Στην Αθήνα βλέπουν σκλήρυνση της στάσης της Άγκυρας

Μπουλέντ Ετζεβίτ. Την παραίτησή του στον πρόεδρο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ υπέβαλε χθες ο Τούρκος πρωθυπουργός

«Τι ‘χες Γιάννη ­ τι ‘χα πάντα», ήταν η πρώτη αντίδραση αρμόδιου περί τα
ελληνοτουρκικά διπλωμάτη, όταν πληροφορήθηκε τα αποτελέσματα των τουρκικών
εκλογών ­ και, κυρίως, την ενίσχυση των εθνικιστών και την παρ’ ολίγον
συντριβή της παραδοσιακής Δεξιάς (Γιλμάζ – Τσιλέρ).

Ωστόσο, οι απόψεις για την επίδραση των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις διίστανται στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.
Ορισμένοι ανησυχούν για την προοπτική περαιτέρω σκλήρυνσης της στάσης της
Άγκυρας, καθώς οι διαβόητοι για τη σχέση τους με τους «Γκρίζους Λύκους»
εθνικιστές θα βάλουν την «σφραγίδα» τους στην εξωτερική πολιτική. Άλλωστε, στη
διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, συχνά πυκνά μιλούσαν για έναν τουρκικό
πολιτισμό που εκτείνεται από τα Βαλκάνια έως το… Σινικό Τείχος της Κίνας.
Εάν, λοιπόν, σχηματισθεί μια κυβέρνηση με τη συμμετοχή του κόμματος του κ.
Ετζεβίτ και των εθνικιστών, το βέβαιον είναι πως κατ’ αρχήν «το Κυπριακό θα
μπει στο ράφι», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης. Επιπλέον, θα ήταν
λογικό να αναμένει κανείς και μια πιο επιθετική εξωτερική πολιτική με τις
διεκδικήσεις της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδας να προβάλλονται εντονότερα.
Ταυτοχρόνως, η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν θα αποτελεί πλέον κυρίαρχο
ζητούμενο και ο προσανατολισμός της Άγκυρας ενδέχεται να μεταβληθεί καθοριστικά.

Πάντως, δίπλα στο αρνητικό στοιχείο της πιο «σκληρής» Άγκυρας, κάποιοι
διπλωμάτες βλέπουν κι ένα θετικό στοιχείο: ότι οι πιέσεις τρίτων προς την
Αθήνα για υποχωρήσεις εν ονόματι κάποιου κοινώς αποδεκτού συμβιβασμού εκ των
πραγμάτων θα μειωθούν, αφού και τα τελευταία ίχνη διαλλακτικότητας από πλευράς
Τουρκίας θα έχουν εκλείψει.

Βέβαια, το σενάριο που βλέπει μια κυβέρνηση Ετζεβίτ – εθνικιστών δεν
αντιμετωπίζεται θετικά και από δύο άλλους, καθοριστικούς για την Τουρκία, αλλά
και για την περιοχή, παράγοντες: τη Δύση και τον τουρκικό στρατό. Ως εκ
τούτου, διπλωματικές πηγές θεωρούν βέβαιο ότι θα καταβληθούν τεράστιες
προσπάθειες να σχηματισθεί τελικώς μια κυβέρνηση Ετζεβίτ – Τσιλέρ – Γιλμάζ, με
εξοβελισμό τόσο των εθνικιστών όσο και των ισλαμιστών. Στην περίπτωση που κάτι
τέτοιο επιτευχθεί, ασφαλώς η Ουάσιγκτον θα προσπαθήσει να «αναβιώσει» τις
προσπάθειες για μια λύση του Κυπριακού και μια «εκλογίκευση» της κατάστασης
στο Αιγαίο. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και πριν από τα δυσμενή για τους επίδοξους
διαμεσολαβητές αποτελέσματα των τουρκικών εκλογών, οι ελπίδες στο Στέιτ
Ντιπάρτμεντ δεν ήταν και μεγάλες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο επιφορτισμένος με
το Κυπριακό Αμερικανός διπλωμάτης, Τομ Μίλερ, έλεγε δεξιά και αριστερά ότι
«έχω αργήσει ήδη να πάω στο πόστο μου, στη “Βοσνία”» ­ κάνοντας έτσι σαφές ότι
«δεν περιμένει τίποτα» από το τρίγωνο Αθήνας – Άγκυρας – Λευκωσίας…