Αύξηση δαπανών στην Ιαπωνία για τόνωση της απασχόλησης

Ο Ιάπωνας υπουργός Οικονομικών έριξε λίγο νερό στο κρασί του, όσον αφορά την
αύξηση των κρατικών δαπανών. Αιτία; Η ανεργία στην Ιαπωνία, που έκανε ρεκόρ
τον Μάρτιο

Κίτσι Μιγιαζάβα. Ο Ιάπωνας υπουργός Οικονομικών εξετάζει πλέον σοβαρά την αύξηση των δαπανών του προϋπολογισμού για την καταπολέμηση της ανεργίας

Η ιαπωνική κυβέρνηση άφησε πρόσφατα να εννοηθεί ότι οι δαπάνες του
προϋπολογισμού θα αυξηθούν, προκειμένου να αντιμετωπισθεί η ραγδαία άνοδος της
ανεργίας. Ο Κίτσι Μιγιαζάβα, ο Ιάπωνας υπουργός Οικονομικών, ο οποίος ήταν
μέχρι πρόσφατα πολύ σκεπτικός για την ανάγκη αύξησης των κρατικών δαπανών,
υποστήριξε ότι η κατάσταση στην αγορά εργασίας είναι τόσο άσχημη, που τον
αναγκάζει να αλλάξει τα σχέδιά του. «Εάν κριθεί απαραίτητο, οι δαπάνες θα
αυξηθούν», είπε χαρακτηριστικά. Ο ρυθμός ανεργίας, παραδοσιακά χαμηλός στη
χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, «χτύπησε» ένα πρωτόγνωρο 4,8% τον Μάρτιο. Ο
Ταΐτσι Σακαΐγια, επικεφαλής του Συμβουλίου Οικονομικού Σχεδιασμού της
Ιαπωνίας, υποστήριξε ότι το ύψος των πρόσθετων δαπανών θα εξαρτηθεί από τη
μέτρα καταπολέμησης της ανεργίας που θα εφαρμοστούν: «Δεν πρόκειται να
ακολουθήσουμε την παραδοσιακή τακτική τού να αποφασίσουμε το ύψος της δαπάνης
και στη συνέχεια να καθορίσουμε το πρόγραμμα καταπολέμησης της ανεργίας».

Οι ανησυχίες για τα προβλήματα της ιαπωνικής ­ και της ρωσικής ­ οικονομίας θα
απασχολήσουν την επόμενη Σύνοδο του γκρουπ των επτά ισχυρών, που θα
πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο στη Βόννη. Αξιωματούχοι των κυβερνήσεων από τις
χώρες-μέλη του γκρουπ συναντήθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα στη Βόννη,
προκειμένου να συντάξουν τον κατάλογο με τα θέματα που θα απασχολήσουν τη Σύνοδο.

Τα νέα για την επικείμενη αύξηση των δαπανών του προϋπολογισμού στην Ιαπωνία
ήρθαν από μια έκθεση της κεντρικής τράπεζας της χώρας, στην οποία
διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχουν ξεκάθαρα σημάδια ανάκαμψης της οικονομίας. Όταν
ρωτήθηκε αν η κατάσταση έχει βελτιωθεί σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, το
πιο αισιόδοξο που μπόρεσε να πει ο διοικητής της τράπεζας Μασάρου Χαγιάμι
ήταν: «Όσο περνά ο καιρός, γίνεται εμφανές ότι η επιβράδυνση σταματά».

Το γιεν

Η ιαπωνική κυβέρνηση προσπάθησε να καθησυχάσει τους φόβους που προκαλούνται
από ψιθύρους για επικείμενη κερδοσκοπική επίθεση στο ιαπωνικό νόμισμα. Τόσο ο
Μιγιαζάβα όσο και ο Εϊσούκε Σακακιμπάρα ­ γνωστός ως «Κύριος Γιαν» για την
ικανότητά του να επηρεάζει θετικά την αγορά συναλλάγματος ­ έδωσαν έμφαση στην
ανάγκη για ένα σταθερό νόμισμα.

Ενώ το ασθενές γιεν είναι απαραίτητο για την τόνωση των ιαπωνικών εξαγωγών, η
ιαπωνική κυβέρνηση απεχθάνεται τις διακυμάνσεις του ιαπωνικού νομίσματος
έναντι των ξένων νομισμάτων. Τα σχόλιά τους είχαν έναν και μοναδικό σκοπό. Να
κάνουν τους κερδοσκόπους να φοβηθούν για το ενδεχόμενο μιας παρέμβασης από την
πλευρά της Τράπεζας της Ιαπωνίας.

Οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ

Η εξαμηνιαία έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης
σφράγισε πρόσφατα τη γενικότερη αισιοδοξία για την πορεία της ιαπωνικής
οικονομίας. Η έκθεση περιέγραψε την κατάσταση της οικονομίας ως
«αποθαρρυντική» και οι συντάκτες της υποστηρίζουν ότι υπάρχουν ελάχιστα από τα
«κλασικά» μέτρα μακροοικονομικής πολιτικής που μπορούν να τονώσουν την
οικονομία. Όπως και άλλοι σχολιαστές, ο ΟΟΣΑ έδωσε έμφαση στην ανάγκη
διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, το άμεσο αποτέλεσμα της εφαρμογής αυτών
των μεταρρυθμίσεων θα ήταν η επιτάχυνση του ρυθμού απολύσεων, καθώς οι
επιχειρήσεις μάχονται για να βελτιώσουν την κερδοφορία τους.

Ως ένα μέτρο της απόστασης που πρέπει να καλυφθεί μέχρι να εξυγιανθεί το
τραπεζικό σύστημα από τα επισφαλή δάνεια της δεκαετίας του ’80, κορυφαίες
ιαπωνικές τράπεζες ανακοίνωσαν πρόσφατα μεγάλες ζημίες κατά τη διάρκεια του
1998. Σε αυτές περιλαμβανόταν και η Μπανκ οφ Τόκιο-Μιτσουμπίσι, η μεγαλύτερη
και η μόνη τράπεζα που δεν πήρε πέρυσι μερίδιο από την οικονομική βοήθεια
ύψους 7,5 τρισεκατομμυρίων γιεν που διοχέτευσε πέρυσι στο υπό κατάρρευση
τραπεζικό σύστημα η ιαπωνική κυβέρνηση. Οι συνολικές ζημίες της τράπεζας
έφτασαν το 1998 τα 22,3 δισεκατομμύρια γιεν έναντι 917,52 δισεκατομμυρίων το 1997.

Αρκετές άλλες μεγάλες τράπεζες, μεταξύ των οποίων η Σουμιτόμο, η Ντάι Ίτσι
Κάνγκιο, η Τοκάι και η Φούτζι, ανακοίνωσαν μεγάλες ζημίες. Τα συνολικά χρέη
του ιαπωνικού τραπεζικού συστήματος αναμένεται να φτάσουν φέτος τα 10
τρισεκατομμύρια γιεν, ενώ τα προβληματικά δάνεια υπολογίζεται ότι θα ανέλθουν
σε 20 τρισεκατομμύρια.

Οι χώρες που απέτυχαν να μειώσουν τα υψηλά επίπεδα ανεργίας ­ κυρίως η Γαλλία
και η Γερμανία ­ δέχονται την επίθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας
και Ανάπτυξης σε έκθεσή του που πρόκειται να δοθεί στη δημοσιότητα σύντομα.

Αξιωματούχοι του Οργανισμού παρουσίασαν την περασμένη Τετάρτη και Πέμπτη τις
διαπιστώσεις τους στους υπουργούς Οικονομικών των χωρών – μελών του ΟΟΣΑ, που
συναντήθηκαν στο Παρίσι.

Η έκθεση καταλήγει με τη διαπίστωση ότι χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, που
ξεκίνησαν τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας κατά τη διάρκεια της
δεκαετίας του ’80, κατάφεραν να μειώσουν την ανεργία και να τονώσουν την απασχόληση.

Ωστόσο, οι χώρες της Γηραιάς Ηπείρου με υψηλή ανεργία ήταν πολύ αργές στην
προσπάθειά τους να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει
να εφαρμοστούν «σταδιακά με σταθερό ρυθμό, έτσι ώστε να επιτευχθεί η μείωση
της ανεργίας».Ο ΟΟΣΑ δίνει έμφαση στις διαρθρωτικές αλλαγές σε σχέση με την
εφαρμογή χαλαρότερων μακροοικονομικών πολιτικών για τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Ψηλά στη λίστα των προτάσεων της έκθεσης είναι η εξαφάνιση των εμποδίων στη
δημιουργία νέων επιχειρήσεων, η ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας και η
κατάργηση των πολιτικών προστασίας της απασχόλησης που αποθαρρύνουν τις
επιχειρήσεις να κάνουν προσλήψεις.

Η έκθεση αναφέρει και την ανάγκη καθορισμού των κατώτατων μισθών για τους
νέους ανέργους σε χαμηλά επίπεδα, δικαιώνοντας την απόφαση της βρετανικής
κυβέρνησης για τη θέσπιση χαμηλότερου κατώτατου μισθού για τους νέους. «Οι
κατώτατοι μισθοί δεν πρέπει να καθορίζονται σε υψηλά επίπεδα, εμποδίζοντας την
είσοδο των νέων στην αγορά εργασίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.

Παρ’ όλα αυτά, με τη νέα έκθεση της απασχόλησης του ΟΟΣΑ ζητείται η εφαρμογή
πολιτικών για την καταπολέμηση της περιθωριοποίησης συγκεκριμένων πληθυσμικών
ομάδων, όπως οι μονογονεϊκες οικογένειες και οι ανειδίκευτοι. Οι υπουργοί
συζήτησαν μια μεγάλη γκάμα θεμάτων κατά τη διάρκεια της συνόδου, η οποία έδωσε
τη δυνατότητα να γίνει ανταλλαγή απόψεων, μεταξύ άλλων, για τις διαφωνίες
μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης στο θέμα της εισαγωγής αμερικανικού βοδινού
στην Ευρώπη.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου των υπουργών των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ, συζητήθηκε
και το ζήτημα της διαφοράς στους ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων
Πολιτειών. Οι υπουργοί αποφάσισαν την πραγματοποίηση μιας μελέτης για το πώς
μπορεί να επιταχυνθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης με τη χρήση της νέας τεχνολογίας.

Η απόφαση έχει στόχο την αποκρυπτογράφηση των μυστικών της επιτυχίας τής
αμερικανικής οικονομίας.

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ντομινίκ Στρος Καν δήλωσε ότι η τεχνολογική
επανάσταση είναι ένας από τους μοχλούς πάνω στους οποίος πρέπει να στηριχθεί η
ευρωπαϊκή ανάπτυξη. Επιπλέον έκανε λόγο για την επικράτηση της νέας οικονομίας.

Οι οικονομολόγοι του ΟΟΣΑ θα απασχοληθούν τον επόμενο χρόνο προσπαθώντας να
απαντήσουν στο ερώτημα αν όντως η αμερικανική οικονομία έχει μπει σε «νέα
εποχή» οικονομικής ανάπτυξης. Επίσης θα αναζητήσουν τους λόγους για τους
οποίους η Ευρώπη δεν ακολούθησε αυτή τη θετική πορεία.