Πάνω οι δείκτες, πάνω και οι κίνδυνοι

Η Αμερικανίδα αναλύτρια της Γκόλνμαν Σαξ Άμπι Τζόζεφ Κοέν ρωτήθηκε πρόσφατα
από μια μεγάλη εφημερίδα των ΗΠΑ για το μήνυμα που στέλνουν τα νέα απανωτά
ρεκόρ του Ντάου Τζόουνς. Η «γκουρού» της Γουώλ Στρητ απάντησε: «Περάσαμε μια
πολύ παράξενη περίοδο. Την άνοιξη του 1997 οι επενδυτές ήταν πεπεισμένοι ότι
τα πάντα λειτουργούσαν άψογα στον κόσμο. Υπήρχε μια κοινή ομολογία, ότι η
παγκόσμια οικονομία δεν αντιμετώπιζε προβλήματα. Κατά τη διάρκεια αυτής της
περιόδου οι μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης μετοχές είχαν πολύ καλή
απόδοση, ενώ καλύτερη είχαν και τα λεγόμενα “χαρτιά αξίας”. Το θετικό κλίμα
διατηρήθηκε για περίπου τρεις μήνες. Τότε ήταν που η Ταϊλάνδη ξύπνησε τον
κόσμο, θυμίζοντάς του ότι πάντα υπάρχουν κίνδυνοι. Αυτό ανησύχησε τους
επενδυτές και έπεισε τους διαχειριστές κεφαλαίων να τοποθετηθούν σε χαρτιά που
μπορούν να ρευστοποιηθούν εύκολα, έτσι ώστε να μπορούν να “φύγουν” σχετικά
γρήγορα». Η Κοέν συνέχισε την «υπενθύμιση» των προπέρσινων εξελίξεων, λέγοντας
ότι την άνοιξη του 1998 οι μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης μετοχές
βελτιώνονταν συνεχώς και η αγορά ανέκαμπτε ραγδαία. Μετά ήρθε η χρεοκοπία της
Ρωσίας. Τα γεγονότα αυτά οδήγησαν και πάλι τους επενδυτές σε μεγάλα και εύκολα
ρευστοποιήσιμα χαρτιά. Φετός, αν η σταθερότητα της αμερικανικής οικονομίας και
η βελτίωση της παγκόσμιας οικονομίας διατηρηθούν, θα διατηρηθεί και η
εμπιστοσύνη των επενδυτών».

Δεν λέει όλη την αλήθεια

Οι εμπειρίες από τα προβλήματα της Ταϊλάνδης και της Ρωσίας έκαναν κάτι
παραπάνω από το να αυξήσουν την ετοιμότητα των επενδυτών, που ισχυρίζεται η
Κοέν. Ουσιαστικά άνοιξαν μια μεγάλη τρύπα στο δόγμα της παγκοσμιοποίησης που
διατυμπάνιζε η Ουάσινγτον και η Γουώλ Στρητ. Αν η Ουάσινγτον είχε βρει έναν
καλύτερο τρόπο για να φέρει τη Ρωσία στον δρόμο της οικονομίας της αγοράς,
τότε τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά. Μια Ρωσία με σταθερή οικονομία θα
βοηθούσε πολύ περισσότερο στη λύση της κρίσης στο Κόσοβο. Τώρα το χάος
βρίσκεται στα πρόθυρα της Ευρώπης. Αυτοί οι τυχεροί που ζουν στις ΗΠΑ και τη
Δυτική Ευρώπη έχουν αποφύγει μέχρι τώρα τις οικονομικές επιπτώσεις του
πολέμου. Για πόσο ακόμη, όμως;

Η κρίση στο Κόσοβο δεν είναι ο μοναδικός κίνδυνος για τις χρηματιστηριακές
αγορές. Οι πρόσφατες μειώσεις των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες της
Ευρωλάνδης και της Βρετανίας μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση της καταναλωτικής
ζήτησης σε μεγαλύτερο βαθμό από αυτόν που προσδοκούν κυβερνήσεις και κεντρικοί τραπεζίτες.

Έχει ήδη εκφραστεί η άποψη ότι οι μειώσεις των επιτοκίων μπορεί να προκαλέσουν
καταναλωτική έκρηξη ­ ανάλογη με αυτή που σημειώθηκε στις ΗΠΑ το 1987 ­ που με
τη σειρά της θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό. Η αντίδραση των κεντρικών
τραπεζιτών θα είναι άμεση. Θα ανεβάσουν τον πήχυ των επιτοκίων για να μειώσουν
τις στροφές στον κινητήρα της οικονομίας.

Είναι γνωστό ότι ο Νο 1 ίσως εχθρός των Χρηματιστηρίων είναι τα υψηλά
επιτόκια. Η επόμενη κίνηση των επιτοκίων θα είναι κατά πάσα πιθανότητα
ανοδική. Και ίσως να μην βρισκόμαστε πολύ μακριά από αυτήν την εξέλιξη.