ΑΚΗΣ ΤΣΟΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ Η επέμβαση των ΗΠΑ έγινε για νομιμοποίηση του ΝΑΤΟ!

«Πολλές αβεβαιότητες» βλέπει ο κ. Άκης Τσοχατζόπουλος να έχει ακόμα η
διαδικασία ειρήνευσης στη Γιουγκοσλαβία και στην ευρύτερη περιοχή και δεν
κρύβει την αγωνία του γι’ αυτό. Αυτό επισημαίνει στο δεύτερο μέρος της
συνέντευξής του στον Βάσο Μαθιόπουλο. Ο υπουργός Άμυνας που σε όλο το διάστημα
της γιουγκοσλαβικής κρίσης κινήθηκε σε μία κατεύθυνση, όπως λέει να κρατήσει
την Ελλάδα έξω από το πρόβλημα αλλά με άποψη, προχωρεί σε μια διαπίστωση που
αναμένεται να συζητηθεί: ότι για τις ΗΠΑ, το Κόσοβο δεν έχει κανένα στρατηγικό
ενδιαφέρον και ότι η επέμβαση των Αμερικανών έγινε προκειμένου, μέσω της
κρίσης, να νομιμοποιηθεί ο νέος ρόλος του ΝΑΤΟ. Αντίθετα, σημειώνει, για την
Ευρωπαϊκή Ένωση η σημασία της περιοχής είναι προφανής, αφού αποτελεί πηγή
εξαγωγής προβλημάτων… Για την εμπλοκή της Ρωσίας, ο υπουργός Άμυνας
υποστηρίζει πως επιβεβαιώθηκε η εκτίμηση ιστορικών ότι δεν υπάρχει ειρήνη στην
Ευρώπη χωρίς συνεργασία με την Μόσχα και ότι δεν υπάρχει ειρήνη στην Ευρώπη αν
δεν υπάρξει ειρήνη στα Βαλκάνια. Η αναφορά τού κ. Κλίντον στον κίνδυνο πολέμου
Ελλάδας – Τουρκίας με αφορμή το Κόσοβο, δίνει την ευκαιρία στον κ.
Τσοχατζόπουλο να επισημάνει ότι θα ήταν αφελές να πιστεύαμε ότι μπορούμε να
στηρίζουμε την ασφάλεια στην περιοχή μας στη θέληση κάποιου τρίτου. Και
παίρνοντας αφορμή από την «ασυνήθιστα μακρά», όπως λέει, «μη ένταση μεταξύ
Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο», να επισημάνει ότι οι δύο χώρες οφείλουν να
αξιολογήσουν αντικειμενικά την κατάσταση αυτή.

Να συμπεριληφθεί όλη η επικράτεια της Γιουγκοσλαβίας στο σχέδιο ασφάλειας και
οικονομικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τονίζει ο κ. Ά. Τσοχατζόπουλος.

«Τώρα μπορούμε ­ λέει ο υπουργός, όταν του ζητείται ένας απολογισμός του
πολέμου στη Γιουγκοσλαβία ­ αφού είδαμε όσα πρωτοφανή συνέβησαν στο Κόσοβο να
ισχυριστούμε ότι αυτή η σύγκρουση σκιαγράφησε ένα παγκόσμιο στρατηγικό σχέδιο
ασφάλειας, που φιλοδοξεί να αποτελέσει απαραίτητο συμπλήρωμα της οικονομικής
παγκοσμιοποίησης για τα Βαλκάνια. Ο συσχετισμός στρατιωτικών δυνάμεων μεταξύ
ΝΑΤΟ και Γιουγκοσλαβίας είναι τόσο άνισος, που δεν αρμόζει να μιλάμε για
πόλεμο αλλά για μια τιμωρία, μια και η στρατηγική του ΝΑΤΟ ανάγκασε τη
Γιουγκοσλαβία να μείνει παθητική, ανίσχυρη στις δυνάμεις της Συμμαχίας».

Δύο πόλεμοι

«Στην πραγματικότητα όμως, είχαμε δύο πολέμους. Πέραν αυτού, του ισχυρού ΝΑΤΟ
έναντι της αδύναμης Γιουγκοσλαβίας, είχαμε και αυτόν της αδύναμης
Γιουγκοσλαβίας ενάντια στον πιο αδύναμο, τους Κοσοβάρους του UCK. Ο ένας
εξελιγμένος, ηλεκτρονικός και τεχνολογικός πόλεμος, με σχετικά ελάχιστα θύματα
από την πλευρά των επιτιθεμένων και βαριές υλικές καταστροφές σε όλη τη χώρα
και μεγάλο αριθμό θυμάτων. Ο άλλος με εκατέρωθεν άγριες σφαγές, μαζικές
διώξεις, εθνική κάθαρση, βιασμούς και εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες.

Τυπικά, ήταν εκ των προτέρων γνωστό, με την τεράστια δύναμη που διαθέτει το
ΝΑΤΟ, ποιος θα νικούσε σε τέτοια σύγκρουση. Όμως, πολιτικά κερδισμένος σαφώς
δεν βγαίνει ούτε η διεθνής κοινότητα ούτε το ΝΑΤΟ. Ολοένα και μεγαλύτερα
τμήματα των ευρωπαϊκών λαών εκφράζουν τη διαφωνία τους για τον τρόπο με τον
οποίο επιχειρήθηκε να λυθεί αυτό το θέμα. Δεν μπορεί να πιστέψει κανείς πως
τον 21ο αιώνα είναι ανάγκη με πόλεμο και βομβαρδισμούς να λύσεις ένα θέμα, τη
στιγμή μάλιστα που, όπως και εσείς ορθώς επισημάνατε, οι ρυθμίσεις ­ με
εξαίρεση ένα δυο σημεία ­ σε γενικές γραμμές είναι όμοιες με αυτές που
κατατέθηκαν αμέσως μετά το Ραμπουγέ, μόλις ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί.

Στρατηγικά για την Ε.Ε. η σημασία της περιοχής έγκειται στην “ικανότητά της”
να εξάγει προβλήματα. Αφού για πολλά χρόνια η Ε.Ε. αγνόησε τα Βαλκάνια,
αντιλήφθηκε ­ με το φούντωμα του “απελευθερωτικού πολέμου” για το Κόσοβο, που
το διεκδικούν φανατικά δύο αντίπαλοι αποφασισμένοι να φτάσουν στα άκρα ­ ότι
δεν θα μπορούσε να ζει και τρία και πέντε χρόνια με μια τέτοια σύγκρουση στα
πόδια της. Με δεδομένες, μάλιστα, τις προβλέψιμες συνέπειες για την ΠΓΔΜ και
τα υπόλοιπα Βαλκάνια.

Για τις ΗΠΑ, το Κόσοβο δεν έχει κανένα στρατηγικό ενδιαφέρον. Ενδιαφέρθηκαν να
αξιοποιήσουν την κρίση, για να πετύχουν τη νομιμοποίηση για τον νέο ρόλο τού
ΝΑΤΟ. Γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτικής επιρροής των ΗΠΑ στην
Ευρώπη και, συγχρόνως, αποδεικνύει την αδυναμία των Ευρωπαίων να αναπτύξουν
αυτοτελές σύστημα ασφαλείας.

Στο θέμα αυτό δεν τέλειωσε η συζήτηση. Όσο περισσότερο αρχίζει να γίνεται
φανερό τι καταστροφή επήλθε στο Κόσοβο και στη Γιουγκοσλαβία και προπαντός
πόσο δύσκολο θα είναι να αποκατασταθεί, τόσο θα ενταθεί η συζήτηση και η
προσπάθεια αποκάλυψης των πραγματικών αιτιών. Υπάρχει η απόφαση της Ε.Ε. να
στηρίξει τόσο σε επίπεδο ασφάλειας με εγγυήσεις, όσο και στο επίπεδο της
οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης τις χώρες της Βαλκανικής. Βασική
προϋπόθεση είναι, όμως, να συμπεριληφθεί στην επιχείρηση αυτή η Γιουγκοσλαβία
σε όλη της την επικράτεια, όχι μόνο το Κόσοβο».

Αβεβαιότητα

«Γι’ αυτό τον λόγο ­ συνεχίζει ο υπουργός Άμυνας ­ πιστεύω ότι τόσο η
ειρήνευση στη Γιουγκοσλαβία όσο και σε όλη την περιοχή των Βαλκανίων η
αποκατάσταση ενιαίας ισορροπίας και η δημιουργία ενιαίου οικονομικού,
πολιτικού, δημοκρατικού χώρου σε συνθήκες ασφαλείας έχουν ακόμη πολλές αβεβαιότητες.

Αυτά νομίζω είναι τρία από τα βασικά σημεία της συμφωνίας, που όμως πρέπει να
πετύχουν στην πράξη. Διότι, τώρα αρχίζει η μάχη για την εφαρμογή της συμφωνίας
και το αποτέλεσμα αυτής της μάχης θα κρίνει αν είναι σωστή ή όχι».

Ο ρόλος της Ρωσίας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Τσοχατζόπουλος στον ρόλο της Ρωσίας:

«Μαζί με ορισμένες άλλες χώρες της Ευρώπης ­ όπως Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία ­
αποδίδουμε στρατηγική σημασία στη συνεργασία με τη Ρωσία.

Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης απέδειξαν στην κρίση που
περάσαμε ότι συνειδητοποιούν έμπρακτα τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας με
τη Ρωσία. Είναι εκείνες που τελικά κατάφεραν να προωθήσουν την πολιτική
διπλωματική λύση. Αυτό έδειξε η εξέλιξη των πραγμάτων στην κρίση των
Βαλκανίων, σε αντίθεση με τη λογική Δυτικοευρωπαίων και υπερατλαντικών, που
κυριαρχήθηκαν από τη στρατιωτική λογική αντιμετώπισης της κρίσης στα Βαλκάνια,
αγνοώντας και το αδιέξοδο της επιλογής και τον βαρύ τραυματισμό των σχέσεων με
τη Ρωσία.

Επιβεβαιώθηκε αυτό που οι ιστορικοί έχουν καταγράψει, ότι δηλαδή δεν υπάρχει
ειρήνη στην Ευρώπη χωρίς συνεργασία με τη Ρωσία και ότι δεν υπάρχει ειρήνη
στην Ευρώπη, αν δεν υπάρξει ειρήνη στα Βαλκάνια. Αυτό το αξίωμα επιβεβαιώθηκε
από την εξέλιξη της όλης κρίσης στα Βαλκάνια.

Γι’ αυτό επιβεβαιωνόμαστε στις παραδοσιακές καλές σχέσεις με τη Ρωσία. Σήμερα
δεν υπάρχει πλέον η διαίρεση που υπήρχε στο παρελθόν. Αντίθετα, διαμορφώνεται
ένα ενιαίο σύστημα οικονομίας και ασφάλειας για όλες τις βαλκανικές χώρες, με
προοπτική σύγκλισης μάλιστα με την Ε.Ε., και επιβεβαιώνεται έτσι η στρατηγική
σημασία της συνεργασίας Γερμανίας, Νοτιοανατολικής Ευρώπης, Ρωσίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας.

Στη βάση αυτού του στρατηγικού ρόλου της, η Ρωσία επέμενε και επέβαλε τελικά
δύο όρους. Να σταματήσουν πρώτα οι βομβαρδισμοί και μετά να υπάρξει απόφαση
του Συμβουλίου Ασφαλείας, και δεύτερον, ότι η δική της παρουσία δεν θα είναι
υπό το στρατηγείο τού ΝΑΤΟ, αλλά μια ξεχωριστή διοίκηση υπό την αιγίδα του
ΟΗΕ. Η Ρωσία, νομίζω, ότι με την παρουσία της στο αεροδρόμιο, έστω και αν τη
δικαιολόγησε ως λάθος, θέλησε τελικά να στείλει μήνυμα, πράγμα που πέτυχε».

Γιέλτσιν – Τσοχατζόπουλος. Ο Έλληνας υπουργός μιλάει με τα καλύτερα λόγια για τη συνεργασία με τη Ρωσία

Πλήρως έτοιμο θα είναι τους επόμενους μήνες το ρωσικής κατασκευής σύστημα
S-300, που βρίσκεται στην Κρήτη, τονίζει ο κ. Τσοχατζόπουλος, όταν αναφέρεται
στις ελληνορωσικές σχέσεις στον αμυντικό χώρο:

«Οι ελληνορωσικές σχέσεις επιβεβαιώθηκαν και αυτή την περίοδο. Υπάρχει μία
συνεργασία στον αμυντικό τομέα και τελευταία επιβεβαίωσή της είναι και η από
κοινού συμβολή Ελλάδας και Ρωσίας στο να ξεπεραστεί το πρόβλημα που υπήρξε
στην Κυπριακή Δημοκρατία με τη μη εγκατάσταση των πυραύλων S-300 στην Κύπρο
και τη μεταφορά τους στην Κρήτη.

Μία επιλογή, που ίσως, δημιούργησε αίσθημα πικρίας στον κυπριακό λαό, αλλά από
την άλλη πλευρά ακύρωσε την προσπάθεια παρεμπόδισης της ομαλής ενταξιακής
πορείας της Κύπρου στην Ε.Ε. Την ίδια στιγμή, είχαμε άριστη συνεργασία με τους
Ρώσους στη μεταφορά, εγκατάσταση και ανάπτυξη του συστήματος S-300 στην Κρήτη.

Είναι παρόντες τώρα και οι Κύπριοι τεχνικοί, ολοκληρώνοντας αυτή τη διαδικασία
και μέσα στους επόμενους μήνες θα έχουμε υπό πλήρη αξιοποίηση το σύστημα αεράμυνας».

ΕΡ.: Πώς έφτασαν οι πύραυλοι στην Κρήτη, χωρίς να το πάρει
είδηση η Άγκυρα;

ΑΠ.: Οι γενικοί κανόνες επιβεβαιώνονται από την ύπαρξη εντυπωσιακών
εξαιρέσεων.

Αυτό συνέβη και εδώ. Οι Ένοπλες Δυνάμεις έδειξαν την ικανότητά τους να
καλύψουν με υπεύθυνο τρόπο την αποστολή τους.

Έδειξαν τον σωστό τρόπο χειρισμού σε θέματα άμυνας και ασφάλειας. Ο ευρύς
διάλογος και οι πολλές συζητήσεις κινδυνεύουν να μετατρέψουν τα όπλα της
άμυνας και της ασφάλειας σε πολιτικού χαρακτήρα επιχειρήματα, οπότε όμως,
συχνά, κινδυνεύουν να χάσουν την αξία τους.

Περιπέτειες περιμένουν όποιους επιβουλεύονται την Ελλάδα, με «πονηρές»
σκέψεις, τονίζει ο υπουργός Άμυνας που δηλώνει, ωστόσο, πως τα πράγματα
μπορούν να αλλάξουν στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας.

Αφορμή για την ανάλυση του κ. Τσοχατζόπουλου η επισήμανση της αναφοράς του κ.
Κλίντον, ότι η επέμβαση στο Κόσοβο έγινε και για να αποφευχθεί ένας
ελληνοτουρκικός πόλεμος.

«Βέβαια, στη σύγχρονη Ιστορία μας, υπάρχουν περισσότερες δηλώσεις Αμερικανών
προέδρων που δεν επαληθεύτηκαν στην περιοχή μας. Θα ήταν εξάλλου και αφελές να
πιστεύαμε ότι μπορούμε να στηρίξουμε την ασφάλεια και την άμυνα στην περιοχή
μας στη θέληση κάποιου τρίτου.

Η μόνη εγγύηση, ότι θα αποφύγουμε περιπέτειες ­ λυπούμαι που το λέω ­ είναι η
διαρκής ενδυνάμωση της αμυντικής ικανότητας και της αποτρεπτικής ισχύος των
Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας μας. Ίσως πολλοί θα ήθελαν να δουν ότι και στο
πολιτικό επίπεδο μπορούν να γίνουν πολλά για την αποφυγή ενός τέτοιου
κινδύνου.

Όμως αισθάνομαι υποχρεωμένος απλά να καταθέσω τη δική μου διαπίστωση μέσα από
την τρίχρονη εμπειρία μου ως υπουργός Άμυνας.

Η ανάγκη ισχυρών Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, είναι η μόνη εγγύηση ότι δεν θα
θελήσει κανένας να προχωρήσει σε περιπέτειες απέναντι στην Ελλάδα.

Η εξέλιξη αυτή, βέβαια, αποτελεί μια ειδική επιβάρυνση για την ελληνική
κοινωνία. Άλλα κράτη αρκούνται να συμμετέχουν στους διεθνείς οργανισμούς
ασφάλειας και ειρήνης ­ ΝΑΤΟ, ΔΕΕ ή ΟΑΣΕ ­, ώστε να αισθάνονται αρκετά ασφαλή
και να μη χρειάζεται πλέον σε τόσο μεγάλο βαθμό να επενδύσουν στις δικές τους
Ένοπλες Δυνάμεις.

Ο μέσος όρος επενδύσεων για τις στρατιωτικές δαπάνες στις ευρωπαϊκές χώρες
δεν ξεπερνά το 2% του ΑΕΠ. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, ότι η διαφορά, όταν δηλαδή
θα πάμε στο 4,2% στο 4,3% τα τελευταία χρόνια (κάποτε ήταν 6%), πόσο μεγάλη
επιβάρυνση έχει για την Ελλάδα. Γι’ αυτό συνδυάζουμε τις προμήθειες και τις
παραγγελίες για την άμυνα, με συμπαραγωγές».

ΕΡ.: Σήμερα πώς αισθάνεστε μπροστά σ’ ένα ενδεχόμενο κρίσης; Είστε
πιο άνετος;

ΑΠ.: Αναμφισβήτητα επηρεασμένος από την τρίχρονη παρουσία μου στο υπουργείο
Άμυνας αισθάνομαι σιγουριά.

Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μπορούν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία
οποιαδήποτε πρόκληση. Αυτό σήμερα μπορούμε να το εγγυηθούμε στον ελληνικό λαό.

Οι πολίτες έχουν ανάγκη της ασφάλειας, της ομαλότητας, της ειρήνης και της
σταθερότητας. Συγχρόνως, πρέπει να κάνουμε σαφές ότι η Ελλάδα λειτουργεί στην
ευρύτερη γεωπολιτική ως σταθεροποιητικός παράγοντας ειρήνης, ασφάλειας και συνεργασίας.

Ελλάδα και Τουρκία οφείλουν να αξιολογήσουν αντικειμενικά την πρόσφατη,
ασυνήθιστα μακρά, διάρκεια μη έντασης μεταξύ των δύο χωρών στο Αιγαίο.

Αναμφισβήτητα, επηρέασε το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης στο Κόσοβο
βρέθηκαν με ίδιες θέσεις σε μια σειρά από θέματα.

Ήμασταν και οι δύο κατά της αλλαγής των συνόρων, κατά της κλιμάκωσης του
πολέμου, υπέρ της ανθρωπιστικής βοήθειας. Βέβαια, σχεδόν στο τέλος, έκανε μια
μικρή παρασπονδία και αλλαγή στάσης η τουρκική κυβέρνηση, προσφέροντας τη
συμμετοχή της, την τελευταία στιγμή, στην πολεμική σύρραξη, που όμως, ατυχώς
γι’ αυτούς ­ ή ευτυχώς ­ δεν αξιοποιήθηκε, γιατί είχε τελειώσει πια ο πόλεμος.

Όμως παρά τις διαπιστώσεις αυτές εκτιμώ ότι μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα.
Διότι, όποιος θελήσει να στηρίξει τη διεκδίκησή του προς την Ευρώπη, σε μια
προσπάθεια υποβάθμισης του ρόλου της Ελλάδας, μέσα από μία τεχνητή, ελεγχόμενη
κρίση, χαμηλής ή υψηλής έντασης, μαζί της, μπορεί εύκολα να οδηγηθεί μέσα από
δήθεν «πονηρές» σκέψεις, σε περιπέτειες.

Ελπίζουμε και θέλουμε να το κάνουμε σαφές, για μας δεν αντέχει το περιβάλλον
σε τέτοια προοπτική και επιπλέον δεν υπάρχει περιθώριο σε κανέναν στην περιοχή
να σκεφθεί τελικά κάτι τέτοιο.