Εξαγωγές και συνεργασίες στη μάχη της μπίρας

Από το 1864, όταν ο Ιωάννης Γ. Φιξ ίδρυσε το πρώτο εργοστάσιο ζυθοποιίας στην
Ελλάδα, έως σήμερα είναι φυσικό πολλά να έχουν αλλάξει. Από τη μία μπίρα που
ήταν διάσημη την εποχή εκείνη, σήμερα το ελληνικό καταναλωτικό κοινό έχει να
διαλέξει ανάμεσα σε περισσότερες από 130 διαφορετικές ετικέτες τις οποίες
παράγουν ή διακινούν οι τρεις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αγορά
μπίρας στη χώρα.

Οι κινήσεις των εταιρειών τα τελευταία χρόνια με την παρουσίαση νέων προϊόντων
αλλά και την αύξηση των μεγεθών τους σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές προς τις χώρες
κυρίως των Βαλκανίων, έδωσαν πνοή στην αγορά της μπίρας, που προς στιγμήν το
1996 άρχισε να περνά δύσκολες στιγμές.

Όμως η εισαγωγή των νέων προϊόντων, παραγόμενων στην Ελλάδα, από τις εταιρείες
του κλάδου, με τελευταία την μπίρα Fischer που λανσάρισε η Αθηναϊκή Ζυθοποιία
στις αρχές του Απριλίου, φαίνεται ότι θα δημιουργήσει νέες συνθήκες στην αγορά
για το φετινό καλοκαίρι σε συνδυασμό με την αλλαγή των καταναλωτικών και
διατροφικών συνηθειών των Ελλήνων την τελευταία δεκαετία.

Κινούμενες επιθετικά εντός και εκτός Ελλάδας, οι εταιρείες περιμένουν τη
«σεζόν της μπίρας», που ­ όπως λένε οι άνθρωποι της αγοράς ­ είναι το διάστημα
Μαΐου – Σεπτεμβρίου και θεωρούν ότι, για μια ακόμα χρονιά, ο μεγάλος
κερδισμένος θα είναι οι παραγόμενες στην Ελλάδα μπίρες, όπως και πέρυσι.
Υπάρχουν και οι πιο αισιόδοξοι, που θεωρούν ότι δεν είναι απίθανο και να
μειωθεί φέτος το μερίδιο των εισαγόμενων προϊόντων, το οποίο για το 1998 ήταν
της τάξεως του 6%.

Επενδύσεις

Οι επενδύσεις που τα τελευταία χρόνια κάνουν οι βιομηχανίες ζυθοποιίας της
χώρας αλλά και η προσπάθεια για την παραγωγή ή εισαγωγή και την υιοθέτηση από
το καταναλωτικό κοινό νέων προϊόντων, η οποία έχει ξεκινήσει εδώ και δύο
χρόνια, δείχνουν πως τα αποτελέσματα θα είναι ικανοποιητικά.

Οι επενδύσεις που ξεκίνησε το 1997 η Αθηναϊκή Ζυθοποιία αξίας 40
δισεκατομμυρίων δραχμών, οι οποίες θα ολοκληρωθούν μέσα στη χρονιά που
διανύουμε, αφορούν τον μηχανολογικό εξοπλισμό των εργοστασίων ζυθοποιίας που
διαθέτει η εταιρεία, το λανσάρισμα του νέου προϊόντος στην ελληνική αγορά αλλά
και συνεργασίες με την Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως στον χώρο των Βαλκανίων
και εντείνουν τον ανταγωνισμό με τους άλλους δύο του χώρου, την Ζυθοποιία
Βορείου Ελλάδος και την Ζυθοποιία Αταλάντης, οι οποίες όμως δεν μένουν με
σταυρωμένα τα χέρια. Η Ζυθοποιία Βορείου Ελλάδος είχε περάσει στην αντεπίθεση
από το 1997, όταν δημιούργησε και προώθησε στην αγορά την μπίρα Mythos, ενώ
και η Ζυθοποιία Αταλάντης, με νέες συνεργασίες, είναι και αυτή μέσα στο
παιχνίδι του ανταγωνισμού. Μαλιστα κάποιοι λένε ότι και οι δύο εξετάζουν
προσεκτικά κάθε δυνατότητα που θα μπορέσει να αξιοποιηθεί για καλύτερες
αποδόσεις στο μέλλον.

Πάντως, στους στόχους της ζυθοποιίας Βορείου Ελλάδος για τα επόμενα έτη
περιλαμβάνεται η αύξηση του όγκου της συνολικής παραγωγής σε 4,6 εκατομμύρια
κιβώτια μπίρας και η ανάπτυξη των εξαγωγών.

Σύμμαχος πάντως, όπως εξηγούν οι αναλυτές, είναι για την καλή πορεία της
αγοράς οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού αλλά και η τουριστική κίνηση, αφού για
το ελληνικό καταναλωτικό κοινό η μπίρα αποτελεί κατά ένα μεγάλο ποσοστό
εποχικό ποτό. Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι η μεγαλύτερη
κατανάλωση μπίρας γίνεται στην αποκαλούμενη από τους εμπόρους «κρύα αγορά»,
δηλαδή τα μπαρ, τα εστιατόρια, τις ταβέρνες και λιγότερο μέσω των σούπερ
μάρκετ ή των άλλων σημείων πώλησης. Μαλιστα η αναλογία κατανάλωσης ανάμεσα
στους θερινούς και τους χειμερινούς μήνες είναι 60% και 40% αντίστοιχα.

6% οι εισαγόμενες

Το μεγαλύτερο μερίδιο της ελληνικής αγοράς κατέχουν οι παραγόμενες στην Ελλάδα
μπίρες, με ποσοστό 94%. Από αυτές η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, η οποία και αποτελεί
την μεγαλύτερη εταιρεία του κλάδου, παράγει στην Ελλάδα τις μπίρες Amstel,
Heineken και ­ από εφέτος ­ τη Fischer. Η Ζυθοποιία Βορείου Ελλάδος παράγει
τις μπίρες Mythos, Henniger, Kaiser, Kronebourg, Tuborg. Η Ζυθοποιία Αταλάντης
παράγει τις μπίρες Lowenbrau premium-lager και Lowenbrau Pils.

Τα εισαγόμενα προϊόντα, τα οποία κατέχουν το 6% του συνόλου της κατανάλωσης,
αριθμούν περισσότερα από 120 εμπορικά σήματα και, όπως λένε οι άνθρωποι του
χώρου, η εισαγωγή τους γίνεται για λόγους εφοδιασμού της αγοράς με μεγαλύτερη
ποικιλία και όχι για άλλους λόγους, αφού η εγχώρια παραγωγή καλύπτει πλήρως
την ελληνική αγορά και μάλιστα διατηρεί εδώ και χρόνια τη μερίδα του λέοντος
στις πωλήσεις χωρίς περιθώρια για αλλαγή των δεδομένων που επικρατούν.

Πάντως, η κατά κεφαλήν κατανάλωση στη χώρα μας βρίσκεται ακόμη σε χαμηλά
επίπεδα σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρώπης, γεγονός που δίνει στις
εταιρείες ένα σημαντικό κίνητρο να προσπαθήσουν να την αυξήσουν. Για τη χρονιά
που πέρασε υπολογίζεται ότι καταναλώθηκαν στη χώρα μας συνολικά 400
εκατομμύρια λίτρα μπίρας.

Σημεία πώλησης

Σε 140.000 σημεία πωλείται η μπίρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ανθρώπων της
αγοράς. Το μεγαλύτερο κομμάτι κατέχουν τα σημεία πώλησης της λεγόμενης κρύας
αγοράς, περίπου 94.000 συνολικά. Αυτή η αγορά απορροφά και το μεγαλύτερο
κομμάτι της παραγωγής μπίρας, που υπολογίζεται στο 65% του συνόλου, ενώ το
υπόλοιπο 35% αφορά την κατανάλωση στο σπίτι. Όπως λένε εκπρόσωποι των
εταιρειών ζυθοποιίας, παρατηρείται μια τάση αύξησης και στην οικιακή
κατανάλωση και αυτό αποτελεί στοιχείο που δίνει περιθώρια μεγαλύτερης
ανάπτυξης της αγοράς.

Η τιμή

Παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει προς την κατεύθυνση αυτή είναι και η τιμή
των προϊόντων, η οποία κυμαίνεται σε χαμηλότερα επίπεδα από τα υπόλοιπα
οινοπνευματώδη ποτά. Για τον λόγο αυτό θεωρούν ότι είναι προϊόν το οποίο
πίνεται σε μεγάλο ποσοστό από νέους. Πάντως, σε ό,τι αφορά την τιμή, ο κλάδος
της ζυθοποιίας αντιμετώπισε το 1996 σημαντικό πρόβλημα με την αύξηση του
ειδικού φόρου κατανάλωσης, σε ποσοστό 60%, που μοιραία επιβάρυνε την τιμή των προϊόντων.

Εξαγωγές

Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα επόμενα χρόνια δεν αναμένονται σημαντικές
εξελίξεις στην εσωτερική αγορά. Κατά κύριο λόγο οι εταιρείες παραγωγής θα
εντείνουν τις προσπάθειές τους προς την κατεύθυνση των εξαγωγών, κυρίως με
στόχο τις βαλκανικές χώρες, οι αγορές των οποίων παραμένουν στην πλειοψηφία
τους αναξιοποίητες. Ήδη έχουν γίνει βήματα διείσδυσης, όπως η επενδυτική
κίνηση της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας και η από κοινού δημιουργία με την 3Ε
εταιρείας στη Βουλγαρία, η διείσδυση της Ζυθοποιίας Βορείου Ελλάδος στην
Αλβανία κ.ά.

Οι εξαγωγές, το 1997, ανήλθαν σε 114.751 εκατόλιτρα, αξίας 2,6 δισεκατομμυρίων
δραχμών. Όσον αφορά το είδος της συσκευασίας που κατά κύριο λόγο εξάγεται,
κυριαρχεί η μπίρα σε κουτάκι, η οποία το 1997 κάλυψε το 85,9% του συνόλου των
εξαγωγών. Το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών σε μπίρα απορροφάται από τις τρίτες
χώρες και μάλιστα για το 1997 οι εξαγωγές προς αυτές κάλυψαν ποσοστό 97,7% των
συνολικών εξαγωγών. Πάντως, όπως εκτιμούν παράγοντες της αγοράς, τα επόμενα
έτη αναμένεται να πραγματοποιηθούν δραστικές μεταβολές στα ήδη υφιστάμενα
επίπεδα κατανάλωσης μπίρας στην Ελλάδα και πολύ περισσότερο στον τομέα των
εξαγωγών, όπου οι ελληνικές ζυθοποιίες προβαίνουν σε επενδύσεις ώστε να μπουν
πιο δυναμικά στις αγορές αυτές, οι οποίες ­ όπως πιστεύουν ­ έχουν τεράστια
περιθώρια ανάπτυξης.