ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η δύναμη της βλακείας

Άνεργος και με άφθονο ελεύθερο χρόνο, ο Βόιν Ντιμιτρίγεβιε κάθεται και
μετράει. Και διαπιστώνει ότι τον έχουν βομβαρδίσει περισσότερες φορές οι
σύμμαχοι παρά οι εχθροί του.

ΗΠΑ – Μιλόσεβιτς. «Θέλαμε έναν καθαρό πόλεμο». «Βάλτε πατάκια!» (του Σεργκέι από τη «Μοντ»)

Η πρώτη του εμπειρία ήταν το 1939 στο Ντύσελντορφ, όπου ο πατέρας του δούλευε
στο γιουγκοσλαβικό προξενείο: τους επιτέθηκε η βρετανική αεροπορία και
κρύφτηκαν στο καταφύγιο μαζί με τους Γερμανούς γείτονές τους. Δύο χρόνια
αργότερα τους βομβάρδισαν οι Γερμανοί στο Βελιγράδι, όπου τους είχε στείλει ο
πατέρας του νομίζοντας ότι θα ήταν ασφαλέστερα από τη Γερμανία. Τη Μεγάλη
Εβδομάδα του 1944, το Βελιγράδι βομβαρδίστηκε από τους Αμερικανούς. Η μητέρα
του Βόιν (ο πατέρας του βρισκόταν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του
Μπέργκεν-Μπέλσεν, όπου αργότερα πέθανε ή τον σκότωσαν) πήρε τον γιο της και
κατέφυγαν σ’ ένα χωριό ­ το πρώτο, δυστυχώς, στο οποίο μπήκαν οι Σοβιετικοί το
φθινόπωρο του 1944. Στην πόρτα του σπιτιού τους υπάρχει ακόμη το ίχνος της
οβίδας που πέρασε σε απόσταση δέκα εκατοστών από το κεφάλι του μικρού παιδιού.

Πέρασαν 55 χρόνια σχετικής ηρεμίας. Και ο Ντιμιτρίγεβιε, διευθυντής του
Κέντρου του Βελιγραδίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και πρώην πρόεδρος του
Τμήματος Διεθνούς Δικαίου του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου απ’ όπου απολύθηκε
πέρυσι εξαιτίας της αντίθεσής του προς τον Πανεπιστημιακό Νόμο, βομβαρδίζεται
και πάλι από τους κατά τεκμήριο συμμάχους του. Θα μπορούσε, βέβαια, να του
υπενθυμίσει κανείς ανάλογα παθήματα συμπολιτών του: του Σουηδού πρέσβη, για
παράδειγμα, που γλίτωσε ως εκ θαύματος από τον κατά λάθος βομβαρδισμό του
σπιτιού του από το ΝΑΤΟ, για να παρευρεθεί λίγες ώρες αργότερα σε δεξίωση στην
κατοικία του Ελβετού πρέσβη και να βομβαρδιστεί ξανά!

Να γιατί ο Σέρβος καθηγητής διαφωνεί με την κυβέρνησή του που χαρακτηρίζει
«εγκληματική» την αεροπορία του ΝΑΤΟ. Περί ηλιθίων πρόκειται, γράφει στην «Ελ
Παΐς». Ηλίθια αεροπορία, ηλίθια προπαγάνδα, ηλίθιες δικαιολογίες, ηλίθιοι
πολιτικοί, κι ακόμη πιο ηλίθιοι εμπειρογνώμονες και αξιωματούχοι. Είναι σαν να
έχουν εξαφανιστεί οι έξυπνοι άνθρωποι στον κόσμο, ή τουλάχιστον να κρατούν
απόσταση ασφαλείας από εκείνους που παίρνουν τις αποφάσεις. Οι ηλίθιοι
έλκονται, αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλο και αλληλοθαυμάζονται. Οι ηλίθιοι
κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος. Και δεν είναι αποκλειστικότητα καμιάς χώρας,
κανενός στρατοπέδου. Ο Ντιμιτρίγεβιε θυμάται όλους εκείνους τους Σέρβους και
Αλβανούς «διανοούμενους» που μετείχαν μαζί του σε αναρίθμητα συνέδρια τα
τελευταία χρόνια. Οι πρώτοι ισχυρίζονταν ότι οι Αλβανοί δεν πρέπει να λέγονται
Αλβανοί, αλλά «άτομα που ανήκουν στην αλβανική εθνική μειονότητα». Για τους
δεύτερους, η συμμετοχή στις σερβικές εκλογές θα ισοδυναμούσε με αναγνώριση ότι
το Κόσοβο αποτελεί μέρος της Σερβίας. Κάπως έτσι υπονομεύτηκε ο διάλογος,
παραμερίστηκαν οι μετριοπαθείς, κέρδισαν έδαφος οι εξτρεμιστές και επήλθε η
καταστροφή. Από μερικούς ηλίθιους.

Μια μέρα, τα εργοστάσια, τα καταστήματα και τα πρατήρια βενζίνης θα
ξανανοίξουν στην ισοπεδωμένη Σερβία. Οι άνθρωποι, διερωτάται ο καθηγητής,
άραγε πώς θα είναι;