Με αντικειμενικά κριτήρια και ο ΦΠΑ

Τέλος στις ανέλεγκτες υποθέσεις των ελεύθερων επαγγελματιών και μικρομεσαίων
επιχειρήσεων σχεδιάζει να βάλει το υπουργείο Οικονομικών, με την καθιέρωση από
το 2000 συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού του οφειλομένου ΦΠΑ.

Με το νέο σύστημα που επεξεργάζονται οι αρμόδιοι παράγοντες του υπουργείου
Οικονομικών, ο οφειλόμενος ΦΠΑ από τους επιτηδευματίες και τις επιχειρήσεις θα
υπολογίζεται όχι με βάση τα δεδομένα των βιβλίων και στοιχείων του υπόχρεου,
αλλά με βάση το ύψος των ακαθάριστων εσόδων που θα λαμβάνονται υπόψη για τον
καθορισμό των φορολογητέων κερδών μετά την κατάργηση των αντικειμενικών
κριτηρίων φορολόγησης. Το ποσόν του ΦΠΑ που θα προκύπτει από το νέο σύστημα θα
αντιπαρατίθεται με εκείνο που αποδόθηκε από την επιχείρηση με βάση τις
εγγραφές στα βιβλία και η διαφορά θα πρέπει να καταβάλλεται από τον
φορολογούμενο χωρίς πρόστιμα και προσαυξήσεις μέχρι την ημερομηνία υποβολής
της εκκαθαριστικής δήλωσης ΦΠΑ για τη χρήση που αφορά. Με την καταβολή του ΦΠΑ
η χρήση θα θεωρείται ότι περαιώθηκε και δεν θα γίνεται περαιτέρω έλεγχος, παρά
μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα αν μέσα σε χρονικό
διάστημα τεσσάρων χρόνων διαπιστωθούν φορολογικές παραβάσεις και αλλοίωση των
δεδομένων των βιβλίων, με αποτέλεσμα να θίγεται η αξιοπιστία τους. Παράγοντας
του υπουργείου Οικονομικών τόνιζε χαρακτηριστικά ότι, με το νέο καθεστώς, το
Δημόσιο θα εισπράττει εγκαίρως ένα σημαντικό μέρος του ΦΠΑ που σήμερα
αποκρύπτεται, οι Εφορίες θα αποσυμφορηθούν από έναν μεγάλο όγκο δουλειάς και
θα απελευθερωθεί προσωπικό για τη διενέργεια ελέγχων σε επιχειρήσεις που έχουν
τζίρο μέχρι 300 εκ. δρχ.

Το νέο σύστημα αυτόματης περαίωσης των ανέλεγκτων υποθέσεων θα αφορά τη χρήση
του προηγούμενου οικονομικού έτους και, βέβαια, δεν θα επεκτείνεται προς τα
πίσω, δηλαδή στις ανέλεγκτες φορολογικές υποθέσεις της τελευταίας εξαετίας, οι
οποίες θα κλείσουν με βάση την απόφαση του 1998 για τους συνοπτικούς έλεγχους
των εκκρεμών υποθέσεων ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρήσεων.

Ο υπολογισμός

Το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών προβλέπει ότι για τον προσδιορισμό του
ύψους των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης θα λαμβάνονται υπόψη τρεις
παράμετροι, οι οποίοι είναι το κόστος των πωληθέντων εμπορευμάτων μέσα στη
χρήση προσαυξημένο με τις λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης (μισθοδοσία,
επικοινωνίες, ενοίκια, κοινόχρηστα κ.ά.) και το ποσοστό κέρδους. Αν από τα
βιβλία της επιχείρησης προκύπτουν ακαθάριστα έσοδα μικρότερα από εκείνα που
προκύπτουν με το νέο καθεστώς, τα καθαρά κέρδη θα υπολογίζονται με την
εφαρμογή του Μοναδικού Συντελεστή Καθαρού Κέρδους στα υψηλότερα ακαθάριστα
έσοδα.

Ανάλογο σύστημα μελετάται και για τον υπολογισμό των φορολογητέων κερδών και
την αυτόματη περαίωση των φορολογικών υποθέσεων για τις επιχειρήσεις παροχής
υπηρεσιών και τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Επισημαίνεται ότι το ισχύον σύστημα των αντικειμενικών κριτηρίων προσδιορίζει
το ελάχιστο καθαρό εισόδημα των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών
χωρίς αναγωγή του στα ακαθάριστα έσοδα και έτσι ο ΦΠΑ αποδίδεται επί των
χαμηλότερων ακαθάριστων εσόδων με βάση τα βιβλία, με αποτέλεσμα η υπόθεση για
να περαιωθεί θα πρέπει να γίνει εκ των υστερών φορολογικός έλεγχος.