Κοινωνικά τα αίτια της σχολικής αποτυχίας

Για τη μεγάλη βαθμολογική αποτυχία των μαθητών της Α’ και της Β’ Λυκείου
γράφει ο κ. Δ. Φατσέας, καθηγητής Φυσικής στο 1ο Ενιαίο Λύκειο Ηλιούπολης:

«Το μεγάλο ποσοστό βαθμολογικής αποτυχίας ­ κάτω της βάσης ­ των μαθητών της
Α’ και της Β’ Λυκείου, αποτελεί ήδη ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα, αφού θα
πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα, ποια τύχη μπορούν να έχουν από κει και πέρα οι
μαθητές αυτοί, που μαζί με τις οικογένειές τους αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο ­
και παραγωγικό ­ κομμάτι τις κοινωνίας.

Τα τελευταία 40 χρόνια διεξοδικές και πολύχρονες έρευνες έχουν οδηγήσει την
εκπαιδευτική κοινωνιολογία στο συμπέρασμα ότι τα αίτια της σχολικής αποτυχίας
είναι κοινωνικά. Ότι δηλαδή οι μαθητές που αποτυγχάνουν στις υποχρεώσεις τους
στο σχολείο προέρχονται από χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα.

Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται ­ στατιστικά ­ σ’ όλες τις χώρες του κόσμου,
όπου έγιναν έρευνες, προκαλεί δε την έκπληξη των κοινωνιολόγων της εκπαίδευσης
η εντυπωσιακή ακρίβεια με την οποία το σχολείο αναπαράγει την κοινωνική
ανισότητα. (Άννα Φραγκουδάκη, 1985).

Σε πλήρη αντίθεση με τα παραπάνω επιστημονικά δεδομένα, η ­ προεπιστημονική ­
βαθιά ριζωμένη αντίληψη ­ και ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς ­ ότι υπάρχουν
παιδιά που “φύσει” έχουν το “χάρισμα” να μαθαίνουν τα γράμματα και άλλα
λιγότερο προικισμένα, συνεχίζει ­ εσφαλμένα ­ να ερμηνεύει τη σχολική αποτυχία
ως “ατομική ανικανότητα”.

Οδηγώντας αυτή την κατηγορία των μαθητών στα χειρωνακτικά επαγγέλματα,
νομιμοποιεί τη διάκριση ανάμεσα στη διανοητική και την χειρωνακτική εργασία
και η σχολική ανισότητα μετατρέπεται εκ νέου σε κοινωνική ανισότητα.

Παρ’ όλα αυτά οι συζητήσεις για την αύξηση του χρόνου της υποχρεωτικής
εκπαίδευσης (σε 12 χρόνια), αυξάνονται διεθνώς, επειδή από πολλούς αρχίζει να
γίνεται αντιληπτό το αναμφισβήτητο κοινωνικό όφελος της παροχής αυξημένης
γενικής παιδείας – μόρφωσης και στα χαμηλά κοινωνικά στρώματα. Απομένει
ασφαλώς να βρεθεί με ποιον εφικτό τρόπο μπορεί να γίνει αυτό».