«Επιχείρηση Βαλκάνια» για ελληνικές εταιρείες

Ο προσδοκώμενος πρωταγωνιστικός ρόλος της Ελλάδος στην ανοικοδόμηση της
ευρύτερης περιοχής την «επόμενη μέρα» δεν είναι καθόλου δεδομένος, εκτιμούν
στελέχη του επιχειρηματικού κόσμου και επισημαίνουν ότι για το ποιος θα
αναλάβει τα μεγάλα έργα ανασυγκρότησης της περιοχής θα αποφασίσει ο «νικητής»
του πολιτικού σκηνικού που θα διαμορφωθεί στη Γιουγκοσλαβία μετά τη λήξη των
πολεμικών επιχειρήσεων.

Παράλληλα, διατυπώνουν την εκτίμηση ότι η μάχη των έργων ανοικοδόμησης θα
είναι σκληρή, καθώς στον ανταγωνισμό θα μπουν και άλλες ισχυρές ευρωπαϊκές και
πολύ πιθανόν και αμερικανικές εταιρείες.

Μια αισιόδοξη για τα ελληνικά συμφέροντα εκτίμηση διατυπώνει ο πρόεδρος της
Ένωσης Επιχειρηματιών Ελλάδος – Σερβίας και μεγαλομέτοχος της ΜΕΤΚΑ κ.
Ευάγγελος Μυτιληναίος, ο οποίος και συμμερίζεται την άποψη του υπουργού
Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννου Παπαντωνίου που μιλάει για πρωταγωνιστικό ρόλο
της Ελλάδας στην ανοικοδόμηση της περιοχής.

Ο κ. Μυτιληναίος επισημαίνει σε δηλώσεις του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι ασχέτως του
πολιτικού σκηνικού που θα έχει διαμορφωθεί στη Γιουγκοσλαβία, την επομένη των
βομβαρδισμών, οι θέσεις που έχει κερδίσει η Ελλάδα τόσο στην οικονομία όσο και
στις «καρδιές του γιουγκοσλαβικού λαού» είναι ένα σοβαρό συγκριτικό
πλεονέκτημα έναντι των εν δυνάμει ανταγωνιστών μας στα έργα ανοικοδόμησης.

Ευάγγελος Μυτιληναίος, πρόεδρος του Δ.Σ. της ΜΕΤΚΑ: Η Ελλάδα διαθέτει τα συγκριτικά εκείνα πλεονεκτήματα που απαιτούνται για να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανοικοδόμηση της Σερβίας

Σε αντίθεση με τον κ. Μυτιληναίο, συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέγεθος της
ελληνικής συμμετοχής εκφράζει στέλεχος του Συνδέσμου Τεχνικών εταιρειών ο
οποίος φοβάται ότι θα επαναληφθεί η περίπτωση του Κουβέιτ, όπου μετά τη λήξη
των πολεμικών επιχειρήσεων στην περιοχή, η αμερικανική Μπέχτελ ήταν που
ανέλαβε την ανακατασκευή των κατεστραμμένων από τους βομβαρδισμούς δικτύων
μεταφοράς πετρελαίου

Ο ίδιος επιχειρηματίας επισημαίνει ότι ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Ελλάδας στα
έργα ανοικοδόμησης της περιοχής δεν είναι καθόλου δεδομένος και όλα θα
εξαρτηθούν από το ποιος θα είναι ο «νικητής» την επόμενη μέρα.

Άλλωστε, στη Γιουγκοσλαβία αλλά και στην ευρύτερη περιοχή ισχυρή οικονομική
παρουσία έχουν σήμερα, που θα επιδιώξουν να τη διευρύνουν αύριο, και οι Ιταλοί
αλλά και άλλοι Ευρωπαίοι.

Στον τομέα, για παράδειγμα, των τηλεπικοινωνιών η Telecom Italia κατέχει το
29% του σερβικού ΟΤΕ, έναντι του 20% που κατέχει ο δικός μας ΟΤΕ. Η
ανακατασκευή του κατεστραμμένου σήμερα τηλεπικοινωνιακού δικτύου της Σερβίας
σίγουρα θα αποτελέσει πεδίο σκληρής αντιπαράθεσης με τους Ιταλούς αλλά και
τους Γερμανούς, μετά την πρόσφατη συγχώνευση των δύο τηλεπικοινωνιακών γιγάντων.

Βεβαίως, όπως μας είπε ο πρόεδρος του ΟΤΕ κ. Βασίλης Ράπανος, όταν κατέχεις το
20% σε μια εταιρεία δεν είναι δυνατόν να αγνοηθούν τα συμφέροντά σου και κατά
συνέπειαν η ελληνική πλευρά θα συμμετάσχει με αξιώσεις στην ανακατασκευή του
απροσδιόριστης έκτασης αυτή τη στιγμή κατεστραμμένου τηλεπικοινωνιακού δικτύου.

Βασίλης Ράπανος, πρόεδρος Δ.Σ. ΟΤΕ: Η επάρκεια χρηματοδοτικών πόρων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το εύρος της ελληνικής συμμετοχής στα έργα ανοικοδόμησης της περιοχής

Πάντως, όπως μας είπε ο κ. Βασίλης Ράπανος, για το εύρος της ελληνικής
συμμετοχής στα έργα ανοικοδόμησης της περιοχής πολλά θα εξαρτηθούν και από την
επάρκεια χρηματοδοτικών πόρων που θα εξασφαλίσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις,
είτε μέσω των ελληνικών τραπεζών είτε μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας
Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.

Είναι λοιπόν αυτονόητο, και παρά το γεγονός ότι σήμερα η Ελλάδα συμμετέχει στη
δοκιμασία του γιουγκοσλαβικού λαού, η ελληνική πλευρά ­ κυβέρνηση και
επιχειρηματικός κόσμος ­ επιδιώκει να διαμορφώσει τους όρους και τις
προϋποθέσεις που θα της επιτρέψει να ενισχύσει την παρουσία της όχι μόνο στην
περιοχή της κρίσης αλλά και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.

Το μίνι Σχέδιο Μάρσαλ

Ήδη ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου
επιδιώκει να ανατεθεί στην Ελλάδα ρόλος συντονιστή στο λεγόμενο μίνι Σχέδιο
Μάρσαλ που θα επεξεργαστεί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης
μέσω του οποίου θα χρηματοδοτηθεί η ανοικοδόμηση των χωρών που έχουν πληγεί
έμμεσα ή άμεσα από τις πολεμικές επιχειρήσεις (Αλβανία, Σκόπια, Κοσσυφοπέδιο).

Την περασμένη Δευτέρα σε συνάντηση που είχε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και
Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου με 57 επιχειρηματίες οι οποίοι έχουν
συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, επισημάνθηκε η ανάγκη
συντονισμένων ενεργειών όχι μόνο για την αντιμετώπιση των ζημιών αλλά και οι
προετοιμασίες για την επόμενη ημέρα.

Πέραν όμως των κυβερνητικών πρωτοβουλιών, οι Έλληνες επιχειρηματίες που έχουν
σημαντική παρουσία στη Σερβία έχουν δημιουργήσει το δικό τους λόμπι, που μέσω
διμερών επαφών με Γιουγκοσλάβους επιχειρηματίες είχαν διαμορφώσει πολύ πριν
από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για
την ενίσχυση των ελληνικών επιχειρηματικών συμφερόντων.

Πρωταγωνιστές

Το λόμπι αυτό, στο οποίο είναι πρόεδρος ο κ. Ευάγγελος Μυτιληναίος και
συμμετέχουν ο ΟΤΕ, η Εθνική Τράπεζα, η ΔΕΛΤΑ, ο Τιτάν, η Ιντρακόμ και η 3Ε,
αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις μεταπολεμικές οικονομικές
εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία.

Οι παραπάνω εταιρείες, με εξαίρεση προς το παρόν την Εθνική, που είναι έτοιμη
να μπει στη γειτονική αγορά των Σκοπίων, έχουν ιδιαίτερο λόγο να αγωνιούν για
τις εξελίξεις στα Βαλκάνια.

* Ο ΟΤΕ έχει επενδύσει για τη συμμετοχή του με 20% στον σερβικό
τηλεπικοινωνιακό οργανισμό ΡΤΤ 675 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα.

* Ο Όμιλος Μυτιληναίου για τις συμφωνίες με τα ορυχεία Trepca και Bor έχει
επενδύσει συνολικά 586 εκατομμύρια δολάρια.

* Η 3Ε για την εξαγορά του 68% των μετοχών του εργοστασίου εμφιαλώσεως ΙΒΡ
έχει επενδύσει 15 εκατομμύρια δολάρια.

* Η Ιντρακόμ έχει επενδύσει μέσω της θυγατρικής της Ιντραλότ 18 εκατ. δολάρια.

* Η γαλακτοβιομηχανία ΔΕΛΤΑ έχει επενδύσει για την παρασκευή της μονάδας
παραγωγής παγωτού 40 εκατ. δολάρια.

* Η θυγατρική των Ελληνικών Πετρελαίων Ασπρόφος έχει επενδύσει για τον
εκσυγχρονισμό του διυλιστηρίου του Πάντσεβο 4 εκατ. γερμανικά μάρκα.

Είναι, λοιπόν, αυτονόητο οι παραπάνω εταιρείες, αξιοποιώντας τόσο την άμεση
επενδυτική τους παρουσία στη Σερβία όσο και τους δεσμούς που έχουν διαμορφώσει
με κυβερνητικούς αξιωματούχους και επιχειρηματικά στελέχη της χώρας, να έχουν
πρωταγωνιστικό ρόλο στα έργα ανοικοδόμησης της περιοχής.

Παρά το γεγονός ότι το εύρος των ζημιών στη Σερβία δεν είναι δυνατόν να
αποτιμηθεί αυτή τη στιγμή, καθώς είναι άγνωστη η διάρκεια των πολεμικών
επιχειρήσεων και η κατάσταση πολιορκίας δεν επιτρέπει την επικοινωνία με τον
έξω κόσμο, εντούτοις οι τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο είναι οι
τηλεπικοινωνίες, το οδικό δίκτυο και φυσικά οι μεγάλες παραγωγικές μονάδες της
χώρας. Η μερίδα λοιπόν του λέοντος στα έργα ανοικοδόμησης της χώρας ανήκει
στις κατασκευαστικές εταιρείες που θα κληθούν να κατασκευάσουν εκ νέου τα
ισοπεδωμένα από τους βομβαρδισμούς κτιριακά συγκροτήματα.

Ο ανταγωνισμός για την ανάληψη των έργων, εκτιμούν εκπρόσωποι των ελληνικών
κατασκευαστικών εταιρειών, θα είναι σκληρός καθώς στη μάχη θα μπουν και
ευρωπαϊκές κατασκευαστικές εταιρείες που θα διεκδικήσουν όχι μόνο έργα
ανοικοδόμησης αλλά και άλλα μεγάλα που είχαν προγραμματιστεί πριν από την
έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων.

Ένα από αυτά είναι και ο μεγάλος οδικός άξονας που θα ξεκινά από το
Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας και θα καταλήγει στη Θεσσαλονίκη. Το μεγαλύτερο
κομμάτι της μεγάλης αυτής οδικής αρτηρίας θα διασχίζει τη Γιουγκοσλαβία και η
προκήρυξη του διαγωνισμού είχε προγραμματιστεί για τις 22 Απριλίου, αλλά λόγω
του πολέμου παραπέμπεται για την επόμενη ημέρα.

Μάχη όμως για τα έργα της ανοικοδόμησης στη Σερβία θα δοθεί και στους τομείς
της ενέργειας, των διυλιστηρίων και του δικτύου ύδρευσης της χώρας. Στους
τομείς αυτούς οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν σημαντικό προβάδισμα έναντι των
ανταγωνιστών τους όχι μόνο λόγω της επαρκούς τεχνογνωσίας και εμπειρίας που
διαθέτουν αλλά και λόγω των συνεργασιών με αντίστοιχους σερβικούς φορείς που
έχουν ήδη αναπτύξει.

Για παράδειγμα, ο Όμιλος Μυτιληναίου, εκτός από τις συμφωνίες με τα ορυχεία
Trepca και Bor, έχει προωθημένες σχέσεις με τη γιουγκοσλαβική ΔΕΗ, για κοινές
επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, ενώ η Ασπροφός έχει συνάψει συμφωνία για
τον εκσυγχρονισμό των διυλιστηρίων Pancevo. Παράλληλα, η ισχυρή παρουσία
ελληνικών επιχειρήσεων στα Σκόπια δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για την
προώθησή τους και στη Σερβία.

Είναι σαφές, τονίζουν στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, ότι η
επικείμενη εξαγορά πλειοψηφικού πακέτου μετοχών των διυλιστηρίων ΟΚΤΑ των
Σκοπίων, η εκτός απροόπτου επικείμενη εξαγορά της μεγαλύτερης εμπορικής
τράπεζας της ΠΓΔΜ από την Εθνική, η κατασκευή του πετρελαιαγωγού Θεσσαλονίκης
– Σκοπίων, διευρύνουν την ελληνική οικονομική παρουσία όχι μόνο στη μικρή
αγορά των Σκοπίων αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.