«Αυλαία» πολέμου σε 6 στάδια

Σήμερα ή αύριο το 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθετεί το ψήφισμα
στο οποίο συμφώνησαν χθες οι υπουργοί Εξωτερικών της Ομάδας των Οκτώ ­ και
πέφτει έτσι η «αυλαία» σε έναν πόλεμο που έχει προκαλέσει εκατοντάδες νεκρούς,
έχει καταστρέψει οικονομικά τη Γιουγκοσλαβία κι έχει καταστήσει τα Βαλκάνια
εστία αναταραχής.

Επιτέλους χαμόγελα, μετά τη συμφωνία των «8», στο ψήφισμα που θα υποβληθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ από τους υπουργούς Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ (ΗΠΑ), Γιόσκα Φίσερ (Γερμανία) και Ιγκόρ Ιβανόφ (Ρωσία)

Μέχρι το «πάρα πέντε» υπάρχουν ανοικτά προβλήματα ­ όπως η απροθυμία της Κίνας
να ψηφίσει υπέρ, αλλά και το ζήτημα του τρόπου ανάπτυξης της πολυεθνικής
δύναμης, που είναι προς διαπραγμάτευση. Πάντως, στο ελληνικό υπουργείο
Εξωτερικών λεγόταν χαρακτηριστικά ότι «ο πόλεμος τελείωσε».

«Κλειδί» για την επίτευξη της συμφωνίας Δύσης-Ρωσίας στην οποία κατέληξαν οι
Οκτώ στο Πέτερσμπεργκ της Βόννης είναι η λέξη «ταυτοχρόνως»: Όπως έλεγαν
διπλωματικές πηγές, η διελκυστίνδα που είχε δημιουργηθεί αναφορικά με τον
χρόνο αποχώρησης των σερβικών δυνάμεων από το Κόσοβο, τον χρόνο παύσης των
βομβαρδισμών και τον χρόνο υιοθέτησης του ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας
ξεπεράστηκε. Κι αυτό, με μια φόρμουλα που ­ κατά το μάλλον ή ήττον ­ προβλέπει
την ταυτόχρονη πραγματοποίηση αυτών των βημάτων. Μάλιστα, δεν αποκλείεται αυτά
τα στάδια να μη διαφέρουν μεταξύ τους περισσότερο από τέσσερις ώρες!

Καταλυτικό ρόλο στην επίτευξη της συμφωνίας έπαιξε η Ευρωπαϊκή Ένωση ­ και,
κυρίως, η γερμανική προεδρία. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ,
λαμβάνοντας υπόψη και τις… κάλπες της Κυριακής, επιδόθηκε σε έναν συνδυασμό
πιέσεων και διπλωματίας, προκειμένου να φέρει το ταχύτερο δυνατόν τούς Οκτώ σε
ένα κοινό κείμενο, το οποίο προωθήθηκε ήδη στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Τα 6 στάδια

Οι υπουργοί Εξωτερικών των Οκτώ στο Πέτερσμπεργκ συμφώνησαν ­ όπως έλεγαν
γερμανικές πηγές ­ σε έξι χρονικά στάδια για τον τερματισμό του πολέμου:

1 Ολοκλήρωση του ψηφίσματος του ΟΗΕ.

2 Το κείμενο του σχεδίου ψηφίσματος στέλνεται στη Νέα Υόρκη και στους
στρατιωτικούς διαπραγματευτές στο Κουμάνοβο.

3Συμφωνία των στρατιωτικών, έτσι ώστε να είναι εντός του σχεδίου ψηφίσματος.

4 Το Συμβούλιο Ασφαλείας ετοιμάζει το ψήφισμα για υιοθέτηση, και
ακολουθούν κατά σειρά:

5* υπογραφή της στρατιωτικοτεχνικής συμφωνίας.

* επιβεβαιωμένη έναρξη της σερβικής αποχώρησης.

* αναστολή των αεροπορικών βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ.

* υιοθέτηση του ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας.

* εγκατάσταση της ειρηνευτικής δύναμης.

6 Τυπικός τερματισμός των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών με την ολοκλήρωση της
σερβικής αποχώρησης.

Έγιναν συμβιβασμοί

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι, όπως συνάγεται από το κείμενο, η Δύση προχώρησε
σε ουσιαστικούς συμβιβασμούς παρά τις απειλές που είχε εκσφενδονίσει ότι οι
βομβαρδισμοί δεν πρόκειται να σταματήσουν εάν δεν φύγουν τα στρατεύματα της
Γιουγκοσλαβίας από το Κόσοβο. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών τόνιζαν ότι το
«ταυτόχρονο» είναι ένα στοιχείο που πρώτη η Ελλάδα προέβαλε ως λύση. Χθες το
βράδυ άρχισαν και πάλι στο Κουμάνοβο οι συνομιλίες μεταξύ των αξιωματικών του
γιουγκοσλαβικού στρατού και του ΝΑΤΟ για τη διευθέτηση των τεχνικών
παραμέτρων, όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Χαβιέ Σολάνα.

Ωστόσο, το ουσιαστικό ανεπίλυτο πρόβλημα αφορά ­ και πάλι ­ τη Ρωσία, καθώς
μένει εκκρεμές το ζήτημα της ανάπτυξης της πολυεθνικής δύναμης. Η Αμερικανίδα
υπουργός Εξωτερικών, Μαντλίν Ολμπράιτ, μετά τη συνάντηση της Βόννης, επέμεινε
πως τα ρωσικά στρατεύματα δεν πρόκειται να διοικούν δικό τους τομέα στο Κόσοβο
όταν εγκατασταθεί η δύναμη ­ και «αναμένει» πως το ΝΑΤΟ θα βρίσκεται σε όλους
τους τομείς.

Οι αντιρρήσεις της Κίνας

Πρόβλημα δημιουργήθηκε χθες το βράδυ και στη Νέα Υόρκη, όπου ο Κινέζος μόνιμος
αντιπρόσωπος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, προσερχόμενος για τη συνεδρίαση του
οργάνου, είπε πως η χώρα του έχει αντιρρήσεις σε ορισμένα σημεία του κειμένου
που προωθήθηκε.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κίνα έχει αντίρρηση στο ζήτημα του Διεθνούς Ποινικού
Δικαστηρίου για τη Γιουγκοσλαβία, που αναφέρεται δύο φορές στο κείμενο ­
προδικάζοντας ουσιαστικά μια μόνιμη πίεση προς τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Το άλλο σημείο στο οποίο αντιδρά η Κίνα είναι ότι το ψήφισμα προωθείται με τη
διαδικασία του Κεφαλαίου 7 της Χάρτας του ΟΗΕ ­ που επιτρέπει τη χρήση βίας εκ
μέρους των στρατευμάτων που θα αποσταλούν.

Ο διαμεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μάρτι Αχτισαάρι ήταν χθες στο Πεκίνο,
προκειμένου να αποσπάσει τη συγκατάθεση της κινεζικής ηγεσίας. Την ίδια
στιγμή, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου κ. Λόκχαρτ δήλωσε πως σύμφωνα με τις
διπλωματικές διαβουλεύσεις της Ουάσιγκτον με το Πεκίνο, η Κίνα δεν πρόκειται
να εμποδίσει την υιοθέτηση του ψηφίσματος. Διπλωματικές πηγές στη Νέα Υόρκη,
εξάλλου, έλεγαν ότι όποτε η Κίνα είχε αντίρρηση για αποφάσεις με το Κεφάλαιο
7, απείχε της ψηφοφορίας ­ και δεν καταψήφιζε.

Η ρωσική δύναμη στο Κοσσυφοπέδιο δεν θα τελεί υπό ΝΑΤΟϊκή διοίκηση. Αυτό ήταν
το ελάχιστο ζητούμενο για τη Μόσχα στις διαπραγματεύσεις των επτά πλουσιοτέρων
κρατών του κόσμου και της Ρωσίας (ομάδα G8) για την απόφαση του Συμβουλίου
Ασφαλείας του ΟΗΕ για το Κοσσυφοπέδιο. Ο πρόεδρος Κλίντον δήλωσε πως δεν
περιμένει οι Ρώσοι στρατιωτικοί να τεθούν υπό ΝΑΤΟϊκή διοίκηση, αλλά να
υπάρχει ένα ανεκτό επίπεδο συντονισμού, όπως είχε συμβεί στη Βοσνία.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Ιγκόρ Ιβανόφ δήλωσε στην Κολωνία ότι η Μόσχα θα
υπερψηφίσει την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το Κοσσυφοπέδιο,
τόνισε όμως ότι ο ρόλος της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην ειρηνευτική
δύναμη αποτελεί αντικείμενο μελλοντικής ρύθμισης. Ο Ιβανόφ δεν σχολίασε τη
δήλωση της Αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ ότι η ειρηνευτική
δύναμη θα τελεί υπό ΝΑΤΟϊκή ηγεσία, επεσήμανε όμως «ότι χρειάζονται περαιτέρω
διαπραγματεύσεις και ότι όλες οι πτυχές που σχετίζονται με τη διεθνή παρουσία
για την ασφάλεια θα διαμορφωθούν έπειτα από την έγκριση της απόφασης του
Συμβουλίου Ασφαλείας».

Οι δηλώσεις του κ. Ιβανόφ αφήνουν να διαφανεί μία γενικότερη ρωσική επιφύλαξη
για τον ρόλο που θα αναλάβει το ΝΑΤΟ στην υπόθεση του Κοσσυφοπεδίου. Ο
Αμερικανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Στρόουμπ Τάλμποτ, πάντως, θα
επισκεφθεί σύντομα τη Μόσχα, προσπαθώντας να πετύχει μία ρύθμιση σχετικά με
τις λεπτομέρειες της ρωσικής συμμετοχής στην ειρηνευτική δύναμη.

Ο πρόεδρος Γέλτσιν επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Κλίντον και εξέφρασε «την
ικανοποίησή του για τη συμφωνία και την ενεργό ρωσική συμμετοχή» σ’ αυτήν.
Ζήτησε επίσης από τον πρόεδρο Κλίντον να πάρει αμέσως μέτρα, για να
σταματήσουν οι βομβαρδισμοί που κάνει ..

Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα «Ντι Βελτ», ο Ιβανόφ δήλωσε στη Μόσχα πως το
ΝΑΤΟ προσπάθησε στις διαπραγματεύσεις με τους Γιουγκοσλάβους να ενσωματώσει
στη συμφωνία μία σειρά από πολιτικά θέματα, δικαίωμα που έχει όμως μόνο το
Συμβούλιο Ασφαλείας. Αυτό, τόνισε ο υπουργός, αφορά τόσο το μέγεθος της
ειρηνευτικής δύναμης όσο και τα καθήκοντά της.