καταστροφές σερβικών σπιτιών, προφανώς
από Αλβανούς, ή η κλοπή και καταστροφή των επίπλων τους δεν θεωρούνται πια αδικήματα…

Οι βιαιοπραγίες «ξεπέρασαν» τις εθνικές διαφορές, καθώς θύματά τους είναι και
Αλβανοί. Συμμορίες, εξτρεμιστές, κακοποιοί από την Αλβανία και πολλά
περιθωριακά στοιχεία όχι μόνο εισέρχονται ανεμπόδιστα στο Κοσσυφοπέδιο αλλά
και μπορούν περίπου ανενόχλητοι να επιδίδονται σε εγκληματικές πράξεις.

Και στο σκηνικό αυτό της «Άγριας Δύσης», τι κάνει άραγε το… «ιππικό», η
KFOR, η διεθνής στρατιωτική ειρηνευτική αποστολή; Ο Μητροπολίτης Πρίσρεν
Αρτέμιος, τον οποίο συναντήσαμε στο μοναστήρι της Γκρατσάνιτσα, όπου έχει
καταφύγει, λέει χαρακτηριστικά: «Στα λόγια τα πάντα. Στην πράξη όμως ελάχιστα
πράγματα. Έχουμε αναφορές, ξέρουμε ότι πολλές ληστείες, απαγωγές, κλοπές
έγιναν μπροστά στα μάτια στρατιωτών χωρίς αυτοί να αντιδράσουν».

Οι αξιωματούχοι της KFOR και του ΟΗΕ αρκούνται να απαντήσουν ότι η κατάσταση
βελτιώνεται ημέρα με την ημέρα, ωστόσο και οι ίδιοι αναγνωρίζουν ότι οι
ελλείψεις ανδρών ευθύνονται για την όποια αναποτελεσματικότητά τους.

Το οδοιπορικό

Οι Σλάβοι οδηγοί ταξί αρνούνται να κάνουν δρομολόγια, «είναι πολύ επικίνδυνα
για μας, αφού οι Αλβανοί μας μισούν, μέχρι τώρα έχουμε τουλάχιστον δέκα
επιθέσεις», λέει ο Γιόρνταν από τα Σκόπια. Το ίδιο πιστεύουν και οι
περισσότεροι αλβανικής καταγωγής πολίτες της ΠΓΔΜ.

Όπως είναι εμφανές στη διαδρομή από το Γκνίλιανε έως την Πρίστινα, πολλοί
Αλβανοί έχουν καταλάβει σπίτια Σέρβων, αφού, όπως ισχυρίζονται, τα δικά τους
τα κατέστρεψε ο γιουγκοσλαβικός στρατός. Άλλοι φορτώνουν στα τρακτέρ τους
κρεβάτια, καρέκλες, ό,τι βρουν από τα εγκαταλειμμένα σερβικά σπίτια και τα
μεταφέρουν στα δικά τους. Όχι, αυτό δεν απαγορεύεται, μας πληροφορεί
αξιωματικός της KFOR, «εμείς έχουμε εντολές μόνο να αποτρέπουμε βιαιοπραγίες
και να αφαιρούμε τα πολυβόλα από τους άνδρες του Απελευθερωτικού Στρατού».

Οι Σέρβοι

Στην Γκρατσάνιτσα, όπου υπάρχει το ιστορικό μοναστήρι της Θεοτόκου, χτισμένο
στα 1315, όπως και στα διπλανά χωριά Σέρβων, κυρίως γέροντες έχουν απομείνει.
Σύμφωνα με στοιχεία του σερβικού Πατριαρχείου, 80.000 άτομα εγκατέλειψαν το
Κοσσυφοπέδιο, ενώ δεν είναι περισσότεροι από 15.000 όσοι απέμειναν.

«Όταν ο ΑΣΚ απήγαγε τον γιο μου, οι Ιταλοί στρατιώτες ήταν μπροστά. Κανείς
τους δεν αντέδρασε. Τώρα δεν ξέρω αν είναι ζωντανός. Δεν θα φύγω από εδώ μέχρι
να μάθω νέα του», μας λέει ο 75χρονος Ντράγκο Γιότσιτς, τον οποίο συναντήσαμε
στο Πατριαρχείο του Πετς. Εδώ παραμένει ο Πατριάρχης των Σέρβων Παύλος, στην
προσπάθειά του να συμπαρασταθεί στους Σέρβους. Ο περιφραγμένος χώρος του και
οι τέσσερις εκκλησίες, η πρώτη χτίστηκε το 1233, φυλάσσονται από ιταλικά
στρατεύματα. «Εδώ ουσιαστικά άρχισε ο πόλεμος. Το 1981 οι Αλβανοί αυτονομιστές
κατέστρεψαν τα δύο από τα τρία κτίρια με αποτέλεσμα να αρχίσουν τα έκτακτα
αντιτρομοκρατικά μέτρα», μας πληροφορεί ο μοναχός Ιωάννης που ήρθε από το
Μαυροβούνιο. Πλάι του σπαράσσει στο κλάμα η Ζόρκα Πέτροβιτς, που οι Αλβανοί
απήγαγαν τον 64χρονο σύζυγό της. Ο Ντούσαν Καβάγια κρατά μία λίστα με τα
ονόματα 24 Σέρβων που έπεσαν θύματα απαγωγής, μόνο στο Πετς.

«Μήπως οι απαχθέντες ήταν στρατιώτες, οπότε πρόκειται για αντεκδίκηση;»,
ρωτάμε. «Οι 22 από τους 24 είναι ηλικίας 60 έως 80 ετών, τι ακρότητες μπορούν
να διαπράξουν;», ρωτά, για να απαντήσει.

­ Υπήρξαν ακρότητες;

Το ζήτημα της απόδοσης ευθυνών στους εγκληματίες πολέμου φαίνεται ότι θα
κυριαρχήσει τους επόμενους μήνες. Η αλβανική πλευρά ισχυρίζεται ότι
συλλαμβάνει όσους πρωτοστάτησαν σε ακρότητες.

«Πρέπει οι πάντες να σκεφθούν ότι οι ένοχοι, οι εγκληματίες των
παραστρατιωτικών οργανώσεων, ήταν οι πρώτοι που έφυγαν από το Κοσσυφοπέδιο,
γνωρίζοντας ότι θα καταδιωχθούν», μας λέει ο πατέρας Ιωάννης. «Όσοι έμειναν
είναι εντελώς αθώοι, και τώρα μετατρέπονται σε θύματα», συμπληρώνει, για να
καταλήξει: «Οι πραγματικοί εγκληματίες είναι οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ, που
επέτρεψαν να εισχωρήσει ο ΑΣΚ όταν αποχώρησε ο γιουγκοσλαβικός στρατός».

Στην Πρίστινα

Η κατάσταση μοιάζει πιο ομαλή στην πρωτεύουσα Πρίστινα. Οι αλβανικές σημαίες
και τα σύμβολα του ΑΣΚ κυριαρχούν σε κάθε σημείο, όπως άλλωστε και σε κάθε
περιοχή του Κοσσυφοπεδίου.

Το βράδυ όμως η κατάσταση είναι διαφορετική. «Μόνο σε μία νύχτα έκλεψαν 120
αυτοκίνητα», μας λέει ο Ισμέτ, ένας οδηγός ταξί. Οι ληστείες είναι καθημερινό
φαινόμενο. Και ιδιαίτερα εύκολη υπόθεση για τους εκατοντάδες οπλοφόρους. Έτσι
επιβλήθηκε απαγόρευση κυκλοφορίας.

Στελέχη ανθρωπιστικών οργανώσεων μάς καταγγέλλουν ότι κάθε βράδυ ακούν
πυροβολισμούς, διαπιστώνουν ληστείες, αρπαγές και απαγωγές.

Τα κατεστραμμένα σπίτια δεν είναι τόσα πολλά όσο στις άλλες περιοχές. Αρκετά
όμως της σερβικής συνοικίας παραδόθηκαν στις φλόγες τις τελευταίες ημέρες.
Στην πόλη παραμένουν μόλις 400-500 Σέρβοι, που βρήκαν καταφύγιο στο κτίριο της
πρώην σερβικής διοίκησης και στις δύο διπλανές πολυκατοικίες. Η πρόσβαση στα
κτίρια είναι πολύ δύσκολη αφού οπλοφόροι Αλβανοί αποτρέπουν τους «περίεργους δημοσιογράφους».

Με την ελληνική δύναμη

Στο Ουρόσεβατς ­ τελευταίο σταθμό του οδοιπορικού μας, που βρίσκεται στο νότιο
Κοσσυφοπέδιο και πολύ κοντά στα σύνορα με την ΠΓΔΜ ­ έχει την έδρα της η
Ελληνική Δύναμη Κοσσυφοπεδίου (ΕΛ.ΔΥ.ΚΟ.), το τάγμα του ελληνικού στρατού.

Μέχρι τώρα δεν έχει συναντήσει σοβαρά προβλήματα στην αποστολή της, εξηγούν οι
αξιωματικοί. Είναι όμως φανερό ότι το περιβάλλον δεν είναι ιδιαίτερα φιλικό.
Για τον λόγο αυτό άλλωστε τα μέτρα ασφαλείας είναι δρακόντεια. Κάθε στρατιώτης
φέρει συνέχεια τον οπλισμό του και αλεξίσφαιρο γιλέκο. Είναι φανερό ότι
απασχολεί τη διοίκηση το ενδεχόμενο κάποιας τρομοκρατικής επίθεσης. Όλοι τους
φαίνονται «με το δάκτυλο στη σκανδάλη».

Η δύναμη εγκαταστάθηκε σε ένα παλιό εργοστάσιο (έχει μετατραπεί σε πραγματικό
φρούριο) όπου οι συνθήκες για τους περίπου 500 στρατιωτικούς είναι αρκετά
καλές. «Κάθε ημέρα γίνονται και καλύτερες, ήδη υπάρχει δωρεάν τηλεφωνική
γραμμή για όσους θέλουν να μιλήσουν με τους συγγενείς τους», μας ενημερώνει ο
εκπρόσωπος Τύπου του τάγματος, λοχαγός Α. Καλός.

Μητροπολίτης Αρτέμιος: Έτσι θα πέσει ο Μιλόσεβιτς

Μητροπολίτης Αρτέμιος. Πρέπει να απομακρυνθεί από την εξουσία ο Μιλόσεβιτς

Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς πρέπει αμέσως και είναι δυνατό να απομακρυνθεί από την
εξουσία, αρκεί να αρχίσει να εκδηλώνεται η αντίδραση των Σέρβων, με παράλληλη
βοήθεια από το εξωτερικό, τονίζει ο Μητροπολίτης Πριζρένης και εκπρόσωπος του
Πατριαρχείου των Σέρβων, Αρτέμιος, στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε
στα «ΝΕΑ».

Ο ίδιος, που είναι ο βασικός εκπρόσωπος της σερβικής πλευράς στις συνομιλίες
με τη διεθνή κοινότητα για το Κοσσυφοπέδιο, εκφράζει τη βούληση της Εκκλησίας
στην προσπάθεια αυτή, καταγγέλλει το ΝΑΤΟ για απραξία στο ζήτημα της
προστασίας των Σέρβων στο Κοσσυφοπέδιο και ζητεί την άμεση τιμωρία όσων
ομοεθνών του και Αλβανών αποδεδειγμένα συμμετείχαν σε ακρότητες, καταστροφές,
βασανιστήρια και μαζικές δολοφονίες.

Συναντήσαμε τον (ευγενέστατο και ελληνομαθή, αφού έχει πάρει το διδακτορικό
του στην Ελλάδα) Σεβασμιώτατο στο μοναστήρι της Γκρατσάνιτσα, έξω από την
Πρίστινα, όπου έχει καταφύγει, αφού η έδρα της Μητρόπολής του, το Πρίζρεν (ή
Πριζρένη), θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη για τους μη Αλβανούς.

«Η Εκκλησία μας ποτέ δεν υποστήριξε τον Μιλόσεβιτς», τονίζει. «Από το 1991
κατήγγειλε την πολιτική του και πρόσφατα ζήτησε ανοικτά την απομάκρυνσή του
και όχι μία φορά. Πιστεύουμε ότι είναι πια η μόνη υπηρεσία που μπορεί να
προσφέρει στη Σερβία».

Πώς άραγε θα μπορούσε να γίνει αυτό από τη στιγμή που είναι γνωστό ότι στη
σημερινή Σερβία το καθεστώς έχει γερές βάσεις και κάθε κίνηση εναντίον του
θεωρείται λυσιτελής.

«Τα ίδια πίστευαν κάποιοι και πριν από την κατάρρευση των κομμουνιστικών
καθεστώτων», απαντά. «Εμείς πιστεύουμε ότι αρχικά θα πρέπει να κινητοποιηθεί ο
λαός. Πρέπει όλοι μας στη Σερβία να αρχίσουμε να μιλούμε γι’ αυτό. Αυτή θα
είναι η αρχή. Ο Μιλόσεβιτς ήταν δυνατός, επειδή κανείς δεν αντιδρούσε και η
Εκκλησία μας είναι αποφασισμένη να βοηθήσει με όσα μέσα διαθέτει», προσθέτει.

Ο Αρτέμιος, όμως, επιρρίπτει και μεγάλες ευθύνες στη Δύση, στο εξωτερικό
γενικά. «Εάν ήθελαν να τον απομακρύνουν, μπορούσαν, ήταν εύκολο. Ήθελαν όμως
να τον διατηρήσουν στην εξουσία, για να μπορούν μετά τον πόλεμο να τον
εξαναγκάσουν να κάνει τα πάντα. Με τους βομβαρδισμούς τον ισχυροποίησαν και
τώρα εισπράττουν εις βάρος του Κοσσυφοπεδίου, εις βάρος του λαού μας».

Σύμφωνα με στοιχεία του Πατριαρχείου, μόνο στο Μετόχι (Δυτικό Κοσσυφοπέδιο)
εκκενώθηκαν από Σέρβους 100 χωριά, μόνο στο Οράχοβατς 150 άτομα απήχθησαν
πέρυσι τον Ιούλιο.