ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι κατάλογοι της ντροπής

Νομίζαμε ότι οι «μαύρες λίστες» σε εποχές πολέμων αποτελούν ελληνική
αποκλειστικότητα. Να που οι Γάλλοι αποδεικνύονται έτι αποτελεσματικότεροι.

Φιλοσερβικές διαδηλώσεις. Οι Γαλλίδες της φωτογραφίας ανήκουν σε μία από έξι «οικογένειες»

Την περίοδο του πολέμου στον Κόλπο κυκλοφορούσε στην Ελλάδα η έκφραση
«Σαντάμης», με την οποία περιγράφονταν όσοι ­ πολύ λιγότεροι ασφαλώς από
σήμερα ­ αντιδρούσαν σ’ εκείνο τον πόλεμο. Τις τελευταίες εβδομάδες γίνεται
ακριβώς το αντίθετο: εκείνοι που δεν αρκούνται να καταδικάσουν τους
βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας αλλά επισημαίνουν και τα εγκλήματα του
Μιλόσεβιτς χαρακτηρίζονται συλλήβδην «απολογητές του ΝΑΤΟ». Όπως τότε, έτσι
και τώρα, φαίνεται να μην υπάρχει χώρος για όσους επιμένουν να καταγγέλλουν
όλους τους δολοφόνους. Τόσο αυτούς που σκοτώνουν με βόμβες ή οικονομικές
κυρώσεις τα παιδιά του Ιράκ όσο κι εκείνους που εξοντώνουν τους Σιίτες και
τους Κούρδους. Αυτούς που βομβαρδίζουν τρένα, λεωφορεία και τηλεοπτικούς
σταθμούς, αλλά κι εκείνους που «εκκαθαρίζουν», βιάζουν και σκοτώνουν Κοσοβάρους.

Αυτοί οι κατάλογοι της ντροπής είναι όμως ερασιτεχνισμός μπροστά στο ρεπορτάζ
που παρουσιάζει στο τελευταίο του τεύχος το γαλλικό περιοδικό L’ Evenement du
jeudi. Ο γενικός τίτλος του είναι «Οι συνένοχοι του Μιλόσεβιτς» και στην
κατηγορία αυτή τοποθετείται κάθε καρυδιάς καρύδι: από τον Τσόμσκι μέχρι τον
Χάντκε κι από τον Μπουρντιέ μέχρι τον Σολζενίτσιν. Δύο οι κοινοί τους
παρονομαστές: η αδιαφορία μπροστά στις επιχειρήσεις εθνοκάθαρσης που είχαν
προηγηθεί των βομβαρδισμών και ο αντιαμερικανισμός. Με βάση όμως τις
ιδιαιτερότητες του καθενός, το καλό περιοδικό τους χωρίζει σε έξι οικογένειες.

Οι «αντιαμερικανοί»: πάσχουν από το «σύνδρομο Ρίτζγουεϊ» (Αμερικανός στρατηγός
που είχε κατηγορηθεί ψευδώς από τους Σοβιετικούς ότι είχε διατάξει τη ρίψη στη
Βόρεια Κορέα αρουραίων με ευλογιά), γράφουν στην «Ουμανιτέ» και τη «Μοντ
Ντιπλοματίκ» και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τον Νόαμ Τσόμσκι, τον Χάρολντ
Πίντερ, τον Ρεζίς Ντεμπραί και τον Κάρλος Σάουρα. Οι «φανατικοί ειρηνιστές»:
διαφωνούν με τη χρήση βίας ως απάντηση στη βαρβαρότητα επιλεγμένων τυράννων
και ανάμεσά τους συναντά κανείς τον αββά Πιερ και την Τζερμαίν Γκρηρ. Οι
«υπέρμαχοι της εθνικής κυριαρχίας», μεταξύ των οποίων ο Σαρλ Πασκουά και ο Μαξ
Γκαλλό, που θεωρούν ως μυστικό στόχο του πολέμου την επιβολή της αμερικανικής
επικυριαρχίας. Οι «σερβόφιλοι», με βεντέτα τους τον Πέτερ Χάντκε, που
ανησυχούν για την εγκαθίδρυση ενός ισλαμικού κράτους στην καρδιά των
Βαλκανίων. Οι «κοκκινόμαυροι», μεταξύ των οποίων κάποιος πρώην θεωρητικός του
μαοϊσμού ονόματι Κώστας Μαυράκης, που καταγγέλλουν την κουλτούρα της
Κόκα-Κόλα, την παγκοσμιοποίηση και την επιμειξία των πολιτισμών. Και οι
«ορθόδοξοι», ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζει ο Σολζενίτσιν, που διαβάζουν
Χάντιγκτον και θεωρούν ότι απέναντι στις ισλαμικές ορδές πρέπει να ενισχυθεί
το σερβικό ανάχωμα.

Είναι εμφανές ότι στη Γαλλία οι προγραφές γίνονται με συστηματικό, οργανωμένο,
σχεδόν επιστημονικό τρόπο. Στην Ελλάδα είμαστε ακόμη πίσω σ’ αυτόν τον τομέα.
Και το κακό είναι ότι δεν μπορούμε να αντιγράψουμε τα επιχειρήματά τους: οι
θλιβερές μειοψηφίες στις δύο χώρες ανήκουν στα ακριβώς αντίθετα στρατόπεδα.