Στενή παρακολούθηση των τιμών σε 200 είδη

Λίστα με 200 είδη και υπηρεσίες, που αποτελούν «εστίες κινδύνου» για τον
πληθωρισμό, έχει καταρτίσει η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥΕ).

Η λίστα έχει σταλεί στα αρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης,
προκειμένου τα είδη αυτά και οι υπηρεσίες να τεθούν «υπό παρακολούθηση» και να
αποτραπούν ενδεχόμενες ανατιμήσεις τους στο επόμενο κρίσιμο διάστημα

Υπό στενή παρακολούθηση θέτει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης 200 είδη
και υπηρεσίες που αποτελούν «εστίες κινδύνου» για τον πληθωρισμό. Με τον τρόπο
αυτό η κυβέρνηση προσπαθεί να στήσει «μπλόκο» σε ενδεχόμενες νέες ανατιμήσεις,
που θα προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα στην επίτευξη του κρίσιμου στόχου για
πληθωρισμό 2% στο τέλος του 1999. Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία κατήρτισε και
έστειλε στα αρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης λίστα με τα
προϊόντα και τις υπηρεσίες που απειλούν να βάλουν «φωτιά» στον πληθωρισμό. Στη
λίστα περιλαμβάνονται:

* Πρώτον, είδη και υπηρεσίες στα οποία κατά το δωδεκάμηνο Φεβρουαρίου
1998-’99 έγιναν μεγάλες αυξήσεις τιμών που κρίνονται αδικαιολόγητες και οι
οποίες ξεπερνούν το 10% κατά μέσον όρο. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις οι
ανατιμήσεις φτάνουν μέχρι και 15%. Σε αυτά περιλαμβάνονται και εμπορεύματα στα
οποία παρουσιάστηκαν μεγάλες αυξήσεις τιμών, τον Μάρτιο του 1998 όταν
υποτιμήθηκε η δραχμή, χωρίς στη συνέχεια να υπάρξει μείωση των τιμών τους όταν
περιορίστηκε το ποσοστό της υποτίμησης.

* Δεύτερον, εμπορεύματα και υπηρεσίες στα οποία, παρότι δεν σημειώθηκε
σημαντική ανατίμηση τους τελευταίους μήνες, εντούτοις συμμετέχουν σε μεγάλο
βαθμό στη διαμόρφωση του Δείκτη Τιμών καταναλωτή. Πρόκειται για είδη ευρείας
λαϊκής κατανάλωσης. Έτσι ενδεχόμενη ανατίμησή τους τούς επόμενους μήνες, έστω
και μικρή, θα ήταν ικανή να εκτρέψει τον πληθωρισμό από την πτωτική τροχιά του.

* Τρίτον, τα είδη και οι υπηρεσίες στα οποία από τον Φεβρουάριο του
1998 είτε δεν έγιναν ανατιμήσεις είτε αυτές που έγιναν ήταν πολύ μικρές. Ο
κίνδυνος που υπάρχει είναι οι επιχειρήσεις σε αυτούς τους κλάδους να
επιχειρήσουν να αυξήσουν τώρα τις τιμές των εμπορευμάτων τους, προβάλλοντας ως
αιτιολογία τη συγκράτηση των τιμών τους στο προηγούμενο διάστημα. Κάτι τέτοιο
θα προκαλούσε πρόσθετες δυσκολίες στην επίτευξη του στόχου για τον πληθωρισμό.

Η λίστα

Οι πίνακες με τα συγκεκριμένα προϊόντα έχουν δοθεί στην ειδική επιτροπή που
έχει αναλάβει την παρακολούθηση των τιμών στην αγορά και στην οποία
συμμετέχουν ανώτερα στελέχη των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης,
καθώς και ο γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ κ. Νίκος Καραβίτης.

Υπενθυμίζεται ότι έργο της επιτροπής είναι να ενημερώνει το αρμόδιο υπουργείο
Ανάπτυξης για τις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις που παρουσιάζονται στην αγορά,
προκειμένου να λαμβάνονται έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα. Ο ρόλος της ΕΣΥΕ είναι
να εντοπίζει αυτές τις ανατιμήσεις από τις τιμοληψίες που κάνει σε τακτική
βάση στην αγορά.

Ειδικότερα, στις κατηγορίες των προϊόντων και των υπηρεσιών που παρατηρήθηκαν
υψηλές ανατιμήσεις το δωδεκάμηνο Φεβρουάριος 1998-’99 περιλαμβάνονται τα νωπά
ψάρια με αύξηση τιμών 13,5%, τα νωπά λαχανικά των οποίων οι τιμές αυξήθηκαν
10%, το νωπό μοσχαρίσιο κρέας στο οποίο σημειώθηκε αύξηση 8,5%, τα αναψυκτικά
– καφές – ποτά όπου παρουσιάστηκε αύξηση 7,5%, το φαγητό εκτός οικίας με
αύξηση 7,3%, τα είδη υπόδησης με 6,7%, τα δημητριακά και τα παρασκευάσματα με
5,5%, τα είδη ένδυσης με 5% και τα ενοίκια με αύξηση 5%.

Μεταξύ των άλλων εμπορευμάτων και υπηρεσιών που έχουν υψηλή συμμετοχή στη
διαμόρφωση του Γενικού Δείκτη Τιμών καταναλωτή περιλαμβάνονται το ψωμί, το
ελαιόλαδο, τα έπιπλα ­ ξύλινα και μεταλλικά ­, τα αυτοκίνητα, η βενζίνη και το
πετρέλαιο, τα δίδακτρα, τα είδη αναψυχής, τα ανδρικά και γυναικεία ρούχα τα
οποία έχουν συντελεστή στάθμισης ή αλλιώς συμμετέχουν στον Δείκτη με ποσοστό
που αγγίζει ή ξεπερνά το 10 τοις χιλίοις.

Σύμφωνα με πληροφορίες στο πλαίσιο λειτουργίας της επιτροπής συζητείται η
πρόταση να υπάρξουν νέες «συμφωνίες κυρίων» με τις επιχειρήσεις ορισμένων από
τους κλάδους αυτούς που θεωρούνται ότι επηρεάζουν περισσότερο τον πληθωρισμό.

Οι κινήσεις

Η παρακολούθηση των τιμών και οι κινήσεις σε κλαδικό επίπεδο για την πρόληψη
των ανατιμήσεων είναι μία από τις πλευρές της πολιτικής που εφαρμόζει το
οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, ώστε να επιτευχθεί η μείωση του
πληθωρισμού. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πολιτική της Τράπεζας της
Ελλάδος, αφενός μέσω του περιορισμού της ρευστότητας στην αγορά χρήματος,
αφετέρου με τα μέτρα στα οποία σκοπεύει να προχωρήσει προκειμένου να μειωθεί ο
ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών, προσωπικών και στεγαστικών δανείων από τις
τράπεζες που αυξάνουν την πιστωτική επέκταση και δημιουργούν πληθωριστικές
πιέσεις στην οικονομία.

Πάντως στον βαθμό που απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα για να πέσει ο πληθωρισμός στο
2% στο τέλος του έτους, θεωρείται δεδομένο ότι το οικονομικό επιτελείο θα
προχωρήσει σε πρόσθετες μειώσεις των έμμεσων φόρων, κυρίως στους ειδικούς
φόρους κατανάλωσης των καυσίμων. Πρόκειται για το «κρυφό χαρτί» που έχει στο
«συρτάρι» του ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος
Παπαντωνίου και το οποίο πάντως, όπως σημειώνουν αρμόδια στελέχη του
υπουργείου, θα αξιοποιηθεί μόνο στον βαθμό που υπάρξει ανάγκη και κατά το
τελευταίο τρίμηνο του έτους. Όπως λένε τα ίδια στελέχη, τον Σεπτέμβριο θα έχει
ξεκαθαρίσει περισσότερο η κατάσταση στο μέτωπο του πληθωρισμού και θα μπορεί
να γίνει σαφής πρόβλεψη για το ποσοστό στο οποίο θα κλείσει τον Δεκέμβριο.
Τότε, λοιπόν, θα αποφασιστεί αφενός αν θα ληφθεί το νέο πακέτο μείωσης των
έμμεσων φόρων, όπως και το εύρος των μέτρων ανάλογα με τις ανάγκες που θα
υπάρχουν για να εξασφαλιστεί η πτώση του πληθωρισμού στο 2%.

Νέα πτώση αναμένεται να παρουσιάσει ο πληθωρισμός τον Απρίλιο και, σύμφωνα με
τις τελευταίες τιμοληψίες των αρμοδίων υπηρεσιών, δεν αποκλείεται να μειωθεί
ακόμη και στο 2,9% από 3,4% τον Μάρτιο.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός τον
Απρίλιο θα κινείται μεταξύ 2,9%-3%, ενώ η πτωτική τροχιά του αναμένεται να
συνεχιστεί και τον Μάιο.

Η αξιοσημείωτη μείωση του πληθωρισμού τον Απρίλιο, όπως και τον Μάρτιο,
οφείλεται στην «απορρόφηση» των επιπτώσεων από την υποτίμηση της δραχμής που
είχε γίνει τον Μάρτιο του 1998 και η οποία είχε προκαλέσει αλυσιδωτές
ανατιμήσεις σε διάφορα είδη και υπηρεσίες το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι.
Πάντως, όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, δύο παράγοντες δημιουργούν προβληματισμό
σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού το επόμενο διάστημα.

Πρόκειται για το ενδεχόμενο να συνεχιστεί για αρκετό διάστημα ακόμη η κρίση
στη Γιουγκοσλαβία, που στην περίπτωση αυτή θα οδηγούσε και σε πιέσεις στις
τιμές κυρίως των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με
την εξέλιξη των διεθνών τιμών των καυσίμων.

Στον βαθμό που η αύξηση των τιμών των καυσίμων θα συνεχιστεί, θεωρείται
δεδομένο ότι θα προκληθούν πιέσεις στο κόστος παραγωγής και στις τιμές των εμπορευμάτων.