Η επόμενη ημέρα του πολέμου

Πρύτανης Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο βομβαρδισμός της Γιουγκοσλαβίας συνεχίζεται για
τρίτη εβδομάδα και οι ενδείξεις είναι ότι στο άμεσο μέλλον οι βομβαρδισμοί θα
ενταθούν. Οι στρατιές των προσφύγων, το μέγεθος των καταστροφών και γενικότερα
το ανθρώπινο δράμα, που παίζεται στη Γιουγκοσλαβία και στις γύρω περιοχές, δεν
αφήνουν περιθώρια για αισιοδοξία και σκέψεις βασισμένες στον ορθολογισμό.
Είμαστε, ωστόσο, υποχρεωμένοι να προβληματιστούμε έγκαιρα για την επόμενη
ημέρα. Τότε, δηλαδή, που θα κοπάσει ο ορυμαγδός των βομβών και θα αρχίσει το
μέτρημα των καταστροφών και οι προσπάθειες για επούλωση των συνεπειών.
Ευελπιστώ ότι η ημέρα αυτή δεν θα καθυστερήσει να έρθει για πολλούς.

* Πρώτον, γιατί το όλο εγχείρημα είναι παράλογο, δεν στηρίζεται σε αποδεκτές
από τη διεθνή κοινότητα αρχές, αγνοεί την Ιστορία και δεν οδηγεί πουθενά.

* Δεύτερον, γιατί φαίνεται να συνειδητοποιείται καθημερινά από τους
πρωταγωνιστές ότι η εμμονή στη συνέχιση των βομβαρδισμών και κυρίως η εμπλοκή
χερσαίων δυνάμεων θα οδηγήσει σε αξεπέραστα αδιέξοδα, που εκτός του μεγάλου
αριθμού των θυμάτων θα κλονίσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη του κόσμου στην
ικανότητα των αναπτυγμένων χωρών, και ειδικότερα της Αμερικής, να επιλύουν τις
όποιες διαφορές με βάση τις αξίες του δυτικού πολιτισμού και το Διεθνές Δίκαιο.

* Τρίτον, γιατί το επιθυμώ πολύ, όπως άλλωστε όλοι οι άνθρωποι που δεν αφήνουν
τον εγωισμό και το πείσμα να κατακυριαρχήσουν πάνω στη λογική. Υπάρχουν
ισχυρές ενδείξεις ότι, παρά την ένταση των βομβαρδισμών, η διπλωματία
εργάζεται για πολιτική διευθέτηση του προβλήματος.

Ασφαλώς, δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς ποια θα είναι η λύση που τελικά θα
επιλεγεί. Αυτό που είναι βέβαιο, είναι πως ο πόλεμος θα αφήσει πίσω του ένα
πραγματικό χάος, το οποίο μόνο με τη δραστηριοποίηση της διπλωματίας, με τη
διάθεση σημαντικών πόρων και με την κατάρτιση ενός σχεδίου, τύπου Μάρσαλ, θα
καταστεί δυνατόν να αντιμετωπιστεί. Μεγάλο μέρος της ευθύνης και του κόστους
για την επούλωση των πληγών του πολέμου και τη σταδιακή ενσωμάτωση των
Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα φέρουν οι λαοί της Ευρώπης.

Ο ρόλος της Ελλάδας

Ως γνωστόν, η χώρα μας είναι η μόνη βαλκανική χώρα που είναι μέλος της Ε.Ε.
και του ΝΑΤΟ. Ο ρόλος της μπορεί κα πρέπει να είναι σημαντικός, τόσο στη φάση
των διαπραγματεύσεων για την ειρήνη και την αντιμετώπιση του δράματος των
προσφύγων, όσο και κατά την κατάστρωση και την εκτέλεση του σχεδίου ανόρθωσης
των Βαλκανίων.

Ο ρόλος, που τελικά θα διαδραματίσει η χώρα μας, θα εξαρτηθεί από την
ετοιμότητά της να αναλάβει ευθύνες, από την αμεροληψία που θα επιδείξει
απέναντι σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, από τη βούλησή της να συμβάλει ουσιαστικά
κατά τη φάση αυτή στην αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος, από την
προθυμία της να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν στα πλαίσια της
Συμμαχίας και της Ε.Ε. Η μαξιμαλιστική τακτική που θέλει «τον σκύλο χορτάτο
και την πίτα ολόκληρη» δεν πρόκειται να έχει θετικά αποτελέσματα για τη χώρα μας.