[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Ανεξάρτητα από κίνητρα και προθέσεις, η προσφυγή στην απεχθή πράξη του πολέμου
στη Γιουγκοσλαβία αποτελεί μείζονος σημασίας πολιτική αποτυχία της Ευρωπαϊκής
Ένωσης (Ε.Ε.). Η Ε.Ε. απέτυχε πρώτα απ’ όλα να διαμορφώσει και εφαρμόσει
έγκυρα, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, την κατάλληλη συνολική πολιτική για
τα Βαλκάνια, που θα συνέβαλε καθοριστικά στη σταθεροποίηση της περιοχής και
την εξουδετέρωση των παραγόντων της σύγκρουσης. Αντιμέτωπη τώρα με την
τραγωδία και τις εντελώς ίσως απρόβλεπτες, μακροχρόνιες συνέπειες της κρίσης,
η Ε.Ε. θα πρέπει να αντλήσει τα κατάλληλα συμπεράσματα και να προχωρήσει στη
διαμόρφωση των πολιτικών εκείνων που θα βοηθήσουν τη διαδικασία
σταθεροποίησης, εκδημοκρατισμού και ανάπτυξης των Βαλκανίων. Η Ελλάδα έχει ήδη
εισηγηθεί για τον σκοπό αυτό ένα συνολικό σχέδιο πέντε αξόνων («Σχέδιο
Σταθεροποίησης και Ανάπτυξης των Βαλκανίων») που καλύπτουν τις πτυχές της
οικονομικής ανάπτυξης, εκδημοκρατισμού, ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων,
προώθησης της διαπεριφερειακής συνεργασίας και ενσωμάτωσης των βαλκανικών
χωρών στο σύστημα της Ε.Ε. Το σχέδιο αυτό μπορεί και πρέπει να καταστεί σχέδιο
της Ευρωπαϊκής Ένωσης που, σε συνάρτηση με το «Σύμφωνο Σταθερότητας» που έχει
προτείνει η Γερμανία για την περιοχή, θα συγκροτήσει τη νέα προσέγγιση της
Ε.Ε. για τα Βαλκάνια.

Παράλληλα, η Ε.Ε. οφείλει να αντλήσει τα σωστά συμπεράσματα για τη θεσμική,
πολιτική και στρατιωτική της ικανότητα να αναλαμβάνει αυτόνομα τη διαχείριση
κρίσεων, έστω και αν αυτές λαμβάνουν χώρα στον άμεσο περίγυρό της. Τα
δραματικά ελλείμματα που διαπιστώθηκαν στους τομείς αυτούς θα πρέπει να
καλυφθούν σύντομα. Η νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ, που πρόκειται να τεθεί σε
ισχύ την 1η Μαΐου, προσφέρει ορισμένες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μιας πιο
συνεκτικής πολιτικής. Δεν είναι όμως επαρκείς. Η ανάληψη της προεδρίας της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το R. Prodi και η σχεδιαζόμενη νέα Διακυβερνητική
Διάσκεψη προσφέρουν την ευκαιρία στην Ένωση να αναπτύξει τα πολιτικά,
στρατιωτικά και θεσμικά μέσα που θα ενισχύσουν την κοινή εξωτερική πολιτική
(ΚΕΠΠΑ) με την ικανότητα για την ειρηνική διαχείριση κρίσεων και επίλυση συγκρούσεων.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.