Παροχές 100 δισ. εν όψει ευρωεκλογών

Αυξήσεις σε χαμηλοσυνταξιούχους κόστους 50 έως 100 δισ. δρχ., φορολογικές
ελαφρύνσεις κόστους 200 δισ. και επενδύσεις του Γ’ ΚΠΣ ύψους 15 τρισ.
συνιστούν το οικονομικό οπλοστάσιο της κυβέρνησης εν όψει των ευρωεκλογών

Παροχές σε χαμηλοσυνταξιούχους και ανέργους πρόκειται να εξαγγείλει η
κυβέρνηση, προκειμένου να ενισχύσει το οπλοστάσιό της εν όψει των ευρωεκλογών.

Συγκεκριμένα, στα οικονομικά μέτρα που θα ανακοινωθούν το προσεχές διάστημα με
στόχο να ενισχυθεί το κυβερνών κόμμα στην εκλογική αναμέτρηση περιλαμβάνονται,
σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «επιλεκτικές αυξήσεις» στα εισοδήματα κοινωνικά
ασθενών ομάδων.

Αυτές θα αφορούν το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ) που
δίνεται στους χαμηλοσυνταξιούχους, τις αγροτικές συντάξεις και τους ανέργους.

Το συνολικό κόστος του συγκεκριμένου πακέτου μέτρων εκτιμάται ότι θα
κυμαίνεται μεταξύ 50 και 100 δισ. δρχ.

Ένα ποσόν διόλου ευκαταφρόνητο, δηλαδή, σε μια εποχή λιτότητας όπως αυτή που
διανύουμε, εν όψει της ένταξης στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, αλλά και
πιέσεων στις δαπάνες του προϋπολογισμού εξαιτίας της γιουγκοσλαβικής κρίσης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πολυσυζητημένος «λογαριασμός του Κοσόβου», δηλαδή
οι δαπάνες για ανθρωπιστική βοήθεια και αποζημιώσεις που θα κληθεί να καλύψει
ο προϋπολογισμός είναι σαφώς μικρότερες από το κόστος του προεκλογικού αυτού
πακέτου μέτρων.

Υπάρχουν περιθώρια

Πάντως, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι ο προϋπολογισμός αφήνει περιθώρια για
τα συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία είναι άλλωστε επιβεβλημένα στο πλαίσιο της
πολιτικής της κυβέρνησης για τη στήριξη των χαμηλών εισοδημάτων. Ο ίδιος ο
υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου έχει πει κατ’ επανάληψη ότι
την αυστηρή πολιτική που εφαρμόσθηκε τα τελευταία χρόνια για την ένταξη της
χώρας στην ΟΝΕ θα διαδεχθεί μια πολιτική ενίσχυσης των ασθενέστερων στρωμάτων,
χωρίς να θίγεται, βεβαίως, ο στόχος της σύγκλισης.

Άλλωστε, υψηλό θα είναι και το κόστος του δεύτερου πακέτου των οικονομικών
μέτρων που θα εξαγγείλει η κυβέρνηση, εν όψει των ευρωεκλογών. Αυτά θα αφορούν
τις φορολογικές ελαφρύνσεις, οι οποίες θα προκύψουν ως αποτέλεσμα του εν
εξελίξει διαλόγου με τους κοινωνικούς φορείς.

Όπως είναι γνωστό, με τα μέτρα αυτά θα τροποποιηθεί το φορολογικό σύστημα στην
κατεύθυνση της ελάφρυνσης των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.

Το κόστος για τον προϋπολογισμό υπολογίζεται σε 200 δισ. δρχ. περίπου, αλλά
αυτό θα καταβληθεί από το 2000, ενώ τα μέτρα για τους χαμηλοσυνταξιούχους και
τους ανέργους θα ισχύσουν πιθανότατα από φέτος.

Οπωσδήποτε η κυβέρνηση προσβλέπει σε περιορισμό του κόστους αυτού σταδιακά,
καθώς θα διευρύνεται η φορολογική βάση, με την πάταξη της φοροδιαφυγής. Στόχο
τον οποίο επίσης ελπίζει να εξυπηρετήσει μέσω των μέτρων αναμόρφωσης της
φορολογίας που επεξεργάζεται.

Ανάπτυξη

Το τρίτο προεκλογικό «πακέτο» της κυβέρνησης, που θα προέλθει από τον χώρο της
οικονομίας, δεν θα αφορά παροχές αλλά επενδύσεις και δη τις επενδύσεις του
«Πακέτου Σαντέρ». Ήδη, άλλωστε, ξεκίνησε η σχετική διαφημιστική καμπάνια, που
προβλέπεται να κορυφωθεί το προσεχές διάστημα.

Η κυβέρνηση θα προβάλλει τις αναπτυξιακές προοπτικές που δημιουργούν για τη
χώρα τα 15 τρισ. δρχ. των κοινοτικών και εθνικών πόρων του Γ’ Κοινοτικού
Πλαισίου Στήριξης. Αλλά και ο κάθε υπουργός χωριστά θα κάνει το ίδιο για τον
τομέα της αρμοδιότητάς του. Ήδη, πολλοί υπουργοί το έχουν κάνει.

Το μόνο πρόβλημα με αυτή την ασυγκράτητη τάση για εξαγγελίες έργων και
προγραμμάτων είναι ότι αθροίζονται σε ποσά που ξεπερνούν κατά πολύ τα
διαθέσιμα 15 τρισ. δρχ. Αλλά, βεβαίως, οι ψηφοφόροι δεν θα μπουν στον κόπο να
βγάλουν το άθροισμα.

Οπωσδήποτε, ανεξάρτητα από τις παρατηρούμενες τάσεις υπερβολής, το «πακέτο»
του Βερολίνου δεν παύει να είναι ένα σημαντικό χαρτί στα χέρια της κυβέρνησης
για να βελτιώσει την εικόνα της εν όψει εκλογών.

Κι αυτό, γιατί δεν είναι μόνο τα μεγάλα έργα που θα χρηματοδοτηθούν και των
οποίων την ολοκλήρωση θα μπορέσει ­ επιτέλους ­ να υποσχεθεί η κυβέρνηση.

Είναι κι ένα μεγάλο πακέτο προγραμμάτων για το ανθρώπινο δυναμικό, που θα
«αγγίξει» χιλιάδες εργαζόμενους, ανέργους, μαθητές και σπουδαστές.

Η συγκυρία

Βεβαίως, όλα αυτά τα «όπλα» που προσφέρει το οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης στη μάχη των ευρωεκλογών θα είχαν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα αν
δεν βάραινε η σκιά του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία.

Χωρίς αυτό το πρόβλημα, θα μπορούσε να προβάλει μια θετική εικόνα των δεικτών
της οικονομίας γενικά και να υποσχεθεί ένα ανέφελο μέλλον.

Μια εικόνα, που τώρα επισκιάζεται από τις δηλώσεις φορέων του τουρισμού, του
εμπορίου και της βιομηχανίας για τις αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου της Γιουγκοσλαβίας.

Αν η συγκυρία ήταν διαφορετική, η κυβέρνηση θα μπορούσε ίσως να εξαγγείλει και
άλλα μέτρα, πέρα από αυτά που προαναφέρθηκαν, εν όψει των εκλογών.

Όμως, η ατυχής συγκυρία του πολέμου ­ αν και πολιτικά φαίνεται να ενισχύει το
κυβερνών κόμμα ­ δεν προσφέρει κατάλληλο έδαφος για την προώθηση «επεκτατικού»
χαρακτήρα εξαγγελιών.

Η «σύνεση», την οποία φαίνεται να επιβραβεύει το εκλογικό σώμα στο πολιτικό
πεδίο, απαιτεί αντίστοιχη συμπεριφορά και στο οικονομικό. Οποιαδήποτε
παρεκτροπή από τον δρόμο αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει την αντίδραση των
αγορών, οι οποίες έχουν επενδύσει στην προοπτική ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ,
ακυρώνοντας ακριβώς αυτή την προοπτική.

Κάτι τέτοιο, όμως, θα στερούσε την κυβέρνηση από το μεγαλύτερο όπλο της, όχι
μόνο για τις ευρωεκλογές αλλά και για τις εθνικές εκλογές του 2000.

Γιατί αν τώρα μπορεί να προβάλλει την προοπτική ένταξης στην ΟΝΕ ως μία
επιτυχία της, στις επόμενες εκλογές ελπίζει να έχει στα χέρια της την ίδια την
έγκριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση της ελληνικής υποψηφιότητας. Την προοπτική
αυτή δεν θα την απεμπολήσει σε καμία περίπτωση.

Πραγματικό κόστος

Πέρα από τη δημιουργία ιδιαιτέρως εύθραυστων συνθηκών ισορροπίας στις αγορές,
η γιουγκοσλαβική κρίση έχει βεβαίως επιφέρει πραγματικό κόστος στην ελληνική
οικονομία. Ήδη, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι το ΑΕΠ, με άλλα
λόγια το συνολικό εισόδημα της οικονομίας, θα είναι μειωμένο κατά 100 δισ.
δρχ. αν ο πόλεμος λήξει αμέσως, ενώ αν παραταθεί για άλλους τρεις μήνες, η
μείωση του ΑΕΠ θα φτάσει τα 200 δισ. δρχ.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της απώλειας εισοδήματος θα οφείλεται στην υποχώρηση
της τουριστικής κίνησης. Αυτό, βεβαίως, δεν συνεπάγεται επιβάρυνση του
προϋπολογισμού, παρά μόνο στον βαθμό που μειώνονται τα φορολογικά έσοδα, τα
οποία αντιστοιχούν στο 28% του ΑΕΠ. Όμως, ο προϋπολογισμός θα επιβαρυνθεί,
όπως προαναφέρθηκε, με το κόστος της ανθρωπιστικής βοήθειας που θα δώσει η
χώρα μας, καθώς και ενδεχόμενων αποζημιώσεων σε πληγέντες κλάδους ή
επιχειρήσεις. Για τις τελευταίες, πάντως, θα ζητηθεί και η συνδρομή της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα αρνητικά αυτά δεδομένα για την οικονομία ασφαλώς δεν θα μείνουν εκτός του
προεκλογικού διαλόγου. Η κυβέρνηση, βεβαίως, δεν ευθύνεται γι’ αυτά.

Όμως, είναι υπεύθυνη για την αντιμετώπισή τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Κι αυτό θα είναι σίγουρα ένα θέμα στο οποίο θα κληθεί να τοποθετηθεί τις
επόμενες ημέρες. Η πειστικότητα ή μη της απάντησής της, μάλιστα, ίσως μετρήσει
τελικά περισσότερο από τις προεκλογικού χαρακτήρα παροχές.