Απελπισμένη σερβική εκδίκηση της τελευταίας στιγμής

ΠΡΙΣΤΙΝΑ

«Καμένη γη. Παντού βλέπουμε αποκαΐδια. Φέρθηκαν σαν βάρβαροι»… Ο Αφρίμ
Σογκόγιεβα και ο αδερφός του Εμίν γύρισαν χθες από τα βουνά στο χωριό
Γκράμποβτς, λίγο έξω από το αεροδρόμιο της Πρίστινα.

Από καμιά πενηνταριά σπίτια μόνο δύο στέκονται «όρθια», τα υπόλοιπα έχουν
ισοπεδωθεί. Τα δύο αδέρφια έπειτα από τρεις μήνες είναι οι πρώτοι κάτοικοι που
επιστρέφουν. Σαστίζουν, ξαφνιάζονται, απελπίζονται: «Οι κόποι μιας ζωής πήγαν
χαμένοι», λένε αντικρύζοντας γύρω τους μόνο καμένα ξύλα, πέτρες και πράγματα:
«Ανάθεμά σας Σέρβοι», φωνάζουν.

Η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται κατά μήκος σχεδόν όλου του επαρχιακού δικτύου
στο Κόσοβο, όπου αυτές τις τελευταίες ώρες, πριν από την ολοκληρωτική
απομάκρυνση του γιουγκοσλαβικού στρατού, δεκάδες σπίτια έχουν τυλιχθεί στις
φλόγες καλύπτοντας με καπνό μια ατμόσφαιρα η οποία δεν έχει προλάβει να
καθαρίσει από τους βομβαρδισμούς.

Τελευταίες συνεννοήσεις. Γιουγκοσλάβος αξιωματικός συνομιλεί με ΝΑΤΟϊκούς κοντά στο χωριό Γκλάβνικ του Κοσσυφοπεδίου

Μερικά από αυτά, όπως εξηγούν οι δυνάμεις τού ΝΑΤΟ, ανήκουν σε Σέρβους που
προτιμούν να βάλουν φωτιά παρά να πέσουν στα χέρια των Αλβανών, και άλλα
αλβανόφωνων οικογενειών γίνονται παρανάλωμα εισπράττοντας «την απελπισμένη
σερβική εκδίκηση της τελευταίας στιγμής».

Στο Κόσοβο η ζωή κινείται πλέον με «δύο ταχύτητες». Στα γρανάζια της πρώτης,
οι Σέρβοι κάτοικοι μετρούν τις ώρες και τα λεπτά για να διασχίσουν την περιοχή
και με το φως της ημέρας να προλάβουν να περάσουν στο έδαφος της κεντρικής Σερβίας.

Οι Αλβανοί πρόσφυγες, από την άλλη, δεν δείχνουν ίχνος υπομονής και με κάθε
μέσον επιστρέφουν στις εστίες τους.

Κατά ομάδες, μέσα από δύσβατα μονοπάτια στα βουνά, οι πρόσφυγες από την
Αλβανία και τα Σκόπια γυρίζουν στα χωριά και τις πόλεις αγνοώντας τις
συστάσεις των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε
είναι αυτό το πλήθος που θέλει να περάσει στο Κόσοβο χωρίς να κρατά τις
στοιχειώδεις προφυλάξεις. Σε πολλά σημεία η ύπαιθρος είναι γεμάτη από νάρκες
που δεν έχουν εξουδετερωθεί. Φοβάμαι ότι θα έχουμε νεκρούς», έλεγε χθες ο
λοχαγός Ούβε Μπράουν της γερμανικής δύναμης στο Πρίζρεν.

Το χειρότερο όμως απ΄ όλα είναι το γεγονός ότι η κατάσταση στην ευρύτερη
περιοχή του Κοσόβου εξακολουθεί να είναι ανεξέλεγκτη, εκτός μόνον ορισμένων
σημείων στις μεγάλες πόλεις, οι οποίες βρίσκονται υπό τον απόλυτο έλεγχο των
ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων. Στην πρωτεύουσα Πρίστινα οι Βρετανοί περιπολούν όλο το
24ωρο, ιδιαίτερα στις γειτονιές που κατοικούν Αλβανοί και ενεργούν
σχολαστικούς ελέγχους στα οχήματα. Σε ένα τέτοιο μπλόκο βρεθήκαμε χθες το
βράδυ, όταν ένα βρετανικό τεθωρακισμένο στην κυριολεξία «κυνήγησε» στην
κεντρική λεωφόρο ένα αυτοκίνητο με άνδρες τού UCK…

Το επεισόδιο αυτό, που αποτελεί πλέον καθημερινότητα, δεν δείχνει όμως να
πτοεί τους οπλοφόρους τού UCK, οι οποίοι έστω και την τελευταία στιγμή
επιδιώκουν να πάρουν εκδίκηση από τους Σέρβους. Έτσι χθες, τρία μοναστήρια στο
Ντέβιτς και στο Πρίζρεν δέχθηκαν την επίθεση του UCK, ενώ την ίδια στιγμή δύο
βενζινάδικα που ανήκαν σε Σέρβους κάηκαν λίγο έξω από την Πρίστινα, στον δρόμο
που οδηγεί προς τα βόρεια.

Και μέσα σε όλο αυτό το μακελειό, οι τελευταίοι Σέρβοι στρατιώτες, οι οποίοι
αποτελούν την οπισθοφυλακή, στο Λούζανε και στο Ποντούγιεβο μετρούν τις ώρες
πριν οριστικά φύγουν από το Κόσοβο αύριο το βράδυ. Αντικρύζουν δακρυσμένοι τις
φάλαγγες των σερβικών οχημάτων να κατευθύνονται προς τα σύνορα: «Πάει, φίλε
Έλληνα, το Κόσοβο είναι πια ένα άδειο όνειρο. Ποιος ξέρει;

Ίσως να είμαστε ακόμα στην αρχή. Η Μεγάλη Σερβία τελείωσε…», ήταν τα πιο
χαρακτηριστικά λόγια του λοχία Μίλαν Σόσοβιτς, λίγο πριν και αυτός επιβιβαστεί
στο στρατιωτικό τζιπ και πάρει τον δρόμο της επιστροφής.