Ζόραν Τζίντζιτς: Δεν ζητούμε την ανατροπή του προέδρου της Γιουγκοσλαβίας

Ζόραν Τζίντζιτς

Ο Ζόραν Τζίντζιτς, ο οποίος διετέλεσε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα
δήμαρχος του Βελιγραδίου, είναι ένας από τους διασημότερους Σέρβους αντιπάλους
του Γιουγκοσλάβου προέδρου. Εκ των πρωταγωνιστών των φοιτητικών διαδηλώσεων
του χειμώνα του 1996 κατά του Μιλόσεβιτς, βολιδοσκοπούμενος από τη Δύση ως
πιθανή εναλλακτική επιλογή στον Γιουγκοσλάβο πρόεδρο, θεωρεί ότι δεν μπορεί να
διαδραματίσει παρά συμβολικό ρόλο στη διάρκεια της σύγκρουσης και υποστηρίζει
ότι προετοιμάζει την εποχή μετά τον πόλεμο. Εκτιμά ότι απειλείται στη Σερβία,
ζει από τις αρχές Μαΐου υπό αστυνομική προστασία στο Μαυροβούνιο και φοβάται
μήπως το Βελιγράδι κάνει να ξεσπάσει στη μικρή αυτή φιλοδυτική δημοκρατία ένας
εμφύλιος πόλεμος. Πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος της Σερβίας, ο Ζόραν
Τζίντζιτς υποστηρίζει ότι ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς περιμένει νέες προτάσεις από
τη διεθνή κοινότητα για να υπάρξει μια διευθέτηση της κρίσης στο Κόσοβο. Χωρίς
να αποκλείει το ενδεχόμενο το ΝΑΤΟ και ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος να φτάσουν σε
μια συμφωνία, ο Ζόραν Τζίντζιτς υποστηρίζει ότι μια ανάπτυξη χερσαίων
συμμαχικών στρατευμάτων θα ήταν καταστροφή. Επίσης δεν περιμένει ότι το ΝΑΤΟ
θα ανατρέψει τον Γιουγκοσλάβο πρόεδρο.

ΕΡ: Από την αρχή του μήνα βρίσκεστε στο Μαυροβούνιο υπό συνεχή προστασία
από την αστυνομία του φιλοδυτικού προέδρου του και φίλου σας Μίλο
Τζουκάνοβιτς. Σας απειλούσαν στο Βελιγράδι;

ΑΠ: Είχα πληροφορίες ότι κάτι ετοιμαζόταν εναντίον μου. Έπρεπε να αλλάζω
συνέχεια διαμέρισμα. Εδώ μπορώ να κάνω περισσότερα από ό,τι στο Βελιγράδι. Στο
Μαυροβούνιο οι κίνδυνοι υπάρχουν επίσης. Αλλά αυτός που απειλείται περισσότερο
είναι ο Τζουκάνοβιτς: ο Μιλόσεβιτς θέλει να εκπροσωπεί μόνος του τη χώρα.

ΕΡ: Ποιοι είναι οι στόχοι σας;

ΑΠ: Θέλουμε να ετοιμάσουμε την εποχή μετά τον πόλεμο. Όσο διαρκεί η σύγκρουση,
η δράση μου δεν μπορεί να είναι παρά συμβολική. Στο Βελιγράδι όλα τα μέσα
ενημέρωσης ελέγχονται. Βρισκόμουν επίσης σε δύσκολη θέση, επειδή πιστεύω ότι η
στρατηγική του ΝΑΤΟ ήταν εξ αρχής εσφαλμένη. Αλλά δεν θέλω να το πω με αυτούς
που υποστηρίζουν τον Μιλόσεβιτς και την πολιτική του της εθνικής αποκάθαρσης
στο Κόσοβο. Επέλεξα να δουλέψω με τις δημοκρατικές δυνάμεις στο Μαυροβούνιο
για να δημιουργήσω μια πλατφόρμα δράσης προσανατολισμένη κυρίως προς την
Ευρώπη. Θέλουμε έτσι να διορθώσουμε τη συνολική στρατηγική της διεθνούς
κοινότητας έναντι της Γιουγκοσλαβίας. Αρκείται να αντιδρά σε κρίσεις, χωρίς να
αντιμετωπίζει τα αίτια, μέρος των οποίων είναι ο Μιλόσεβιτς. Για να νικηθεί,
πρέπει να δημιουργηθεί ένα ειρηνικό περιβάλλον. Ο πόλεμος είναι το φυσικό
στοιχείο του, τρέφεται απ’ αυτόν, ενισχύει την αυταρχική εξουσία του.

ΕΡ: Το έχετε πάρει απόφαση ότι θα υπάρξει μια συμφωνία ΝΑΤΟ-Μιλόσεβιτς;

ΑΠ: Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν λένε ότι στόχος τους είναι να ανατρέψουν τον
Μιλόσεβιτς. Κι εμείς δεν το ζητούμε. Η υπερβολική εξωτερική επέμβαση καθιστά
τον πληθυσμό αυτόματα εχθρικό, όπως στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας.
Εξάλλου ο Μιλόσεβιτς δεν είναι πολύ διαφορετικός από ένα μέρος των κύκλων των
διανοουμένων της χώρας. Ο Βόισλαβ Σέσελι (αντιπρόεδρος της σερβικής
κυβέρνησης) δεν είναι καλύτερος. Ο Μιλόσεβιτς δεν είναι παρά το αποτέλεσμα των
ψεύτικων ιδεών για το ρόλο του σερβικού έθνους που επικράτησαν όλο τον 20ό
αιώνα, όλα αυτά τα χρόνια που πέρασαν στο περιθώριο της Ευρώπης. Προτιμώ
συνεπώς να σταματήσει ο πόλεμος, έστω και με τον Μιλόσεβιτς στην εξουσία, για
να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν να τον διώξουμε. Αλλά δεν είναι
ρεαλιστικό να σκέφτεται κανείς ότι το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ και η Βρετανία θα
σταματήσουν τους βομβαρδισμούς χωρίς να έχει βρεθεί λύση για τους πρόσφυγες
του Κοσόβου. Πρέπει πρώτα να λυθεί το ανθρωπιστικό πρόβλημα. Οι εκατοντάδες
χιλιάδες πρόσφυγες είναι το μείζον πρόβλημα και οι Σέρβοι αντιπολιτευόμενοι
πρέπει να το καταλάβουν.

ΕΡ: Το ΝΑΤΟ μιλάει και πάλι για την προετοιμασία μιας χερσαίας επίθεσης…

ΑΠ: Θα ήταν καταστροφή για τους αμάχους στο Κόσοβο. Η προετοιμασία μιας
τέτοιας επιχείρησης θα προκαλούσε πολύ περισσότερους νεκρούς από ό,τι τώρα,
στις «ανθρώπινες ασπίδες». Υπάρχει όμως μια πιθανότητα συμφωνίας, παραμένει
ρεαλιστικό να σκεφτεί κανείς ότι ο Μιλόσεβιτς και το ΝΑΤΟ θα συμφωνήσουν στην
επιστροφή των προσφύγων και σε μια διεθνή παρουσία με το τέλος των βομβαρδισμών.

ΕΡ: Διακρίνετε ενδείξεις εξασθένησης του Μιλόσεβιτς;

ΑΠ: Βρίσκομαι καθημερινά σε επαφή με ανθρώπους που σχετίζονται μαζί του.
Περιμένει νέες προσφορές, σκέφτεται ότι ­ αν περιμένει αρκετά ­ ο Μπιλ
Κλίντον, ο Μπόρις Γιέλτσιν και ο Τόνι Μπλερ θα έρθουν να κάνουν ειρήνη μαζί
του στο Βελιγράδι. Οτι θα του δώσουν εγγυήσεις, όπως μετά τη συμφωνία του
Ντέιτον. Δεν είναι πολύ ρεαλιστικό, έστω κι αν τίποτε δεν είναι αδύνατο. Αλλά
ακόμη και το περιβάλλον του Μιλόσεβιτς δεν ξέρει αυτό που εκείνος σκέφτεται
πραγματικά. Άλλωστε ίσως κι ο ίδιος να μην το ξέρει… Υπάρχουν αντίθετα
ενδείξεις στη χώρα. Την Κυριακή, τρεις ή τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως
μητέρες στρατιωτών, διαδήλωσαν στο Κρούσεβατς. Ήταν αυθόρμητο, μετά την
επιστροφή των σορών είκοσι σκοτωμένων στρατιωτών. Πιστεύω ότι οι διαδηλώσεις
θα πρέπει να αυξηθούν στη χώρα.

ΕΡ: Τι σκέφτεστε για την κατάσταση στο Μαυροβούνιο;

ΑΠ: Είναι πολύ επικίνδυνη. Ο Μιλόσεβιτς μπορεί να προκαλέσει εκεί εμφύλιο
πόλεμο, έστω κι αν δεν θα μπορέσει να τον κερδίσει. Ο γιουγκοσλαβικός στρατός
είναι μεγαλύτερος και καλύτερα εξοπλισμένος, αλλά έχει λιγότερο πάθος από την
αστυνομία. Ο Μιλόσεβιτς μπορεί ωστόσο να αρνηθεί κάθε συμφωνία, να φτάσει
μέχρι τα άκρα και να προκαλέσει μία ομαδική αυτοκτονία. Το έδαφος είναι
έτοιμο, υπάρχει μια πόλωση: Ο Νότος εναντίον του Βορρά. Είναι όπως στην πρώην
Γιουγκοσλαβία. Βρισκόταν σε κρίση πριν από τον Μιλόσεβιτς, αλλά με αυτόν έγινε
ο πόλεμος. Αρκεί μια προβοκάτσια.