Εκείνοι grafity, εμείς… ξεγράφιτι

Το μωσαϊκό. Όταν οι τοίχοι είναι βαμμένοι με πολλά χρώματα και έχουν πορώδη επιφάνεια, τότε ο καθαρισμός είναι δύσκολος

Το μπλε φεύγει εύκολα, σαν να είναι νερομπογιά. Και το μαύρο. Εκείνο που τους
ταλαιπωρεί περισσότερο, είναι το κόκκινο. Τι νερό ζεματιστό σε πίεση 100
Ατμόσφαιρες πέφτει πάνω του, τι διαλύματα ειδικών υγρών ανάλογα με την
επιφάνεια, το κόκκινο αντιστέκεται σθεναρά. Αν μάλιστα βρει και πορώδη
επιφάνεια, όπως για παράδειγμα έχουν στους τοίχους της Βιβλιοθήκης στην οδό
Πανεπιστημίου, τότε αφήνει σχεδόν πάντα ίχνος.

Οι εκατό εκπαιδευμένοι άνδρες των Ειδικού Συνεργείου Καθαρισμού ­ κάτι σαν το
αντίστοιχο ΕΚΑΜ και ΣΔΟΕ της Διεύθυνσης Καθαριότητας στον Δήμο Αθηναίων ­
ξέρουν την Αθήνα τοίχο-τοίχο. Είναι σχεδόν οι πρώτοι που διαβάζουν τα
συνθήματα με σπρέι και το δικό τους ημερολόγιο «εργασίας» συμπεριλαμβάνει όλες
τις πορείες και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Έχουν φτάσει στο σημείο, μάλιστα,
να γνωρίζουν ποιος έγραψε το σύνθημα ή ποια είναι η οργάνωση μόνο και μόνο από
το περιεχόμενο.

«Εδώ και δέκα μέρες που ξεκίνησε η επίθεση του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο περνάμε τις
χειρότερες μέρες μας. Ειδικά η Βασιλίσσης Σοφίας είναι “γαζωμένη” συνέχεια με
σπρέι. Ακολουθούν η Σταδίου και η Πανεπιστημίου». Ο κ. Αθανάσιος Ζλατούδης,
προϊστάμενος των «ράμπο» της Καθαριότητας στον Δήμο Αθηναίων, ζει την
επικαιρότητα με διαφορετικό τρόπο. «Δεν είναι καθόλου εύκολο να καθαρίσουμε
τους τοίχους από τα σπρέι και τις μπογιές. Και κάθε φορά που υπάρχει πολιτική
ένταση ή γίνονται φασαρίες και διαδηλώσεις, τρέχουμε και δεν φτάνουμε και στις
τρεις βάρδιες που έχουμε ημερησίως».

Στη μάχη με την μπογιά οι άντρες των συνεργείων φορούν στολή, ειδικά γάντια
και μάσκα στο πρόσωπο. Μπορεί τα υλικά καθαρισμού να είναι «μη τοξικά, ασφαλή
για το περιβάλλον», όμως τα μέτρα ασφαλείας είναι αναγκαία «για να μην έχουμε
προβλήματα με δερματολογικές παθήσεις».

Για τον καθαρισμό χρησιμοποιούνται ­ από τον Δήμο Αθηναίων τουλάχιστον ­ πέντε
διαφορετικά χημικά υγρά. Η δραστικότητά τους εξαρτάται από την επιφάνεια που
οποία χρειάζεται καθαρισμό. «Εύκολες» είναι οι λείες επιφάνειες. Υπάρχουν όμως
διαφόρων τύπων μάρμαρα, γυαλισμένα ή όχι, πέτρες πελεκητές ή σχετικά λείες,
και υλικά με πορώδη επιφάνεια. Τα τελευταία είναι τα δυσκολότερα γιατί η
λαδομπογιά διεισδύει στους πόρους και αφαιρείται πολύ δύσκολα. «Εμείς
αναλαμβάνουμε τον καθαρισμό όχι μόνο δημόσιων αλλά και ιδιωτικών κτιρίων.
Καθαρίζουμε και αγάλματα, όχι όμως τα μνημεία που ανήκουν στο υπουργείο
Πολιτισμού. Αυτά καθαρίζονται με άλλους τρόπους. Τα τελευταία χρόνια
αντιμετωπίζουμε πολλά προβλήματα, γιατί οι περισσότερες επιφάνειες έχουν γίνει
πορώδεις εξαιτίας κυρίως της ρύπανσης. Τα περισσότερα μεγάλα κτίρια στο κέντρο
της πόλης είναι διαβρωμένα, χτυπημένα από βανδαλισμούς και χωρίς συντήρηση.
Όλη η Βασιλίσσης Σοφίας είναι σχεδόν εφιάλτης για μας».

Οι ειδικοί του καθαρισμού ξέρουν πλέον απέξω τα συνθήματα. Όπως εξηγεί ο κ.
Ζλατούδης, «αν την πορεία διοργανώνει το ΚΚΕ οι τοίχοι γεμίζουν με “Έξω το
ΝΑΤΟ” και “Κάτω ο ιμπεριαλισμός”». Όταν όμως βλέπουν μαύρο σπρέι στη διαδρομή
Χαλκοκονδύλη – Ακαδημίας – Πειραιώς – λίγο Σωκράτους – λίγο Αθηνάς και στη
Βερανζέρου, «τότε ξέρουμε πως είναι το ΟΑΚΕ, μια οργάνωση αριστεριστών».

Η υγρασία

Η υγρασία είναι ένας από τους παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στον καθαρισμό
των επιφανειών από τις λαδομπογιές. Όσο μεγαλύτερη η υγρασία στην ατμόσφαιρα
τόσο δυσκολότερο το έργο του καθαρισμού.

Τα τελευταία νέα από τον χώρο της τεχνολογίας έρχονται από τη Σουηδία και
αφορούν έναν «διαφορετικό» τρόπο. Το PSS 20 είναι ένα υδατικό διάλυμα που
απλώνεται στην επιφάνεια (όταν είναι καθαρή). Καλύπτει ήδη το Opera House του
Σίδνεϊ και την Place de la Concorde στο Παρίσι. Δημιουργεί μία λεπτή,
προστατευτική μεμβράνη, που επάνω της επικάθονται τόσο τα μόρια της σκόνης και
άλλων ενώσεων όσο και οι μπογιές ή τα σπρέι. Για την αφαίρεσή τους το μόνο που
απαιτείται είναι ζεστό νερό, σε θερμοκρασία εξήντα βαθμών Κελσίου, το οποίο
εκτοξεύεται στην επιφάνεια υπό πίεση και υπό γωνία.

Η διαφορά του υλικού από τα υγρά καθαρισμού ­ πρόκειται για σουηδική πατέντα ­
είναι πως δημιουργεί μια προστατευτική μεμβράνη η οποία είναι «μιας χρήσης».
Εφαρμόζεται σε έτοιμη, καθαρή ή φρεσκοβαμμένη επιφάνεια και παίρνει «πάνω της»
μπογιές και ρύπους, αλλά μετά τον καθαρισμό με ζεστό νερό χρειάζεται να
απλωθεί εκ νέου. Η μεμβράνη παράγεται από φυτικούς πολυσακχαρίτες και
συστατικά τα οποία χρησιμοποιεί και η βιομηχανία τροφίμων, για αυτό θεωρείται
φιλική στο περιβάλλον. Χαρακτηριστικό, όπως λένε οι Σουηδοί, «επειδή είναι
διάφανη, όταν απλώνεται στην επιφάνεια, ο συνήθης τρόπος για να διαπιστωθεί
πού υπάρχει κενό είναι… γευστική δοκιμή. Όπου είναι γλυκιά, η γεύση έχει απλωθεί».

Το πιο σοβαρό «μειονέκτημα» της μεθόδου, η οποία τώρα δοκιμάζεται στην Ελλάδα,
είναι πως η γλυκιά γεύση της μεμβράνης προσελκύει… τις μέλισσες!

Μαύρη μπογιά. Βγαίνει πιο εύκολα από την κόκκινη αλλά η λύση με τη μεμβράνη είναι η καλύτερη

Θα μπορούσε να έχει «εθιστεί» στην εικόνα των μονίμως καλυμμένων με γκράφιτι
και συνθήματα εξωτερικών τοίχων του σπιτιού του, αν δεν τον ενοχλούσε τόσο
πολύ η ιδέα. «Την πρώτη φορά αποφασίσαμε να το βάψουμε. Το ξανάγραψαν. Τη
δεύτερη, το ίδιο. Την τρίτη επίσης. Ώσπου αποφάσισα να κάνω κάτι άλλο: αντί να
δίνω χρήματα στις μπογιές, αποφάσισα να ψάξω μήπως συμφέρει καλύτερα να αφαιρώ
τα σπρέι με τα συνθήματα».

Τελικά, ο ιδιοκτήτης μιας από τις πολύπαθες πολυκατοικίες στου Στρέφη που δεν
άντεχε να βλέπει άλλο το σπίτι του μονίμως «γραμμένο» με κάθε είδους
συνθήματα, έψαξε τόσο πολύ το θέμα, που κατέληξε να πάρει την… αντιπροσωπεία
μιας σουηδικής μεθόδου και να τη φέρει στην Ελλάδα!

Η μέθοδος βασίζεται σε ένα υλικό, το οποίο απλώνεται στον τοίχο σαν μεμβράνη
και είναι διάφανο. «Οτιδήποτε άλλο κολλήσει επάνω του, σπρέι, μπογιά, ακόμα
και τα μόρια που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα αφαιρείται μαζί με τη διάφανη αυτή
μεμβράνη. Η αφαίρεση γίνεται εύκολα με ζεστό νερό που πέφτει με πίεση, υπό
γωνία. Το υλικό είναι πολυσακχαρίτες και συστατικά που χρησιμοποιεί η
βιομηχανία τροφίμων. Είναι δηλαδή φιλικό στο περιβάλλον».