ΔΡΟΜΟΙ

Ένα φάντασμα…

… στοιχειώνει την Ευρώπη: το φάντασμα του φεντεραλισμού. Το βλέπει ο
διευθυντής του «Foreign Policy Centre» Μαρκ Λέοναρντ και προειδοποιεί γι’ αυτό
μέσα από τις σελίδες του περιοδικού «Νιου Στέιτσμαν». Το φάντασμα του Ζαν Μονέ
και του ονείρου του για ένα «ευρωπαϊκό έθνος», λέει ο Λέοναρντ, δίνει άλλοθι
στην αντιευρωπαϊκή στάση των ευρωσκεπτικιστών και δυσκολεύει τους ευρωπαϊστές
να καταλάβουν ποια Ευρώπη έχουν και ποια θέλουν.

Στα αστραφτερά…

… κτίρια της ευρω-ελίτ κυματίζουν εντυπωσιακές σημαίες και αντηχούν οι
μελωδίες της Ενάτης Συμφωνίας του Μπετόβεν. Γράφονται ανακοινωθέντα για την
πολιτική ένωση, την οικονομική πολιτική και την κοινή εξωτερική και αμυντική
πολιτική. Μας έχουν κάνει πολίτες της Ευρώπης, που μας αντιπροσωπεύει το
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Με ευρωπαϊκό διαβατήριο, περιμένουμε πότε θα αρχίσει να
κουδουνίζει στην τσέπη μας το ευρώ. Μα η ευρωπαϊκή μας ταυτότητα τελειώνει
εδώ. Για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, η πολιτική ένωση δεν σημαίνει παρά μονάχα
τακτικές συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών. Οικονομική πολιτική δεν σημαίνει
παρά μονάχα συντονισμός επιμέρους πολιτικών. Κοινή εξωτερική και αμυντική
πολιτική δεν σημαίνει παρά μονάχα κοινές διακηρύξεις, όσο οι Αμερικανοί θα
κάνουν τη δουλειά που θα έπρεπε να κάνουν οι Ευρωπαίοι.

Στις ευρωεκλογές…

… η σαρωτική νίκη τού «δεν ξέρω, δεν απαντώ» δεν ήταν παρά μονάχα το
τελευταίο σύμπτωμα της ζημιάς που έχει κάνει ο διχασμός ανάμεσα στο
φεντεραλιστικό όραμα και την πραγματικότητα. Κάθε πέντε χρόνια, ένα
Κοινοβούλιο με ολοένα και περισσότερες αρμοδιότητες και εξουσίες δέχεται την
ταπείνωση τού ολοένα και πιο μειωμένου ενδιαφέροντος των ψηφοφόρων. Οι
ψηφοφόροι δεν εννοούν να καταλάβουν πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ούτε
εκλέγει κυβέρνηση ούτε παράγει νομοθεσία, μπορεί να επηρεάσει τη ζωή τους.
Όμως, στην πραγματικότητα, μπορεί να μη βάζει φωτιά στη φαντασία τους, αλλά το
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι σημαντικό γι’ αυτούς. Ελέγχει τον ευρωπαϊκό
προϋπολογισμό, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το κακό…

… είναι η προσδοκία ότι μπορεί κάποτε να γίνει το αντίστοιχο της
Μπούντεσταγκ ή της Βουλής των Κοινοτήτων, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί
κάποτε να εκλέγεται ως ευρωπαϊκή κυβέρνηση, ότι το Συμβούλιο Υπουργών μπορεί
να μετατραπεί σε Γερουσία, ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μπορεί να γίνει ένα
Ανώτατο Δικαστήριο και ότι όλα αυτά μπορεί να κατοχυρωθούν μέσα από ένα
Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Η δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού κράτους-έθνους δεν μπορεί
να αποτελέσει λύση αλλά μέρος του προβλήματος, λέει ο Λέοναρντ. Αυτή η
ομοιογένεια θα ξυπνήσει τους φόβους των λαών. Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής
ολοκλήρωσης δεν μπορεί να λυθεί με την ενίσχυση των εξουσιών του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου ούτε με τη συγκέντρωση των εξουσιών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και
το Συμβούλιο Υπουργών, αλλά με την οριζόντια συνεργασία των εθνικών
κυβερνήσεων με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Μόνο έτσι η οικονομική και πολιτική
ισχύς των μεγάλων χωρών και των μεγάλων αγορών θα μπορέσει να συνδυαστεί με
την ευελιξία και τη δυναμική ταυτότητα των μικρών χωρών.