Γιατί οι ΗΠΑ θα χάσουν

Ο πόλεμος είναι πάντα μία σύγκρουση ανάμεσα στις λογικές δύο πολιτισμών,
γράφει ο Μπέντζαμιν Μπάρμπερ, στο γαλλικό περιοδικό «Νουβέλ Ομπσερβατέρ». Ο
πόλεμος του ΝΑΤΟ εναντίον του Μιλόσεβιτς αντιπαραθέτει τη λογική της
μετα-Λιουίνσκι Αμερικής με τη λογική της μετασοβιετικής Σερβίας και βγαίνει
εις βάρος της Αμερικής.

Οι βομβαρδισμοί. Σε κανέναν πόλεμο αυτόν τον αιώνα τα αεροπορικά πλήγματα δεν επέτρεψαν να επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι χωρίς εμπλοκές χερσαίων δυνάμεων

Σύμφωνα με τον Μπάρμπερ, διευθυντή του Κέντρου Ουόλτ Ουίτμαν για τις
Κοινωνικές Επιστήμες, στο Πανεπιστήμιο Ράτζερς, του Νιού Τζέρσι, η λογική της
επέμβασης που εμπνέει τους Αμερικανούς τούς εμποδίζει να κερδίσουν, ακόμη και
σε περίπτωση που νικήσουν· η λογική της αντίστασης που εμπνέει τους Σέρβους
αντιστρέφεται επίσης με τρόπο που δύσκολα μπορεί να τους κάνει να χάσουν,
ακόμη και αν ηττηθούν.

Οι αντιφάσεις

Η λογική της επέμβασης των Αμερικανών τούς παρασύρει σε εξαιρετικά περίπλοκες
αντιφάσεις, συνεχίζει ο Μπάρμπερ. Επαναλαμβάνουν ότι ο πόλεμος μπορεί να
διεξαχθεί με τις αεροπορικές δυνάμεις και μόνο, ενώ γνωρίζουν θαυμάσια πως σε
κανέναν πόλεμο αυτού του αιώνα τα αεροπορικά πλήγματα δεν επέτρεψαν να
επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι χωρίς άμεση εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τρεις λόγοι εξηγούν γιατί οι Αμερικανοί έχασαν την
πολιτική βούληση να αποδεχθούν τον θάνατο των στρατιωτών τους: η υπερδιαφάνεια
που τους επιβάλλουν τα μέσα ενημέρωσης («Φανταστείτε», γράφει, «τον Β’
Παγκόσμιο Πόλεμο με ένα ματωμένο πτώμα αμερικανού στρατιώτη κάθε εβδομάδα στο
εξώφυλλο του “Λάιφ”»)· η λογική της εμπορευματοποίησης και της ιδιωτικοποίησης
που έχει καταλάβει τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ (Η στράτευση σε αυτές
αντιμετωπίζεται ως επιλογή για καλύτερο επαγγελματικό μέλλον και όχι ως
στράτευση, για να πεθάνει κανείς για την υπεράσπιση της δημοκρατίας, ιδίως της
δημοκρατίας κάποιου άλλου)· και η διφορούμενη στάση των Αμερικανών όσον αφορά
τον ρόλο τους ως μοναδικής υπερδύναμης (παγκόσμια ευθύνη έναντι απομονωτισμού).

Σπέρματα ήττας

«Όπως η αμερικανική λογική εμπεριέχει τα σπέρματα της ήττας της, η λογική της
Σερβίας εμπεριέχει τα στοιχεία της νίκης της», συνεχίζει ο Μπάρμπερ. «Η χώρα
καταλαβαίνει θαυμάσια τον ρόλο που έχει να διαδραματίσει», γράφει.
«Επιδεικνύει ένα φαρισαϊσμό γεννημένο από την Ιστορία της. Από τη στράτευσή
της υπέρ του “δυτικού πολιτισμού” και εναντίον των Οθωμανών, το 1389 ­ στο
Κόσοβο ήταν που έγινε αυτή η ευγενής αλλά μάταιη μάχη ­ μέχρι το θάρρος που
επέδειξε μπροστά στους Ναζί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο τρόπος που η Σερβία διαβάζει την Ιστορία την τοποθετεί σε ρόλο θύματος και
όχι θύτη. Οι Σέρβοι θεωρούν ­ και δεν έχουν εντελώς άδικο ­ ότι το Κόσοβο δεν
είναι περισσότερο αλβανικό, επειδή ζουν εκεί Αλβανοί, απ’ ό,τι το Λος Άντζελες
είναι μεξικανικό, επειδή ζουν εκεί Μεξικανοί. Όταν οι ΗΠΑ εγκαταλείψουν το
Τέξας, λένε, θα εγκαταλείψουμε κι εμείς το Κόσοβο».

Παράλληλα, επισημαίνει ο Μπάρμπερ: «Οι βομβαρδισμοί μεταμορφώνουν τους
επικριτές ενός δεσποτικού καθεστώτος σε προδότες του έθνους: αντί να
εξασθενήσει τον Μιλόσεβιτς, η επιθετικότητά μας δεν εξασθενεί παρά τους
εχθρούς του».

Μακροπρόθεσμα

«Απουσία χερσαίων δυνάμεων του ΝΑΤΟ, η δημογραφία της περιοχής αλλάζει με
τρόπο που, ακόμη κι αν η σερβική κυβέρνηση “συνθηκολογήσει”, οι Σέρβοι θα
έχουν νικήσει μακροπρόθεσμα». Συνεπώς, για μία ακόμη φορά, καταλήγει ο
καθηγητής, «η Ιστορία δείχνει πως οι πόλεμοι κερδίζονται όχι με τη στρατιωτική
δύναμη, αλλά με την πολιτιστική λογική που εμπνέει τους μαχητές ή που,
αντιθέτως, εξασθενεί τα υλικά πλεονεκτήματά τους και καθιστά ανέφικτους τους
στρατηγικούς στόχους τους. Στο σημείο που βρισκόμαστε, μοιάζει σαφές ότι η μία
από τις δύο λογικές είναι σαφώς ισχυρότερη από την άλλη».