ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Θλιβερό, πολύ θλιβερό…

Πριν από δέκα χρόνια ζούσαν όλοι μαζί με ενθουσιασμό και πάθος το δικό τους
’68. Σήμερα, αυτοί που έμειναν κατηγορούν εκείνους που έφυγαν για προδοσία.

Τσάι Λινγκ: «Μη με ρωτάτε για εκείνες τις ανοησίες»… (το σκίτσο από τον «Νιου Γιόρκερ»)

Ο Ουέι Τζινγκσένγκ, ο πιο γνωστός Κινέζος διαφωνών, αφέθηκε ελεύθερος πέρυσι
ύστερα από 17 χρόνια στη φυλακή και σήμερα ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο
Ουάνγκ Σιζέ, ένας άλλος γνωστός διαφωνών, ζει κι αυτός εξόριστος στην Αμερική.
Πριν από λίγο καιρό, ο δεύτερος κατέθεσε σε αμερικανικό δικαστήριο μήνυση
εναντίον του πρώτου για δυσφήμηση. Ο Ουέι φέρεται να είπε σε μια εφημερίδα της
Ταϊβάν ότι η ομάδα του Ουάνγκ απαρτιζόταν από πράκτορες και κατασκόπους.

«Ντροπή, ντρέπομαι για λογαριασμό τους!», έλεγε αυτή την εβδομάδα στον
απεσταλμένο της «Ρεπούμπλικα» ένας άλλος διαφωνών που επέλεξε να μείνει στην
Κίνα κι έτσι δεν μαθαίνουμε το όνομά του. «Αυτοί, οι πρώην ηγέτες μας, άρχισαν
να ασχολούνται με την πολιτική την εποχή της Πολιτιστικής Επανάστασης, όταν το
σύνθημα ήταν να καταδιώκεις και να καταδίδεις τους γείτονές σου, τους
συναδέλφους σου, τα μέλη της οικογενείας σου, τους καλύτερούς σου φίλους.
Είναι προφανές ότι δεν έχασαν αυτή τη συνήθεια». Κι επειδή δεν έχουν με
κανέναν άλλον να τα βάλουν, φιλονικούν μεταξύ τους. «Θλιβερό, πολύ θλιβερό»,
μονολογεί ένας άλλος εξόριστος, ο Ουάνγκ Τζουντάο.

Σε ένα πράγμα συμφωνούν όλοι, οι «εντός» και οι «εκτός»: ότι η πλατεία Τιεν
Ανμέν δεν υπάρχει πια. Με την κυριολεκτική έννοια του όρου ­ η πλατεία, που
δεν ήταν ποτέ πραγματική πλατεία, έχει κλείσει για την κυκλοφορία πεζών και
οχημάτων εν όψει των προετοιμασιών για τα 50ά γενέθλια της Κίνας, την 1η
Οκτωβρίου ­ αλλά και μεταφορικά: οι νέοι του σημερινού Πεκίνου, αυτοί που τις
ημέρες της εξέγερσης και της σφαγής ήταν δέκα και δώδεκα ετών, ασχολούνται
όλοι με το καραοκέ και το Internet. Ή προτείνουν καινούργιες θεωρίες, όπως ο
«πνευματικός υλισμός», και αναζητούν απαντήσεις στα ερωτήματά τους από τους
γκουρού. Κι από αιρέσεις σαν τη Φαλούν Γκονγκ.

Οι εξόριστοι έχουν άλλες ασχολίες, πιο σοβαρές. «Μη με ρωτάτε για εκείνη την
παλιά ιστορία, εκείνες τις ανοησίες», λέει στον δημοσιογράφο του «Νιου
Γιόρκερ», η Τσάι Λινγκ, η πιο χαρισματική και ταυτόχρονα πιο αντιφατική από
τους ηγέτες της Τιεν Ανμέν, που διοικεί τώρα μια εταιρεία Internet στη
Βοστώνη. Τριάντα τριών ετών σήμερα, η Τσάι έχει κατηγορηθεί από πρώην
συντρόφους της ότι έκτισε την επιτυχημένη της σταδιοδρομία στις Ηνωμένες
Πολιτείες «πάνω στο αίμα άλλων φοιτητών». Μα η ίδια δεν δίνει σημασία σ’ αυτές
τις κατηγορίες και προτιμά να μιλά για το πόσες ευκαιρίες προσφέρει μια χώρα
σαν την Αμερική. Όπως και ο πρώην στενός συνεργάτης της, ο Λι Λου, φιλόδοξος
από τότε, που διοικεί ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα στο Μανχάταν και αρέσκεται
να συγκρίνει το χρηματιστήριο με τους πολλαπλούς οργασμούς μιας γυναίκας…