Οι μειονοτικές γλώσσες διχάζουν τους Γάλλους

Η ιδιαιτερότητα που εκφράζεται όλο και πιο έντονα από τον Ζαν Πιέρ
Σεβενμάν και το Κίνημα των Πολιτών (MDC) δημιουργεί αναταραχή στους κόλπους
της γαλλικής «πολλαπλής» Αριστεράς.

Σιράκ – Ζοσπέν. «Πολλαπλές συγκατοικήσεις» στην κορυφή του γαλλικού κράτους. Στο κεφάλι του Σιράκ ο Πασκουά, στο κεφάλι του Ζοσπέν ο Σεβενμάν και οι δύο εναντίον της Ευρωπαϊκής Χάρτας των Μειονοτικών Γλωσσών (το σκίτσο του Plantu από τη «Λε Μοντ»)

Αφού αποστασιοποιήθηκε από την πολιτική που ασκούν ο πρόεδρος της δημοκρατίας
και ο πρωθυπουργός έναντι της σερβικής εξουσίας και των εγκλημάτων που
διαπράχθηκαν στο Κόσοβο, αφού εκδήλωσε την ευμένειά του προς τον πρώην νομάρχη
της Κορσικής Μπερνάρ Μπονέ, ο υπουργός Εσωτερικών επιμένει, μέσω ενός κειμένου
που υιοθετήθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο του MDC, στην κριτική του για τη
μεταρρύθμιση της εισαγγελίας, στην ψηφοφορία για την οποία οι βουλευτές του
κινήματός του θα απόσχουν. Σε δηλώσεις του που δημοσιεύονται στο περιοδικό «Λ’
Εβενμάν», ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, επικεφαλής του ψηφοδελτίου των γάλλων
Πρασίνων στις ευρωεκλογές, κάλεσε τον Σεβενμάν να ασκήσει «το δικαίωμά του
στην πρόωρη συνταξιοδότηση».

Ο υπουργός Εσωτερικών εκφράσθηκε επίσης κατά της αναθεώρησης του Συντάγματος
που ο Λιονέλ Ζοσπέν ζητεί από τον Ζακ Σιράκ, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκριση
από τη Γαλλία της Ευρωπαϊκής Χάρτας των Μειονοτικών Γλωσσών. Ο Σιράκ έκανε
γνωστό την περασμένη Τετάρτη ότι αρνείται να ξεκινήσει τη διαδικασία της
αναθεώρησης που επιθυμεί ο πρωθυπουργός. Στη «Λε Μοντ», ο Ζορζ Σαρ, βουλευτής
Παρισιού και εκπρόσωπος του MDC, εξέφρασε την ικανοποίησή του γι’ αυτό το
«ωραίο θάψιμο» που είναι, λέει, «μια καλή έκπληξη». Ο Σαρλ Πασκουά εξέφρασε
και αυτός «χαρά» για την απόφαση του προέδρου της δημοκρατίας, δηλώνοντας κι
εκείνος πως αρνείται ένα κείμενο «που θα έφερνε αντιμέτωπη την περιφέρεια με
το έθνος». Αντιθέτως, το Σοσιαλιστικό Κόμμα, οι Πράσινοι και, στην
αντιπολίτευση, η Ένωση για τη Γαλλική Δημοκρατία (UDF) και η Φιλελεύθερη
Δημοκρατία εκφράζουν τη λύπη τους για την απόφαση αυτή, ενώ το RPR βρίσκεται
σε δύσκολη θέση.

Η όλο και πιο έντονη πολεμική μεταξύ των Πρασίνων και του MDC του Σεβενμάν
καταδεικνύει το παράδοξο της παρουσίας στην κυβέρνηση ενός υπουργού (του
Σεβενμάν) που διαφωνεί με την πολιτική που ασκείται σε θέματα τόσο σημαντικά
όσο ο πόλεμος στο Κόσοβο, η Κορσική και η Δικαιοσύνη, στα οποία προστέθηκε,
την Τετάρτη, το ζήτημα της αναγνώρισης των περιφερειακών γλωσσών. Το κείμενο
που υιοθετήθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο του MDC μαρτυρεί το βάρος που έχουν σ’
αυτό οι «οπαδοί της κυριαρχίας», τους οποίους εκφράζουν οι Σαρλ Πασκουά και
Φιλίπ ντε Βιλιέ. Ο Λιονέλ Ζοσπέν αντιμετωπίζει τις δημόσιες δηλώσεις διαφωνίας
του Σεβενμάν με μια σιωπή και αδιαφάνεια που δεν έχουν καμιά σχέση με τη
σαφήνεια και την ειλικρίνεια που επιδεικνύει συνήθως στις πολιτικές συζητήσεις.

«Εθνική κυριαρχία» και «πολιτισμική διαφορετικότητα»

Στο προοίμιό της, η Ευρωπαϊκή Χάρτα των Περιφερειακών ή Μειονοτικών Γλωσσών
αναφέρει ότι η «προστασία» των γλωσσών αυτών, «ορισμένες από τις οποίες
κινδυνεύουν με τον καιρό να εξαφανισθούν, συμβάλλει ώστε να διατηρηθούν και να
αναπτυχθούν οι παραδόσεις και ο πολιτισμικός πλούτος της Ευρώπης». «Το
δικαίωμα να χρησιμοποιεί κανείς μια περιφερειακή ή μειονοτική γλώσσα στην
ιδιωτική και δημόσια ζωή αποτελεί απαράγραπτο δικαίωμα», προστίθεται στο
προοίμιο, στο οποίο υπογραμμίζεται πάντως ότι «η προστασία και η ενθάρρυνση»
αυτών των γλωσσών «δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος των επισήμων γλωσσών και
της ανάγκης εκμάθησής τους». Η «προστασία» αυτή, διευκρινίζεται,
αντιπροσωπεύει «μια σημαντική συμβολή στην οικοδόμηση μιας Ευρώπης,
θεμελιωμένης στις αρχές της δημοκρατίας και της πολιτισμικής διαφορετικότητας,
στο πλαίσιο της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας».

Το ζήτημα των περιφερειακών γλωσσών δεν δημιουργεί μόνο μία ανοικτή σύγκρουση
ανάμεσα στον Λιονέλ Ζοσπέν και τον Ζακ Σιράκ, αλλά θέτει υπό δοκιμασία τη
συνοχή των πολιτικών επιλογών των δύο βασικών πρωταγωνιστών της συγκατοίκηση,
έγραψε την Παρασκευή η «Λε Μοντ» στο κύριο άρθρο της. Από τη μια, ένας
πρωθυπουργός που ζητεί επισήμως από τον πρόεδρο της δημοκρατίας να αναθεωρήσει
το Σύνταγμα, για να επιτραπεί η επικύρωση της Ευρωπαϊκής Χάρτας των
Περιφερειακών Γλωσσών που το γαλλικό Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε
αντισυνταγματική. Αμέσως, ο υπουργός του επί τον Εσωτερικών (ο Σεβενμάν), μία
από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της κυβέρνησης, εξεγείρεται εναντίον
μιας τέτοιας προοπτικής, που θα είχε, λέει, ως αποτέλεσμα τη «βαλκανοποίηση
της Γαλλίας» και θα έπληττε την ίδια την έννοια του γαλλικού λαού. Από την
άλλη, ο αρχηγός του κράτους, ο οποίος πριν από έναν μήνα έδινε εντολή στον
αρμόδιο υπουργό να υπογράψει εξ ονόματος της Γαλλίας τη Χάρτα και έχει έκτοτε
διακηρύξει το ενδιαφέρον του για τις περιφερειακές γλώσσες, απέρριψε το αίτημα
του Λιονέλ Ζοσπέν που είχε τον ίδιο στόχο, λέγοντας ότι αρνείται να πάρει «την
πρωτοβουλία για μια συνταγματική αναθεώρηση που θα έβλαπτε τις θεμελιώδεις
αρχές της δημοκρατίας μας».

Ο Λιονέλ Ζοσπέν και ο Ζακ Σιράκ επιδίδονται έτσι σε ασκήσεις ισορροπιστή. Ο
πρωθυπουργός, ο οποίος υποστηρίζει την ειλικρίνεια στην πολιτική και συνήθως
την εφαρμόζει, διατηρεί έναντι του Ζαν Πιέρ Σεβενμάν μια επιείκεια που
επιτείνει τη σύγχυση. Ο πρόεδρος της δημοκρατίας δίνει σήμερα «πόντους» στον
Σαρλ Πασκουά, αφού προηγουμένως επεχείρησε να οργανώσει την επιστροφή του Αλέν
Ζιπέ ­ δύο άνθρωποι που όλα τους χωρίζουν. Έτσι, προσπαθεί να ικανοποιεί
άλλοτε την ευρωπαϊκή πτέρυγά του, άλλοτε την εθνικιστική, με αποτέλεσμα να
θολώνει η δημόσια εικόνα του και να καθίσταται δυσανάγνωστη η πολιτική του.