ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Μίρα διαπιστώνει

«Ο Μιλόσεβιτς είναι κάθαρμα». «Αλλά είναι το δικό μας κάθαρμα» (σκίτσο από τη «Λιμπερασιόν»)

Μίρα Μιλόσεβιτς, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, καμιά σχέση
με τον πρόεδρο: μια ψύχραιμη φωνή (όπως εκφράζεται από τις σελίδες της «Ελ
Παΐς») μέσα στην παράνοια του πολέμου.

Η Μίρα συστήνεται: είμαι ένα άτομο που επιδιώκει την προσωπική αυτονομία,
είμαι μια Σέρβα που πιστεύει στις δημοκρατικές αξίες, που διαφωνεί με την
εθνοκεντρική πολιτική της χώρας της, που τη θλίβουν περισσότερο τα ποτάμια των
Αλβανών προσφύγων από τα σερβικά ποτάμια χωρίς γέφυρες. Επιθυμώ να τερματιστεί
η πολιτική του Μιλόσεβιτς, αλλά δεν συμφωνώ με τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ γιατί
δεν στηρίζονται στους νόμους του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να λύσουν
το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου.

Η Μίρα κάνει διαπιστώσεις: οι περισσότεροι Σέρβοι και ο πρόεδρος Μιλόσεβιτς
είναι περισσότερο από ποτέ ενωμένοι σ’ ένα κοινό σχέδιο, την υπεράσπιση του
Κοσσυφοπεδίου μέχρι θανάτου. Οι μη εθνικιστές Σέρβοι είναι απογοητευμένοι,
γιατί ο πόλεμος απέκλεισε οριστικά οποιαδήποτε ελπίδα εσωτερικών αλλαγών στην
κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού της Γιουγκοσλαβίας.Οι βόμβες δεν πλήττουν τον
σατράπη αλλά τον απλό κόσμο, την οικογένειά μου, τους φίλους μου, την πόλη
μου. Απ’ όλες τις εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν για μια κρίση, η χειρότερη
είναι η στρατιωτική.

Η Μίρα απορεί: θα βομβαρδίζουν τη Σερβία μέχρι να την ισοπεδώσουν;

Από την απόσταση που της προσφέρει η μόνιμη διαμονή της στην Ισπανία, η Μίρα
προσπαθεί να καταλάβει: πώς και γιατί έφτασαν οι Σέρβοι να υποστηρίξουν έναν
άνθρωπο όπως ο Μιλόσεβιτς; Η χειραγώγηση των μέσων ενημέρωσης από τον
Γιουγκοσλάβο πρόεδρο ως μέσον διαιώνισης της εξουσίας του δεν αποτελεί επαρκή
εξήγηση. Υπάρχουν τουλάχιστον άλλοι τρεις λόγοι.

Λόγος πρώτος: η έλλειψη υποστήριξης της διεθνούς κοινότητας προς τις
εναλλακτικές οργανώσεις Σέρβων πολιτών, όπως ο Κύκλος Ανεξαρτήτων
Διανοουμένων, το Κέντρο Αντιπολεμικής Δράσης, το Κέντρο Προστασίας των
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι Γυναίκες στα Μαύρα. Εκουσίως ή ακουσίως, η Δύση
ικανοποιούσε πάντα τις επιθυμίες των αυτονομιστών και των ακραίων εθνικιστών.
Θυμήθηκε το Κόσοβο μόνο όταν εμφανίστηκε στο προσκήνιο ο Απελευθερωτικός
Στρατός. Αντί να επενδύσει στην ανάπτυξη της δημοκρατίας, ενίσχυσε τον άνεμο
του πολέμου.

Λόγος δεύτερος: η απουσία μιας μη εθνικιστικής αντιπολίτευσης. Με εξαίρεση την
οργάνωση της Βέσνα Πάσιτς, η αντιπολίτευση συμμεριζόταν ανέκαθεν τα οράματα
του Μιλόσεβιτς. Δεν τον υποστήριζε ευθέως, αποδεχόταν όμως τα τελευταία χρόνια
το βασικό του επιχείρημα: ότι οι Σέρβοι της Βοσνίας και της Κροατίας
υπερασπίζονταν απλώς τον εαυτό τους από την κροατική επιθετικότητα και ότι η
Σερβία δεν βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση.

Λόγος τρίτος: η παθητικότητα των πολιτών κατά τους πολέμους στην Κροατία και
τη Βοσνία. Αν δεν είχαν σωπάσει απέναντι στη φρίκη εκείνων των πολέμων, η
ιστορική πορεία της Σερβίας θα ήταν διαφορετική.

Όπως τότε δεν ήθελαν να παραδεχθούν ότι η χώρα τους κάνει πόλεμο, έτσι και
τώρα αρνούνται να καταλάβουν ότι οι επιδρομές του ΝΑΤΟ δεν δικαιολογούν τη
συνέχιση της εθνοκάθαρσης στο Κοσσυφοπέδιο.