[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Καθώς η κρίση στη Γιουγκοσλαβία κορυφώνεται και οι λαοί της περιοχής κρατούν
την ανάσα τους εν όψει των χερσαίων επιχειρήσεων, η ελληνική κοινωνία
εμφανίζει σημάδια που χρήζουν ειδικής αναφοράς, δεδομένου ότι εμπίπτουν στην
αρμοδιότητα κοινωνιολόγων ­ αν όχι άλλης, πιο εξειδικευμένης, κατηγορίας
επιστημόνων. Δεν είναι μόνον η διαστάσεων μαζικής υστερίας αλληλεγγύη στους
Σέρβους, που μας καθιστά ως τον μόνο λαό ανά τον κόσμο που έχει αναλάβει
σχεδόν εργολαβικά την υποστήριξή τους, αδιαφορώντας για τις γενικότερες
επιπτώσεις της εμμονής τής γιουγκοσλαβικής ηγεσίας στη στείρα άρνηση.

Είναι και άλλα φαινόμενα που οφείλουν να κινητοποιήσουν τις αντιστάσεις της
ελληνικής κοινωνίας, που δείχνει απαράδεκτα απαθής μπροστά τους. Η ευκολία,
αίφνης, με την οποία πολίτες έσπευσαν έξω από το Ναυτοδικείο να χειροκροτήσουν
και να επιδοκιμάσουν με τη λέξη… «άξιος» τον αξιωματικό και τους ναύτες που
αρνήθηκαν να επιβιβαστούν στο πλοίο «Θεμιστοκλής», είναι ένα μείζον θέμα.
Διότι κανείς τους δεν σκέφθηκε τι θα συμβεί αν υπάρξει γενικευμένη άρνηση, όχι
τώρα αλλά σε περίοδο πολεμικής σύρραξης με εμπλοκή της Ελλάδας. Αν δεχθούμε
ότι ο κάθε υπαξιωματικός και απλός στρατεύσιμος έχει το δικαίωμα να αρνείται
να εκτελέσει την αποστολή για την οποία έχει δώσει ενώπιον Θεού τον
νενομισμένο όρκο, τότε αυτή η κοινωνία οφείλει να απαντήσει στο ερώτημα το
ποιος θα περιφρουρεί στο εξής την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Γιατί το
στράτευμα, υπ΄ αυτές τις συνθήκες, είναι μάλλον αδύνατον να το πράξει.

Το δεύτερο φαινόμενο που χαρακτηρίζει τη σύγχυση στην οποία ζούμε ως κοινωνία,
είναι αυτό του ορισμού από το ΕΚΑ του χώρου έξω από την αμερικανική πρεσβεία
ως τόπου για την πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση. Μια εύκολη προσέγγιση είναι ότι η
συγκέντρωση γίνεται εκεί εις ανάμνησιν της εξέγερσης των εργατών του Σικάγου,
την Πρωτομαγιά του 1886. Αλλιώς γιατί; Βομβαρδισμούς στη Σερβία δεν κάνουν
μόνον αμερικανικά αεροπλάνα. Κάνουν και βρετανικά και ιταλικά και γερμανικά,
ακόμη και ολλανδικά. Γιατί δεν ορίζεται ας πούμε ως τόπος της πρωτομαγιάτικης
συγκέντρωσης ο χώρος έξω απο την πρεσβεία της Ολλανδίας; Που έχει επίσης μια
μακρά παράδοση στην αποικιοκρατία; Συμπέρασμα δεν υπάρχει. Απλώς μια
επισήμανση: ότι όσο πιο γρήγορα συνέλθουμε τόσο πιο μικρές θα είναι οι ζημιές
από αυτή την περιπέτεια…