ΔΡΟΜΟΙ

… μολονότι έχει την εξουσιοδότηση της πολιτείας να σκοτώνει, ήταν πάντα ένας
άνθρωπος κοινωνικά απόβλητος. Απόβλητος ήταν και για τη λογοτεχνία. Ο
Ντοστογιέφσκι βάζει στο στόμα του πρίγκιπα Κίσκιν, στον «Ηλίθιο», λόγια
αλησμόνητα, λόγια που πρέπει να περιλαμβάνει κάθε διακήρυξη για την κατάργηση
της ποινής του θανάτου: «Να σκοτώνεις εκείνον που έχει σκοτώσει είναι μια
τιμωρία που δεν μπορεί να συγκριθεί με το ίδιο το έγκλημα. Ο νόμιμος φόνος
είναι πολύ πιο αποτρόπαιος από τον φόνο που κάνει ο κακοποιός». Από τότε που
γράφτηκαν αυτά τα λόγια, έχει γίνει πια συνείδηση των πιο φωτισμένων ανθρώπων
πως η ποινή του θανάτου πρέπει να καταργηθεί. Ολοένα και περισσότερες χώρες
προχωρούν στην κατάργησή της. Μα όσο περισσότερες γίνονται αυτές, τόσο πιο
χτυπητή είναι η απουσία της Αμερικής ανάμεσά τους.

… τελικά την Παρασκευή ο Καναδός Στάνλεϊ Φάουλντερ, στο Τέξας. Διεθνείς
εκκλήσεις, κυρίως από τον Καναδά, δεν στάθηκαν αρκετές για να αποτρέψουν το
μοιραίο. Ο Φάουλντερ εκτελέστηκε με θανατηφόρο ένεση, για τον φόνο μιας
ηλικιωμένης γυναίκας, το 1975, στο Τέξας. Άλλοι δύο θανατοποινίτες
εκτελέστηκαν την Πέμπτη, στο Μιζούρι και την Αριζόνα. Αυτοί που καταδικάζονται
στην εσχάτη των ποινών στην Αμερική είναι άνθρωποι φτωχοί, που δεν μπορούν να
πληρώσουν έναν καλό δικηγόρο, καταγγέλλει η οργάνωση Διεθνής Αμνηστία. (Ειδικά
στο Τέξας, που έχει το ρεκόρ των εκτελέσεων στις ΗΠΑ, πάνω σε αυτές «έχτισε»
την πολιτική του καριέρα ο κυβερνήτης της πολιτείας και υποψήφιος πρόεδρος
Τζορτζ Μπους ο νεώτερος.)

… παρομοιάζει την ατέλειωτη ιστορία της θανατικής ποινής στην Αμερική ο
Ιταλός δημοσιογράφος Φούριο Κολόμπο. Πρόσφατα, σε συνέδριο που έγινε στο
Πανεπιστήμιο του Τορίνο για την κατάργηση της θανατικής ποινής, την κεντρική
εισήγηση έκανε ο φιλόσοφος Νορμπέρτο Μπόμπιο. Ανάμεσα στα δικαιώματα που η
ανθρωπότητα έχει θεωρήσει φυσικά και γι’ αυτό απαραβίαστα, είπε ο Μπόμπιο,
είναι και το δικαίωμα του ατόμου στη ζωή. Οι υπέρμαχοι της θανατικής ποινής
υποστηρίζουν ότι η κοινωνία έχει το δικαίωμα της νόμιμης άμυνας. Όμως το έχει;
Όχι. Γιατί η νόμιμη άμυνα γεννιέται και δικαιολογείται μόνο σαν άμεση
αντίδραση και μόνο όταν δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Είναι δικαίωμα μόνο του
ατόμου, ενώ η κοινωνία έχει και άλλα μέσα για να προστατέψει την ασφάλειά της.

… των φυλακισμένων καταφεύγει πάλι η πολιτεία της Αλαμπάμας. Σε μια
σιδερένια μπάρα, κάτω από τον ήλιο, δένονται οι φυλακισμένοι που αρνούνται να
δουλέψουν στα κάτεργα. Πέρυσι, το τοπικό δικαστήριο είχε απαγορεύσει την
καθήλωση, χαρακτηρίζοντάς την «βάναυση τιμωρία». Ώρες ολόκληρες μένουν οι
φυλακισμένοι αλυσοδεμένοι στο λιοπύρι, χωρίς φαγητό, χωρίς νερό. Έτσι που
καμιά φορά δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τι είναι προτιμότερο από τα δύο: η
καθήλωση ή η ηλεκτρική καρέκλα. Όποια και αν είναι η τιμωρία, ο άνθρωπος έχει
επίγνωση για την κατάστασή του, λέει ο Μπόμπιο. Στην περίπτωση της θανατικής
ποινής, δεν πεθαίνει μονάχα, μα έχει επίγνωση του θανάτου. Το χειρότερο
βασανιστήριο είναι η επίγνωση του βέβαιου θανάτου, είχε πει ο καθηγητής Φαίδων
Βεγλερής. Ο θανατοποινίτης φαντάζεται και ζει προκαταβολικά την εκτέλεσή του,
πεθαίνει χίλιες φορές μέχρι τον θάνατό του.