Παγκόσμια επιδημία έγινε η παχυσαρκία

Η παχυσαρκία είναι μία ασθένεια που βρίσκεται σε άνοδο τόσο στις βιομηχανικές
όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Σύμφωνα με τα διεθνώς παραδεκτά, παχύσαρκος θεωρείται εκείνος του οποίου ο
Δείκτης Σωματικής Μάζας ­ που προκύπτει από τη διαίρεση του βάρους σε κιλά διά
του τετραγώνου του ύψους σε μέτρα ­ είναι μεγαλύτερος από 30.

Η συχνότητα της παχυσαρκίας στις ευρωπαϊκές χώρες είναι κατά μέσον όρο 15% και
στις ΗΠΑ φτάνει το 20% για τους άνδρες και το 25% για τις γυναίκες. Στη
διάρκεια των δέκα τελευταίων ετών, η αύξηση του παχύσαρκου πληθυσμού της
Ευρώπης κυμάνθηκε από 10% έως 40%.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) οργάνωσε μία ομάδα εμπειρογνωμόνων της
Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας γύρω από το θέμα «Πρόληψη και
διαχείριση της παγκόσμιας επιδημίας». Η έκθεση που συνέταξαν αναγνωρίζει «την
παχυσαρκία ως ασθένεια παρούσα στις αναπτυσσόμενες όπως και στις αναπτυγμένες
χώρες, η οποία πλήττει εξίσου τα παιδιά και τους ενήλικες. Το πλεονάζον βάρος
και η παχυσαρκία έχουν γίνει τόσο συνηθισμένα φαινόμενα, ώστε υποκαθιστούν την
κακή διατροφή και τις λοιμώδεις νόσους στον κατάλογο των πιο σημαντικών
παραγόντων της κακής υγείας».

Τα παιδιά

Η κοινωνιολογία της επιδημίας είναι γνωστή. «Στις βιομηχανικές χώρες, η
παχυσαρκία πλήττει κυρίως τις λιγότερο ευνοημένες κοινωνικές τάξεις»,
συνοψίζει η Μαρί-Φρανσουάζ Ρολάν-Κασερά του παρισινού Εθνικού Ιδρύματος Τεχνών
και Επαγγελμάτων. Πράγματι, υπέρβαρα παιδιά παρατηρούνται συχνότερα στα
κολέγια που δέχονται μαθητές από λιγότερο ευνοημένες κοινωνικές τάξεις (26,5%)
απ’ ό,τι στα άλλα σχολεία (23,4%). Ένα αποτέλεσμα που εξηγείται από την
ανεπάρκεια της πληροφόρησης για τη διατροφή, την κατανάλωση ορισμένων τροφών
(σάντουιτς, αναψυκτικά με ζάχαρη, γλυκίσματα) και τις διαταραχές στο
διατροφικό ωράριο.

Βέβαια, δεν είμαστε εξαρχής ίσοι απέναντι στην παχυσαρκία. Για τον καθηγητή
Αρνό Μπαντεβάν, «η γενετική προδιαθέτει ορισμένα άτομα για τις επιβλαβείς
επιδράσεις αυτών των αλλαγών περιβάλλοντος και συμπεριφοράς. Αν υποβληθούν σε
μία ίδια υπερτροφία δύο άτομα, δεν θα παρουσιάσουν την ίδια αύξηση βάρους,
εκτός αν είναι ομοζυγωτοί δίδυμοι. Αντίθετα, σε περίοδο λιμού, ορισμένα άτομα
επιβιώνουν των συνεπειών αυτής της ενεργειακής έλλειψης, άλλα όχι. Τα πρώτα
έχουν αναμφίβολα μία γενετική αποσκευή που τους επιτρέπει να διαφυλάττουν τα
ενεργειακά αποθέματά τους σε περίοδο λιμού, αλλά τα οδηγεί να αποθηκεύουν πιο
εύκολα λίπος σε περίοδο πληθώρας».

Η παχυσαρκία έχει επίσης σημαντικό οικονομικό κόστος. Οι ευρωπαϊκές χώρες
αφιερώνουν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλεί από 2% έως 7% των
προϋπολογισμών τους για την υγεία. Ο χώρος που η ιατρική και επιστημονική
κοινότητα παραχωρούν στα φάρμακα παραμένει περιορισμένος. ΟΙ φαρμακοβιομήχανοι
μπορούν ωστόσο να επωφεληθούν από την επικοινωνιακή πίεση στους εν δυνάμει
πελάτες που αναζητούν το «ιδεώδες» βάρος. Η απόσυρση από την αγορά πολλών
προϊόντων λόγω των παερνενεργειών τους άφησε το πεδίο ανοικτό σε νέα μόρια. Το
Xenical της Roche κυκλοφορεί ήδη ως μόριο για την αντιμετώπιση της
παχυσαρκίας. Και η Knoll, θυγατρική του ομίλου BASF, κατασκευάζει ένα
ανταγωνιστικό μόριο, τη σιμπουτραμίνη.