Ιμπραήμ Ρουγκόβα, ένας όμηρος του Μιλόσεβιτς

Ιμπραήμ Ρουγκόβα. «Αφού μπέρδεψε τον κόσμο με την υποτιθέμενη συμφωνία μας, τώρα θέλει να με παρουσιάσει στον λαό μου ως προδότη»

Μετά τη συνέντευξη που πήρε από τον ηγέτη των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου
Ιμπραήμ Ρουγκόβα, η Ρενάτε Φλοτάου έρχεται τώρα να σημειώσει άλλη μια
δημοσιογραφική επιτυχία. Ανταποκρίτρια του «Σπίγκελ» στην πρώην Γιουγκοσλαβία
τα 12 τελευταία χρόνια, η 54χρονη σερβικής καταγωγής Γερμανίδα δημοσιογράφος,
έμεινε στο σπίτι του Ρουγκόβα επί έξι ημέρες και περιγράφει τις κινήσεις, τα
αισθήματα και την αγωνία του.

Τετάρτη 31 Μαρτίου: Στην Πρίστινα, μετά την έβδομη νύχτα βομβαρδισμών,
επικρατεί αναρχία. Στους δρόμους οι άνδρες του Αρκάν καταδιώκουν Αλβανούς. Η
σερβική αστυνομία βοηθάει, σαρώνοντας αλβανικές συνοικίες.

Ένας δυτικός ραδιοφωνικός σταθμός μεταδίδει ότι ο Ιμπραήμ Ρουγκόβα έχει
τραυματιστεί, ίσως να είναι και νεκρός. Είναι αλήθεια; Μίλησα μαζί του πριν
από δύο μέρες για να ρίξουμε μια τελευταία ματιά στη συνέντευξη που τού είχα
πάρει για το «Σπίγκελ», όπου ζητούσε από την Ατλαντική Συμμαχία να απειλήσει,
αν χρειαστεί, τη Σερβία με ολοκληρωτική καταστροφή. Αποφάσισα να τον επισκεφθώ
στο σπίτι του, στη συνοικία Βελάνια. Μου άνοιξε και συζητήσαμε το ενδεχόμενο
να δηλώσει στο μαγνητόφωνό μου ότι είναι ζωντανός και ότι οι εκτοπισμένοι δεν
πρέπει να χάσουν τις ελπίδες τους για ένα καλύτερο μέλλον.

Την ώρα που ετοιμαζόμουν να φύγω, διαπίστωσα ότι είκοσι πέντε στρατιώτες της
ειδικής σερβικής αστυνομίας είχαν περικυκλώσει το σπίτι. Τρεις ένστολοι
εισέβαλαν στο σπίτι και μας διέταξαν να ανεβούμε στον πρώτο όροφο, ενώ εκείνοι
θα κατελάμβαναν το ισόγειο και τον δεύτερο. Ο ένας ακούμπησε στο τραπέζι δύο
λεμονάδες. «Είμαστε κι εμείς άνθρωποι», είπε, σχεδόν απολογούμενος. Απ’ έξω
περνούσαν τεθωρακισμένα.

Ο Ρουγκόβα πληροφορείται ότι πρέπει να παρουσιαστεί μπροστά στις κάμερες για
να βεβαιώσει ότι είναι υγιής και ελεύθερος. Οποιαδήποτε άλλη δήλωση δεν
πρόκειται να μεταδοθεί και θα αποτελέσει για όλους μας απειλή για τη ζωή μας.
Στις 8 το βράδυ τού τηλεφωνούν ξανά και του ζητούν να μεταβεί την επομένη στο Βελιγράδι.

Ο πρόεδρος Μιλόσεβιτς θέλει να του μιλήσει για να συζητήσουν μια διέξοδο από
την κρίση. Ο Ρουγκόβα συμφωνεί απρόθυμα, γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει άλλη λύση.

Πέμπτη 1 Απριλίου: Στις 9 το πρωί, ο Ρουγκόβα αναχωρεί με μια BMW της σερβικής
αστυνομίας, ανήσυχος για τον τρόπο με τον οποίο η αλβανική κοινή γνώμη θα
υποδεχθεί τη συνάντησή του με τον Μιλόσεβιτς. Όταν επιστρέφει στις 6.30 το
απόγευμα, είναι εμφανώς ταραγμένος. Ο Μιλόσεβιτς τον χρησιμοποίησε για
προπαγανδιστικούς σκοπούς και δεν διατύπωσε καμιά πρόταση για ειρηνική λύση.

Εικόνες του Ρουγκόβα να χαμογελά ενώ συνομιλεί με τον Μιλόσεβιτς προβλήθηκαν
από τα μέσα ενημέρωσης προκαλώντας σύγχυση στη διεθνή κοινή γνώμη. Στην
πραγματικότητα, διηγείται ο Ρουγκόβα, ο Μιλόσεβιτς έβριζε και καταριόταν ­ τον
Κλίντον, τους Αμερικανούς μεσολαβητές Χιλ και Χόλμπρουκ, κυρίως όμως τον
καγκελάριο Σρέντερ. Επί καγκελαρίας Κολ, έλεγε ο Μιλόσεβιτς, το ΝΑΤΟ δεν θα
βομβάρδιζε ποτέ τη χώρα του.

Με μεγαλοψυχία, ο τσάρος των Σέρβων υποσχέθηκε στον Ρουγκόβα ότι δεν πρόκειται
να πάθει τίποτα και ότι οι στρατιώτες εγγυώνται την ασφάλειά του. Ο Ρουγκόβα
προσυπέγραψε στη συνέχεια μια ανακοίνωση όπου εμφανίζεται να ευνοεί μια λύση
με «πολιτικά μέσα». Πρόκειται για ένα σύνθημα ­ θα μου πει αργότερα. Με τον
όρο «πολιτικά μέσα» εννοεί την υπογραφή της συνθήκης του Ραμπουγέ από τους
Σέρβους. Είναι άλλωστε πεπεισμένος ότι οι πολιτικοί της Δύσης δεν θα δώσουν
σημασία στην υπογραφή του.

Ο Ρουγκόβα δεν είναι μόνο οργισμένος, έχει πάθει και κατάθλιψη από το θέαμα
των άδειων χωριών που αντίκρυσε πηγαίνοντας στο Βελιγράδι. «Είμαι ένας
πρόεδρος χωρίς λαό», παραπονείται. «Τι χαρτί μπορώ ακόμη να παίξω κατά του
Βελιγραδίου; Τι νόημα έχει να παραμένω ο τελευταίος ήρωας στην Πρίστινα;».
Θέλει να ζητήσει από το Βελιγράδι να του επιτρέψει να μεταβεί στα Σκόπια με
την οικογένειά του. Από εκεί θα ασκήσει καλύτερη επιρροή στην κρίση του Κοσόβου.

Παρασκευή 2 Απριλίου: Ο εκπρόσωπος του Ρουγκόβα τηλεφωνεί στον πρέσβη των ΗΠΑ
στα Σκόπια Κρίστοφερ Χιλ, του περιγράφει την κατάσταση, περιμένει την
υποστήριξή του. Ο Αμερικανός, όμως, αντιδρά αόριστα. Αν οι Σέρβοι θέλουν να
οργανώσουν τη μεταφορά της οικογένειας Ρουγκόβα μέχρι τα σύνορα, εκείνος θα
περιμένει από την άλλη πλευρά. Ο Μιλόσεβιτς θέλει να συνεχιστούν οι συνομιλίες
στο Βελιγράδι, αλλά ο Ρουγκόβα αντιπροτείνει τα Σκόπια. «Παίζει μαζί μου σαν
τη γάτα με το ποντίκι», μου λέει. «Αφού μπέρδεψε τον κόσμο με την υποτιθέμενη
συμφωνία μας, τώρα θέλει να με παρουσιάσει στο λαό μου ως προδότη».

Σάββατο 3 Απριλίου: Στις 9 το βράδυ φτάνει ο αντιπρόεδρος της γιουγκοσλαβικής
κυβέρνησης Νικόλα Σαΐνοβιτς, χωρίς συγκεκριμένη πρόταση. Ο κόσμος πρέπει να
μάθει ότι οι «συζητήσεις με τους Αλβανούς» θα συνεχιστούν. Ο Ρουγκόβα, λέει
ειρωνικά, είναι φυσικά ένας ελεύθερος άνθρωπος. Μπορεί να πάει, αν θέλει, στα
Σκόπια. Πρέπει όμως να προσέξει μήπως στον δρόμο τον μπλέξουν σε περιπέτειες
τίποτε θερμόαιμοι Σέρβοι. Η προειδοποίηση είναι σαφής.