Σε κρίση το ισπανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα

Σε βαθιά κρίση έχουν βυθιστεί οι Ισπανοί Σοσιαλιστές, κυριότερη δύναμη της
αντιπολίτευσης στην Ισπανία, μετά την αιφνίδια παραίτηση του ηγέτη τους Χοσέ
Μπορέλ από τη διεκδίκηση της πρωθυπουργίας.

Η έξοδος. Ο Χοσέ Μπορέλ αποχώρησε από τη διεκδίκηση της πρωθυπουργίας βυθίζοντας το κόμμα του σε βαθιά κρίση

Η απόφαση του 52χρονου Μπορέλ, που ανακοινώθηκε την περασμένη Παρασκευή,
κατέπληξε όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας και σημειώνεται ένα μήνα πριν
από τις ευρωπαϊκές, τις δημοτικές και τις περιφερειακές εκλογές, που θα
διεξαχθούν ταυτόχρονα, στις 13 Ιουνίου.

Σε προκριματικές εκλογές, που πραγματοποιήθηκαν τον Απρίλιο του 1998 για πρώτη
φορά στην ιστορία της Ισπανίας, ο Μπορέλ εξελέγη υποψήφιος για τις προσεχείς
βουλευτικές εκλογές, που είναι προγραμματισμένες για το 2000. Από την ημέρα
εκείνη μοιραζόταν την ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος με τον γενικό
γραμματέα Χοακίν Αλμούνια, ο οποίος ηττήθηκε στις προκριματικές εκλογές.

Οικονομικό σκάνδαλο

Αιτία της απόφασης του Μπορέλ να αποσυρθεί ήταν ένα οικονομικό σκάνδαλο, στο
οποίο έχουν εμπλακεί δύο στενοί φίλοι του και πρώην συνεργάτες του, από την
εποχή που ήταν υφυπουργός Οικονομικών της προηγούμενης σοσιαλιστικής
κυβέρνησης. Οι δύο άνδρες κατηγορούνται ότι πλούτισαν χορηγώντας φορολογικές
ελαφρύνσεις σε επιχειρήσεις και μην πληρώνοντας φόρους σε κέρδη που αποκόμιζαν
από το Χρηματιστήριο.

Ο Μπορέλ αρνήθηκε κάθε ανάμειξη στην υπόθεση, εκτός από λάθη στην επιλογή των
φίλων του, αλλά παραδέχθηκε ότι οι «φήμες» γύρω από αυτό το σκάνδαλο θα
μπορούσαν να πλήξουν την εικόνα του κόμματος στις προσεχείς εκλογές. Όπως
είπε, δεν θα ήθελε να διαπράξει το ίδιο σφάλμα με την προηγούμενη σοσιαλιστική
κυβέρνηση, που έχασε το 1996 την εξουσία έπειτα από 14 χρόνια συνεχούς
διακυβέρνησης της χώρας, εξαιτίας διαφόρων σκανδάλων.

Εκτός όμως από αυτές τις «επίσημες» εξηγήσεις, η αποχώρηση του Χοσέ Μπορέλ από
το πολιτικό προσκήνιο εξηγείται και από το γεγονός ότι ένα χρόνο μετά τις
προκριματικές εκλογές δεν είχε κατορθώσει να επιβληθεί ως ο αδιαμφισβήτητος
ηγέτης του κόμματος ούτε και να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο πρόγραμμα εναντίον
της κυβέρνησης του Χοσέ Μαρία Αθνάρ: οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι, σε
περίπτωση πρόωρων εκλογών, οι Συντηρητικοί θα κέρδιζαν τους Σοσιαλιστές με
διαφορά έξι ως εννέα ποσοστιαίων μονάδων.

«Βάλε τάξη στο κόμμα»

Ο Μπορέλ, που δεν είχε γίνει ποτέ αποδεκτός από τους «βαρόνους» του κόμματος,
άρχισε έτσι σιγά σιγά να χάνει την εικόνα ενός ικανού πολιτικού που εκινείτο
ανάμεσα στον Γάλλο πρωθυπουργό Λιονέλ Ζοσπέν και στον Βρετανό ομόλογό του Τόνι
Μπλερ. Και όσο φθειρόταν εκείνος τόσο επανερχόταν σιγά σιγά στο προσκήνιο ο
Φελίπε Γκονθάλεθ, ο χαρισματικός πρώην ηγέτης, την αποχώρηση του οποίου το
Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει.

«Βάλε τάξη στο κόμμα, στρώσε μας στη δουλειά, για να κερδίσουμε τις εκλογές»,
ζήτησε την περασμένη Κυριακή ο Γκονθάλεθ από τον Αλμούνια, στη διάρκεια
συγκέντρωσης στο Τολέδο, όπου το πλήθος τον αποθέωσε. Και οι δηλώσεις του
εκείνες ερμηνεύτηκαν ως μια προσπάθεια να επανέλθει στην πολιτική σκηνή. Ο
ισπανικός Τύπος, μάλιστα, έγραψε ότι πιθανότεροι διάδοχοι του Μπορέλ είναι ο
Γκονθάλεθ και ο Χαβιέ Σολάνα, γενικός γραμματέας σήμερα του ΝΑΤΟ. Ο πρώην
πρωθυπουργός, όμως, διέψευσε αυτά τα σενάρια, δηλώνοντας ότι τα «come-back»
δεν του αρέσουν.

Οι Ισπανοί Σοσιαλιστές καλούνται έτσι να αντιμετωπίσουν ακέφαλοι στις
ευρωεκλογές το κυβερνητικό κόμμα, που παρουσιάζεται με μια αξιόπιστη κεντρώα
εικόνα, αλλά και αρκετές επιτυχίες στον οικονομικό τομέα, όπως η συμμετοχή της
Ισπανίας στο ευρώ, η μείωση της ανεργίας και η μείωση της φορολογίας.

Όπως σημειώνει η «Ελ Παΐς» σε χθεσινό κύριο άρθρο της, οι σοσιαλιστές απέφυγαν
τον πρώτο κίνδυνο των κομμάτων που διέρχονται κρίση: την υστερία. Η
Εκτελεστική τους Επιτροπή ανέβαλε για μετά τις ευρωεκλογές την εκλογή του
διαδόχου τού Μπορέλ. Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος κίνδυνος: η ευφορία, το να
πιστέψουν δηλαδή οι σοσιαλιστές ότι η εικόνα του ηθικού ανθρώπου που άφησε
παραιτούμενος ο Μπορέλ είναι αρκετή για να ξεπεραστεί η κρίση και να
μετατραπεί το πρόβλημα σε νίκη. Ο Χοακίν Αλμούνια απέκλεισε τόσο την επανάληψη
των προκριματικών εκλογών όσο και τη σύγκληση ενός εκτάκτου συνεδρίου στο
προσεχές μέλλον. Και οι δύο αυτές λύσεις θα είχαν θέσει σοβαρά προβλήματα,
καθώς δεν μένουν παρά εννέα μόλις μήνες για τις βουλευτικές εκλογές. Η κρίση
που εκδηλώθηκε, όμως, έδειξε ότι ήταν πραγματικά τα προβλήματα που είχαν
επισημανθεί, στην περίπτωση που ο νικητής των προκριματικών εκλογών δεν θα
ήταν ο ίδιος με τον γενικό γραμματέα του κόμματος. Ανάλογη είναι και η
εμπειρία της Γερμανίας, όπου ο καγκελάριος Σρέντερ χρειάστηκε να ξεφορτωθεί
τον Όσκαρ Λαφοντέν για να αναλάβει ο ίδιος και κατ’ αποκλειστικότητα την
ηγεσία του κόμματος.