Ασφάλεια στους αιθέρες;

Πόσο ασφαλές μεταφορικό μέσο είναι το αεροπλάνο; Οι εννέα νεκροί και 83
τραυματίες της πτήσεως 1420 της αεροπορικής εταιρείας Αμέρικαν Αιρλάινς
επανέφεραν με τραγικό τρόπο το ερώτημα για την ασφάλεια των πτήσεων. Τα
στοιχεία από το μαύρο κουτί του μοιραίου Μακ Ντόνελ Ντάγκλας Σούπερ 80
μεταφέρθηκαν στην Αμερικανική Υπηρεσία Ασφαλείας Μεταφορών (NTSB) και στο
επίκεντρο της έρευνας της NTSB θα βρίσκεται η θύελλα που πλησίαζε την ώρα της
προσγείωσης το αεροδρόμιο του Λιτλ Ροκ, όπως και το τι γνώριζαν οι πιλότοι γι’
αυτήν. Η μετεωρολογική υπηρεσία ανέφερε σταθερούς ανέμους με ταχύτητα 80
χιλιομέτρων και ρεύματα ταχύτητας 130 χιλιομέτρων τη στιγμή του ατυχήματος.

Οι επιβάτες που είχαν την τύχη να επιζήσουν από τη βίαιη προσγείωση
αναρωτιούνται ακόμα τι συνέβη. Αισθάνθηκαν το αεροπλάνο να τραντάζεται
απότομα, καθώς ο πιλότος Ρίτσαρντ Μπόισμαν ­ ο ίδιος ένας από τα θύματα του
δυστυχήματος ­ προσπαθούσε να το προσγειώσει. Ο επιβάτης Ράντι Χιλ περιέγραψε
την απορία των επιβατών, καθώς ο κυβερνήτης κατευθυνόταν προς το έδαφος:
«Πραγματικά δεν πιστεύαμε πως επιχειρούσε να προσγειωθεί με αυτές τις
συνθήκες. Ήταν τρομερό».

Ο εκπρόσωπος της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας δήλωσε πως οι
νεκροί είναι οι πρώτοι σε μια αμερικανική τακτική πτήση από τον Ιανουάριο του
1997. Όπως δείχνει το γράφημα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας
(ICAO), τα ατυχήματα που οφείλονται σε ρεύματα ανέμου είναι μάλλον τα πιο σπάνια.

Η απελευθέρωση

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ICAO, οι συνθήκες ασφαλείας των πτήσεων
παρουσίασαν βελτίωση τα τελευταία χρόνια. Ο αριθμός των νεκρών ανά 100
εκατομμύρια επιβατοχιλιόμετρα έπεσε το 1997 σε 0,04 από 0,05 το 1996.

Από την άλλη πλευρά όμως ο αριθμός των αεροπορικών ατυχημάτων ανά 100
εκατομμύρια χιλιόμετρα πτήσεως αυξήθηκε από 0,11 σε 0,12 και επίσης αυξήθηκε ο
δείκτης των δυστυχημάτων ανά 100.000 προσγειώσεις.

Παρ’ όλο που οι αεροπορικές εταιρείες το αρνούνται, η απελευθέρωση των
αεροπορικών συγκοινωνιών και η ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών εναέριου ελέγχου
έχουν συμπιέσει τους χρόνους συντήρησης και η εντατικοποίηση της εργασίας των
μηχανικών και των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας έχουν καταστήσει τα αεροπορικά
ατυχήματα τουλάχιστον πιθανότερα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Μπορεί τότε οι πτήσεις
να ήταν ακριβότερες, το αίσθημα ασφαλείας όμως που προσέφεραν οι καταξιωμένες
αεροπορικές εταιρείες στους επιβάτες τους ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερο.

Αυτή την εξέλιξη δεν την αρνείται ούτε ο ICAO. Στο τριετές στρατηγικό
πρόγραμμα δράσης του 1997, με έμφαση στην ασφάλεια των πτήσεων, ο Οργανισμός
παραδέχεται πως μια από τις χαρακτηριστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών
είναι η εμπορικοποίηση των αερομεταφορών που συμπεριλαμβάνει την παράδοση της
διαχείρισης των αεροδρομίων και των υπηρεσιών πλοήγησης στον ιδιωτικό τομέα.

Αλλά ο Οργανισμός διαπιστώνει μια τάση μετατόπισης δραστηριοτήτων, όπως ότι η
λειτουργία και η συντήρηση των αεροσκαφών θα δίνονται σε ιδιωτικές
επιχειρήσεις, και υπογραμμίζει πως σε αντίθεση με το Μακντόναλντς, οι
αεροπορικές εταιρείες χρειάζονται ένα σταθερό πλαίσιο. Υπάρχει μια διαφορά στο
να παρέχεις τα δικαιώματα για ένα Μακντόναλντς σε μια χώρα μειωμένης ασφάλειας
από το να αφήνεις μια αεροπορική εταιρεία να κάνει συντήρηση εκεί.