Υπάρχουν περιθώρια για μείωση τιμών

Όχι μόνον οι τιμές στην αγορά μπορούν να συγκρατηθούν στα σημερινά επίπεδα,
αλλά και υπάρχουν περιθώρια για μείωσή τους σε πολλές περιπτώσεις, τονίζει ο
γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ κ. Νίκος Καραβίτης. Αποκαλύπτει ότι υπάρχουν ακόμη
επιχειρήσεις που διατηρούν τις τιμές τους στα υψηλά επίπεδα, τις οποίες
αύξησαν μετά την υποτίμηση της δραχμής, πέρυσι τον Μάρτιο

Υπάρχουν περιθώρια ακόμη και για μειώσεις των τιμών σε αρκετά είδη στην
αγορά», τονίζει σε συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο γενικός γραμματέας της
Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας κ. Νίκος Καραβίτης και καλεί τους επιχειρηματίες
να συμβάλουν και αυτοί, συγκρατώντας ή και μειώνοντας τις τιμές των προϊόντων,
ώστε να επιτευχθεί τον Δεκέμβριο ο στόχος του 2% για τον πληθωρισμό.

Ο κατ’ εχοξήν αρμόδιος για την παρακολούθηση των τιμών στην αγορά αποκαλύπτει
ότι σε πολλούς κλάδους της οικονομίας υπάρχουν επιχειρήσεις που οι τιμές στα
εμπορεύματά τους είναι αδικαιολόγητα υψηλές.

Πρόκειται για επιχειρήσεις οι οποίες, όπως διευκρινίζει, όταν έγινε η
υποτίμηση της δραχμής, πέρυσι τον Μάρτιο, προχώρησαν σε αυξήσεις της τάξης του
15% χωρίς στη συνέχεια να τις περιορίσουν, όταν ανατιμήθηκε το εθνικό νόμισμα.
Αλλά και άλλες επιχειρήσεις προχώρησαν τον τελευταίο χρόνο σε αυξήσεις τιμών,
που δεν δικαιολογούνται από ανάλογη αύξηση στο κόστος τους σημειώνει, ο
γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ.

Παραδέχεται, πάντως, ότι η αύξηση της τιμής του πετρελαίου στη διεθνή αγορά
έχει κιόλας προκαλέσει κάποια επιβάρυνση στον δείκτη τιμών καταναλωτή.

Όμως εκτιμά ότι, παρ’ όλα αυτά, ο δείκτης κινείται εντός του στόχου που έχει
τεθεί και ότι δεν υπάρχει ανάγκη λήψης έκτακτων μέτρων για τον πληθωρισμό.
Αναφερόμενος στα σημερινά δεδομένα, υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει κάποιος πολύ
εξαιρετικός παράγοντας» που θα δικαιολογούσε τη λήψη πρόσθετων μέτρων.

Από την αρχή η συζήτηση με τον άνθρωπο που γνωρίζει από «πρώτο χέρι» ποιοι
παράγοντες διαμορφώνουν τον πληθωρισμό και επηρεάζουν την εξέλιξή του,
στρέφεται σε δύο κρίσιμα ζητήματα που αποτελούν πλέον μόνιμο «πονοκέφαλο» για
το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.

Αυτά είναι η κούρσα ανόδου που ακολουθεί η τιμή του πετρελαίου στη διεθνή
αγορά και η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο, που εγκυμονεί γενικότερους κινδύνους στην οικονομία.

Για τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό από τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα, ο κ.
Καραβίτης είναι κατηγορηματικός: «Όσον αφορά τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία δεν
έχουν εμφανισθεί πιέσεις στις τιμές, ούτε προβλέπεται να γίνει κάτι τέτοιο στο
μέλλον». «Άλλωστε, προσθέτει, δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος μηχανισμός που
να συνδέει τα γεγονότα αυτά με τις τιμές.

Έτσι, δεν βλέπω τον τρόπο που θα μπορούσαν να επηρεασθούν οι τιμές των
εγχωρίων προϊόντων λόγω των εξελίξεων αυτών».

Όμως όσον αφορά το πετρέλαιο παραδέχεται ότι οι πρώτες επιπτώσεις ήδη έχουν
εμφανισθεί στον δείκτη τιμών καταναλωτή.

Τονίζει χαρακτηριστικά ότι «οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, που έχουν φθάσει
πλέον στα 16 δολάρια το βαρέλι, σε συνδυασμό με την ισοτιμία του δολαρίου που
έχει αυξηθεί, έχουν πράγματι επιβαρύνει τον δείκτη τιμών καταναλωτή τους
τελευταίους μήνες». Και προσθέτει ότι «ο πληθωρισμός πάει καλά. Όμως αν δεν
ήταν το πετρέλαιο, θα πηγαίναμε κάπως καλύτερα».

Παρ’ ότι ο κ. Καραβίτης αρνείται να προσδιορίσει το ακριβές μέγεθος της
επίπτωσης, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, αν δεν είχε αυξηθεί η διεθνής τιμή
του πετρελαίου από την αρχή του έτους, ο πληθωρισμός θα έπεφτε ακόμη και στο
2,6% τον Απρίλιο, από 3,4% τον Μάρτιο. Τώρα, η εκτίμηση είναι ότι θα κυμανθεί
γύρω στο 2,9%. Αυτή η διαφορά των 0,3 ποσοστιαίων μονάδων είναι το κόστος από
την αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις.

Ο γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ εκτιμά, πάντως, ότι «προς το παρόν δεν υπάρχει
κανένα πρόβλημα στην πορεία του πληθωρισμού ως προς τον στόχο που έχει τεθεί»,
αν και αποφεύγει να κάνει συγκεκριμένες προβλέψεις για την εξέλιξή του τον
επόμενο μήνα. Όμως διαβεβαιώνει ότι και τον Μάιο θα συνεχισθεί η πτωτική του
πορεία και ότι είναι εφικτή η αρχική πρόβλεψη για πληθωρισμό κοντά στο 2% μέσα
στο καλοκαίρι.

Για το φθινόπωρο, που από πολλούς θεωρείται ότι θα είναι το πιο δύσκολο
τρίμηνο για την επίτευξη του στόχου ­ αφού στο διάστημα αυτό θα εξαντληθούν τα
οφέλη από την περυσινή μείωση των έμμεσων φόρων στα καύσιμα και το πάγωμα των
τιμολογίων ­ ο κ. Καραβίτης τονίζει ότι με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν
σήμερα δεν φαίνεται ότι θα υπάρξει πρόβλημα.

«Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός και χαλάρωση των
προσπαθειών. Αντιθέτως, λόγω της μικρής χρονικής απόστασης που μας χωρίζει από
το τρίτο στάδιο της ΟΝΕ, θα πρέπει να υπάρξει ένταση των προσπαθειών όλων
ανεξαιρέτως των φορέων της οικονομίας και ειδικότερα αυτών που δεν έχουν
συνεισφέρει μέχρι τώρα στο ακέραιο το μερίδιο που τους αναλογεί στη μείωση του
πληθωρισμού», τονίζει χαρακτηριστικά. Αναφορά που απευθύνεται, εμμέσως πλην
σαφώς, σε μερίδα του επιχειρηματικού κόσμου, αφού αμέσως μετά προσθέτει:
«Πιστεύω ότι στην αγορά δεν υπάρχουν απλά και μόνο περιθώρια για συγκράτηση
τιμών, αλλά και για μειώσεις τιμών».

Για τον γενικό γραμματέα της ΕΣΥΕ, όλα τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά
επηρεάζουν τον τιμάριθμο. Όμως το μεγαλύτερο «βάρος» στην πορεία του
πληθωρισμού έχουν τα προϊόντα που έχουν μεγάλο ποσοστό συμμετοχής στη
διαμόρφωση του γενικού δείκτη, όπως το πετρέλαιο θέρμανσης, η βενζίνη και τα
τρόφιμα, καθώς και εκείνα στα οποία τον τελευταίο χρόνο σημειώθηκαν μεγάλες
ανατιμήσεις παρ’ ότι έχουν μικρότερη συμμετοχή στον δείκτη. Αυτές, άλλωστε,
είναι οι κατηγορίες εμπορευμάτων που έχουν μπει στο «μικροσκόπιο» της αρμόδιας
διυπουργικής επιτροπής, η οποία έχει επιφορτισθεί με την παρακολούθηση των
τιμών στην αγορά προκειμένου να εντοπίζονται οι επικίνδυνες ανατιμήσεις και να
λαμβάνονται έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα από το οικονομικό επιτελείο.

Η ΕΣΥΕ έχει «στα χέρια της» στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι υπάρχουν περιθώρια
περιορισμού των τιμών στην αγορά. Τα στοιχεία αυτά αφορούν εμπορεύματα στα
οποία, είτε έγιναν αδικαιολόγητα υψηλές ανατιμήσεις πέρυσι στο όνομα της
υποτίμησης της δραχμής είτε αυξήθηκαν οι τιμές τους στη συνέχεια.

Για παράδειγμα, πρόκειται για τις αυξήσεις τιμών στις οποίες προχώρησαν
εταιρείες εισαγόμενων διαρκών καταναλωτικών προϊόντων ή εταιρείες εισαγωγής
αυτοκινήτων και γενικά εταιρείες από όλους σχεδόν τους κλάδους της οικονομίας.
Παράλληλα, σημειώθηκαν υψηλές αυξήσεις σε άλλα εμπορεύματα, όπως η αύξηση κατά
25% που σημείωσε η τιμή της πατάτας από τον περυσινό Μάρτιο, η αύξηση κατά 11%
των δημοτικών τελών ή, ακόμη, η αύξηση κατά 8% ­ σε ποσοστό διπλάσιο από τον
πληθωρισμό ­ των τιμών στις καφετέριες.

Προφανώς, αυτές τις περιπτώσεις αλλά και πολλές άλλες έχει στο μυαλό του ο κ.
Καραβίτης όταν λέει ότι «η αυτοσυγκράτηση στις τιμές στην αγορά δεν
εμφανίζεται στην έκταση που θα θέλαμε να δούμε»…

Ο Νίκος Καραβίτης γεννήθηκε το 1959 στον Πειραιά. Σπούδασε Οικονομικές
Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές (Μ.Α. και
Ph.D) στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, στην Αγγλία. Από το 1991 μέχρι το 1997
εργαζόταν στο Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του ΥΠΕΘΟ. Από το 1993
είναι λέκτορας του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου. Τον
Ιανουάριο του 1997 ανέλαβε γενικός γραμματέας της Εθνικής Στατιστικής
Υπηρεσίας. Ο Ν. Καραβίτης έχει συγγράψει και παρουσιάσει αριθμό επιστημονικών
εργασιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, κυρίως σε θέματα δημόσιας οικονομικής.
Έχει διατελέσει μέλος ενός μεγάλου αριθμού επιτροπών, τόσο στο εσωτερικό όσο
και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου μεταξύ άλλων έχει διατελέσει μέλος-αναπληρωτής
της Νομισματικής Επιτροπής, ενώ επί σειρά ετών είναι μέλος της Επιτροπής
Οικονομικής Πολιτικής.