Οι ιδιώτες δανειστές έκλεισαν το πορτοφόλι

Τα αποτελέσματα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, που ξεκίνησε τον
Ιούλιο του 1997 με την υποτίμηση του ταϊλανδέζικου μπαχτ και κορυφώθηκε τον
περασμένο Αύγουστο με τη χρεοκοπία της Ρωσίας και την παρ’ ολίγον κατάρρευση
του κερδοσκοπικού αμοιβαίου κεφαλαίου Λονγκ Τερμ Κάπιταλ Μάνατζμεντ (LTCM),
είναι ακόμη ορατά στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Μία από τις πιο ανησυχητικές επιδράσεις αναδεικνύεται από μια έκθεση που
δημοσίευσε πρόσφατα το έγκυρο Ινστιτούτο Διεθνούς Οικονομίας (Institute for
International Finance). Πρόκειται για τον σύνδεσμο των μεγαλύτερων τραπεζών
του κόσμου, ο οποίος προβλέπει ότι το 1999 θα είναι ένας ακόμη χρόνος
μειωμένων ροών επενδυτικών κεφαλαίων προς τις αναδυόμενες οικονομίες.
Πρόκειται για σημάδι ότι οι δανειστές και οι επενδυτές κάνουν περισσότερο από
ποτέ διακρίσεις προς όφελος μιας μικρής ομάδας χωρών.

Η ολική καθαρή ροή ιδιωτικών κεφαλαίων προς τις αναδυόμενες οικονομίες ήταν το
1998 140 δισεκατομμύρια δολάρια. Αντίστοιχα, το 1997 ήταν 263, ενώ το 1996
είχε φθάσει το ύψος ρεκόρ των 328 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το Ινστιτούτο
προβλέπει ότι το 1999 ο όγκος των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων που θα
τοποθετηθούν στις αναδυόμενες οικονομίες θα είναι ο ίδιος με αυτόν του 1998.

Ωστόσο, θα υπάρξουν αλλαγές στη διάρθρωση αυτών των επενδυτικών ροών. Οι
άμεσες επενδύσεις κρατήθηκαν πέρυσι στο πολύ καλό επίπεδο των 120
δισεκατομμυρίων δολαρίων, λόγω κυρίως των πολύ καλών τιμών. Ωστόσο, η
αναμενόμενη για φέτος επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας θα μειώσει τον
όγκο των άμεσων επενδύσεων στα 103 δισεκατομμύρια δολάρια.

Καταστροφική μείωση

Το Ινστιτούτο δεν προβλέπει τίποτα λιγότερο από μια καταστροφική πτώση του
όγκου των δανείων που θα χορηγήσουν οι ιδιωτικές τράπεζες στις αναδυόμενες
οικονομίες το 1999.

Οι καθαρές ροές από τις εμπορικές τράπεζες μειώθηκαν κατά 29 δισεκατομμύρια
δολάρια το 1998 και αναμένεται να μειωθούν κατά 11,8 δισ. δολάρια, φέτος.

Οι ροές από μη τραπεζικούς πιστωτές ­ κυρίως ομόλογα ­ αναμένεται να μειωθούν
στα 28 δισεκατομμύρια δολάρια από 49 το 1998. Όταν προστεθούν, τα ιδιωτικά
κεφάλια που θα εισρεύσουν στις αναδυόμενες οικονομίες το 1999 θα είναι είναι
μόλις 16 δισ. δολάρια, έναντι περίπου 200 το 1996.

Αγοράζουν μετοχές

Ωστόσο, υπάρχει και μια θετική ένδειξη. Οι ροές από μετοχικά χαρτοφυλάκια
έχουν δείξει τάσεις ανάκαμψης και αναμένεται περαιτέρω αύξηση το 1999. Η
πρόβλεψη για το 1999 είναι 20 δισ. δολάρια, έναντι μόλις 2 το 1998.

Ο Τσαρλς Νταλάρα, διευθυντής του Ινστιτούτου, αναγνωρίζει ότι οι ροές
ιδιωτικών κεφαλαίων προς τις αναδυόμενες χώρες δείχνουν σταδιακή αύξηση: «Μια
αύξηση των ροών φαίνεται πιθανή για φέτος, με την προϋπόθεση βέβαια ότι οι
οικονομίες-κλειδιά του πλανήτη θα διατηρήσουν τη σταθερότητά τους».

Η ετυμηγορία, πάντως, των συντακτών της έκθεσης είναι ότι τα χειρότερα, όσον
αφορά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, έχουν περάσει και ότι τα σημάδια
ομαλοποίησης είναι πλέον εμφανή.

Παρ’ όλα αυτά, διατυπώνονται και επιφυλάξεις που συνδέονται με τις κινήσεις
προστατευτισμού που γίνονται σε διάφορες χώρες. Αναφέρει για παράδειγμα τη
διαμάχη ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης για το θέμα της εισαγωγής μπανάνας.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων:Σπύρος Δημητρέλης