Το μάρκο καταλήγει σε εργοστάσια ανακύκλωσης

Από τον σωρό των σκουπιδιών αναδύεται μια έντονη δυσοσμία. Μέσα στον σωρό
μπορεί κάποιος να διακρίνει υπολείμματα τροφών, σάπια καρότα και δεκάδες
δεσμίδες γερμανικών μάρκων! Το ευρώ στέλνει το ισχυρότερο νόμισμα της Ευρώπης
στα εργοστάσια ανακύκλωσης

Ο Γκέραλντ Βόλμερ τοποθετεί συνήθως σε κάθε φορτίο σκουπιδιών για ανακύκλωση
περίπου 100.000 γερμανικά μάρκα σε χαρτονομίσματα. Χαμογελά, ζητεί συγγνώμη
από τον επισκέπτη του εργοστασίου για την ανυπόφορη δυσοσμία και βλέπει για
άλλη μία ημέρα το σύμβολο της γερμανικής οικονομικής δύναμης να εξαφανίζεται
μέσα σε έναν πολτό από σκουπίδια. Τίποτε δεν είναι πιο φυσικό στον κόσμο για
αυτόν τον διευθυντή επιχείρησης από το να μετατρέπει το πιο αξιόπιστο νόμισμα
της Ευρώπης σε… λίπασμα.

«Το μάρκο θα εμπλουτίσει τη γη μας, όπως κάποτε εμπλούτιζε τη ζωή μας», λέει ο
Βόλμερ. «Περιέχει άνθρακα και κυτταρίνη, τα οποία είναι πολύ χρήσιμα για την
παραγωγή μου. Τα σκουπίδια είναι υπερβολικά υγρά και το χαρτί απορροφά την υγρασία».

Οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι για την Ευρώπη. Μια ομάδα ηγετών που στα νιάτα
τους αποκήρυσσαν τον πόλεμο, σήμερα πραγματοποιούν έναν πόλεμο στα Βαλκάνια με
απογοητευτικά αποτελέσματα. Η καλπάζουσα αμερικανική οικονομία λειτουργεί ως
καταθλιπτικό για μια Ευρώπη που βρίσκεται σε λήθαργο. Οι νέοι άνθρωποι δεν
μπορούν να βρουν δουλειά. Όλοι μπορούν να δικαιολογήσουν κάποιον που καταλήγει
στο τρελοκομείο.

Πάντως, ο Βόλμερ δεν είναι τρελός επειδή παρακολουθεί αδιάφορα τα μάρκα να
γίνονται λίπασμα. Η Γερμανία, όπως και οι περισσότερες χώρες της 15μελούς
Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφάσισαν να αποσύρουν τα νομίσματά τους μέχρι το 2002 και
να τα αντικαταστήσουν με ένα νέο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, το ευρώ. Το σχέδιο
γέννησε το ερώτημα τι θα απογίνουν οι 2.600 τόνοι των γερμανικών χαρτονομισμάτων.

Το ερώτημα δείχνει απλό. Κάψτε τα και στη συνέχεια θάψτε τις στάχτες σε έναν
χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων. Πωλήστε τα σε μερικούς Αμερικανούς
συλλέκτες ως αναμνηστικά της εντυπωσιακής ανοικοδόμησης της Γερμανίας μετά τον
Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ανακυκλώστε τα για να γίνουν χαρτί τουαλέτας ή χαρτί
αλληλογραφίας για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη.

Κοπριά

Καμία από αυτές τις λύσεις δεν είναι καλή για τη Γερμανία, όπου η ανακύκλωση
έχει αναδειχθεί σε κοινωνική προτεραιότητα. Τα χαρτονομίσματα περιέχουν λάδι
και κρασί, τα οποία τα κάνουν ανθεκτικά στο νερό. Επιπλέον καθιστούν σχεδόν
αδύνατη την ανακύκλωσή τους. Επίσης, οι χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων
είναι πανάκριβοι. Και τέλος, η γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα, η γνωστή
Μπούντεσμπανκ, δεν θέλει να δει το καμάρι της Γερμανίας να καταλήγει σε
τουριστικά περίπτερα της Φλόριντα ή να γίνεται χαρτί τουαλέτας. Και η καύση,
άλλωστε, ρυπαίνει την ατμόσφαιρα.

Έτσι, η ιδέα του μάρκου που μετατρέπεται σε κοπριά επικράτησε και κανείς μέχρι
τώρα δεν εξέφρασε αντιρρήσεις. Μάλιστα, όλοι την αντιμετωπίζουν με την
απαιτούμενη σοβαρότητα.

«Φυσικά, η άσχημη μυρωδιά που αναδύει η κοπριά δεν είναι και ό,τι καλύτερο για
την ιστορία του μάρκου», λέει ο Καρλ Σνίτσλερ, εκπρόσωπος της Κεντρικής
Τράπεζας της Βαυαρίας, η οποία θα αποφασίσει για τη μοίρα του μάρκου. «Αν όμως
σκεφτεί κάποιος ότι το λίπασμα είναι ευεργετικό για την ανάπτυξη, τότε η
απόσυρση του μάρκου και η μετατροπή του σε κοπριά γίνεται ένα πολύ ωραίο σύμβολο».

Ίσως. Ακόμη και έτσι όμως προκαλεί κάποιο σοκ το να βλέπεις τα διάσημα
χαρτονομίσματα να γίνονται κομφετί και να πετιούνται στον πολτό του
εργοστασίου παραγωγής λιπάσματος. Κάθε ένα από αυτά τεμαχίζεται σε 800
κομμάτια.

Στο εργοστάσιο του Βόλμερ, στη Βόρεια Γερμανία, θα καταλήξουν περίπου 60
εκατομμύρια μάρκα προκειμένου να δοκιμαστεί η χρησιμότητά τους για την
παραγωγή λιπάσματος. Τα χρήματα αυτά είναι παλιά χαρτονομίσματα που
αποσύρονται από την κυκλοφορία.

Πώς γίνεται η επεξεργασία

Ένας εργάτης του εργοστασίου φοράει μια πλαστική μάσκα στο κάτω μέρος του
προσώπου του και απομακρύνει από τον σωρό των σκουπιδιών τα γυαλιά και το
πλαστικό. «Δεν μπορείς να φανταστείς τι βγάζουμε μέσα από τα σκουπίδια που
φθάνουν εδώ», λέει ο Βόλμερ. «Νεκρούς σκύλους, νεκρές γάτες, παλιές αξίνες. Ο
κόσμος είναι τρελός».

Τρέλα, πάντως, είναι η λέξη που ο Ντιρκ Άντολφ, τεχνικός διευθυντής της
εταιρείας ανακύκλωσης σκουπιδιών GFU, σκέπτεται για την ιδέα της μετατροπής
του μάρκου σε λίπασμα. Έχει μια άλλη ιδέα, την οποία συνέλαβε όταν ανακύκλωνε
χάρτινες ετικέτες από μπουκάλια.

Ανακάλυψε ότι αυτές οι ετικέτες είναι χρήσιμες για την παραγωγή μικρών
χάρτινων κύβων, που μοιάζουν περισσότερο με σφαίρες, μήκους δέκα χιλιοστών και
πάχους τριών. Πού μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτές οι χάρτινες «σφαίρες»; Ο
Άντολφ τις πωλεί στην κατασκευαστική βιομηχανία, η οποία τις τοποθετεί μέσα
στα τούβλα. Κατά τη διάρκεια του ψησίματος των τούβλων, οι «σφαίρες»
καίγονται. Το αποτέλεσμα είναι τα τούβλα να γίνονται ελαφρύτερα και να
αποκτούν μοναδικές μονωτικές ιδιότητες.

Οι χάρτινες «σφαίρες» μπορούν να κατασκευαστούν και από τα αποσυρόμενα
χαρτονομίσματα της Γερμανίας. Αυτό, τουλάχιστον, προτείνει ο Άντολφ. «Το
λίπασμα είναι ένα πολύ άσχημο τέλος για το μάρκο», λέει ο ίδιος. «Είναι φθηνό,
είναι εξευτελιστικό και μυρίζει άσχημα. Αυτό που προτείνω είναι κάτι καθαρό,
χρήσιμο και συμπαγές».

Μία πρόταση

Στην Κεντρική Τράπεζα της Βαυαρίας, η ιδέα της μετατροπής των μάρκων σε τούβλα
εξετάζεται σοβαρά. Αν το λίπασμα μπορεί να συμβολίζει την ανάπτυξη, τα τούβλα
είναι προφανώς ένα σύμβολο σταθερότητας. Αντίστοιχα σύμβολο σταθερότητας ήταν
μεταπολεμικά και το μάρκο. Η σταθερότητα είναι και η επιθυμία του διαδόχου του
μάρκου, του ευρώ.

«Η σταθερότητα των τούβλων είναι πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα για μας», λέει ο
Σνίτσλερ. «Είναι επιπλέον μια πολύ χρήσιμη πρόταση. Η τελική επιλογή για το
μέλλον του μάρκου θα έχει γίνει μέχρι το τέλος του χρόνου. Δεν αποκλείεται να
δώσουμε κάποια μάρκα για τούβλα και κάποια άλλα για λίπασμα».

Αυτή η επιλογή θα έχει το πλεονέκτημα του συμβολισμού τόσο της ανάπτυξης όσο
και της σταθερότητας. Και τα δυο είναι αναγκαία για την Ευρώπη σήμερα. Πάντως,
οι προβλέψεις λένε ότι ο Βόλμερ θα πάρει όλο το φορτίο.

Ο πολτός, που περιέχει σκουπίδια και μάρκα, αποθηκεύεται και στη συνέχεια
παραμένει επί δύο εβδομάδες σε έναν χώρο με υγρασία 100% και θερμοκρασία 90
βαθμών Κελσίου. Ύστερα από δώδεκα εβδομάδες επεξεργασίας το αποτέλεσμα είναι
ένα πολύ καλής ποιότητας και άοσμο λίπασμα.

«Σε έναν κανονικό σάκο τσιμέντου υπολογίζουμε ότι θα υπάρχουν περίπου 200.000
μάρκα», λέει ο Βόλμερ. «Είναι ένα πολύ πλούσιο μείγμα και είναι ταυτόχρονα
πολύ καλό για τη Γερμανία».

Αυτό όμως τώρα που οι Γερμανοί θεωρούν καλό για τη χώρα τους είναι ένα
αξιόπιστο ευρώ. Έχοντας εγκαταλείψει το μάρκο, το ενδιαφέρον τους τώρα είναι
στραμμένο στο ευρώ. «Το ερώτημα τούβλα ή κοπριά είναι δευτερεύον», λέει ο
Σνίτσλερ από την Κεντρική Τράπεζα της Βαυαρίας. «Το μάρκο θα είναι πολύ
σύντομα ιστορία και αυτό που μετρά είναι η σταθερότητα του νέου νομίσματος,
του ευρώ…».