Ο πονοκέφαλος του Σρέντερ

Οι νομισματικές αρχές της Ευρώπης κατάφεραν να βγάλουν νοκ άουτ τον Γερμανό
υπουργό Οικονομικών Όσκαρ Λαφοντέν. Ο καγκελάριος Σρέντερ πρέπει τώρα ­ ύστερα
από έξι μήνες σύγχυσης ­ να ξεκαθαρίσει την οικονομική του πολιτική. Χωρίς να
απογοητεύσει τους οπαδούς του κόμματός του, του SPD

Η γερμανική οικονομική πολιτική πρέπει να ξεκαθαρίσει. Ύστερα από έξι μήνες σύγχυσης, ο καγκελάριος Σρέντερ καλείται να αντιμετωπίσει τα οικονομικά προβλήματα της χώρας

Η ανάληψη πριν από έξι μήνες του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών από τον
«κόκκινο» Όσκαρ Λαφοντέν σήμανε την είσοδο της χώρας του σε μια σχολή
οικονομικής σκέψης και πρακτικής καθόλου δημοφιλούς στη Γερμανία: της
Νεοκεϋνσιανής. Για τον τότε πρόεδρο των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών, η ανεργία
ήταν ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη. Και οι λόγοι, σύμφωνα με αυτόν,
για την υψηλή γερμανική ανεργία ήταν η νομισματική πολιτική που ακολουθούσαν
οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρώπης και οι χαμηλές αυξήσεις στους μισθούς, που
δεν ήταν αρκετές να τονώσουν την εσωτερική κατανάλωση.

Με τη θορυβώδη αποχώρηση του Λαφοντέν στις 11 Μαρτίου, αυτή η οικονομική σκέψη
αποκηρύχθηκε. Η Γερμανία, ωστόσο, πρέπει να αναθεωρήσει την άποψή της και να
αναγνωρίσει ότι η οικονομία της πάσχει από πρόβλημα προσφοράς.

Και έχει έναν καλό λόγο για να αναγνωρίσει το παραπάνω πρόβλημα: η ανεργία ­
που ταλαιπωρεί περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια Γερμανών ­ αυξάνεται
κυρίως λόγω του υψηλού μισθολογικού κόστους που αντιμετωπίζουν οι γερμανικές επιχειρήσεις.

Ο νέος υπουργός Οικονομικών

Βραχυπρόθεσμα, η άφιξη του «διακριτικού» Χανς Άιχελ, του νέου υπουργού
Οικονομικών της Γερμανίας, θα αλλάξει το κλίμα. Ο Λαφοντέν είχε αναλωθεί σε
διαμάχες με τους κεντρικούς τραπεζίτες, ζητώντας επίμονα τη μείωση των
επιτοκίων. Αν και ο Άιχελ επιθυμεί τη μείωση των επιτοκίων, μπορεί να το κάνει
χρησιμοποιώντας πιο χαμηλούς τόνους από τον προκάτοχό του.

Αυτός, μπορεί να ανανεώσει τον τρόπο επικοινωνίας με την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα, με την οποία το υπουργείο του είχε στενή συνεργασία κατά τη διάρκεια
των κυβερνήσεων Κολ. Μπορεί επίσης να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στο δυναμικό της
γερμανικής οικονομίας που ο προκάτοχός του είχε αμφισβητήσει. Ο Άιχελ θα
μπορέσει επίσης να ξεκινήσει έναν διάλογο σε νέες βάσεις με τους Ευρωπαίους
ομολόγους του.

Πάντως, η άφιξή του σημαίνει το τέλος των συνεχώς διατυπούμενων αιτημάτων για
την αύξηση των μισθών στη Γερμανία. Και αυτό γιατί ο Λαφοντέν είχε επιτρέψει
στα συνδικάτα να καταφέρουν σημαντικές αυξήσεις μισθών για το 1999. Οι
παραχωρήσεις αυτές ουσιαστικά υπονόμευσαν το «πρωτόκολλο» για την απασχόληση,
που καθιστούσε συνυπεύθυνους όλους του κοινωνικούς εταίρους για την έκβαση της
μάχης ενάντια στην ανεργία.

Έπειτα από αυτήν την ανατροπή, ο καγκελάριος Σρέντερ έχει τη δυνατότητα να
παροτρύνει τα συνδικάτα για την υποβολή ορθολογικών μισθολογικών απαιτήσεων
για το 2000, σε μια προσπάθεια να τονωθεί η απασχόληση.

Η Μπούντεσρατ, η Άνω Βουλή της Γερμανίας, ενέκρινε την 1η Μαρτίου ένα μέρος
του σχεδίου δημοσιονομικής μεταρρύθμισης που είχε υποβάλει ο Λαφοντέν.
Επιπλέον, μέχρι τον Ιούνιο η κυβέρνηση αναμένεται να περάσει ένα νομοσχέδιο
για την απλοποίηση της φορολογίας κερδών των επιχειρήσεων, που προβλέπει την
καθιέρωση ενός συντελεστή φορολόγησης 35%.

Μακροπρόθεσμα, η Γερμανία μπορεί να υιοθετήσει μια περισσότερο κεντρική πολιτική.

Η πολιτική αλλαγή που σηματοδότησε η αποχώρηση του Λαφοντέν μπορεί να
δημιουργήσει ένα θετικό κλίμα για τις επιχειρήσεις, υπενθυμίζοντας τις
προτάσεις του υποψηφίου Σρέντερ κατά τη διάρκεια του προεκλογικού του αγώνα.
Ωστόσο, δεν πρέπει να περιμένει κανείς άμεσα τη λήψη ριζικών αποφάσεων.

Ο καγκελάριος γνωρίζει ότι πρέπει να μεταρρυθμίσει το γερμανικό κράτος.
Γνωρίζει επίσης ότι η χώρα του αρνείται να δεχθεί μια μείωση της ποιότητας του
κοινωνικού ιστού. Μάλιστα, το γεγονός αυτό καταλογίζεται σαν αποτυχία του
Σρέντερ, ο οποίος κατηγορείται ότι προωθεί άδικες και λανθασμένες μεταρρυθμίσεις.

Ο Σρέντερ θέλει να αναβιώσει ένα κλίμα, μέσα στο οποίο η χώρα θα αποδεχθεί εκ
νέου τις μεταρρυθμίσεις. Γνωρίζει ότι, για να γίνει αυτό, πρέπει να προχωρήσει
με αργούς και ομαλούς ρυθμούς. Με τους ίδιους ρυθμούς φαίνεται ότι αποδίδει
και το πρωτόκολλο για την απασχόληση, το οποίο μέχρι σήμερα προσέφερε μόλις
100.000 νέες θέσεις επιδοτούμενων σεμιναρίων για τους νέους ανέργους.

Ο πρόεδρος της γερμανικής κυβέρνησης θα πρέπει να «επιτεθεί» και στο σοβαρό
πρόβλημα που αντιμετωπίζει το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας του, κρατώντας τις
υποσχέσεις που έδωσε κατά τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα. Η «επίθεση»
αφορά και την κατάργηση των μεταρρυθμίσεων του Χέλμουτ Κολ στο ασφαλιστικό
σύστημα, οι οποίες ούτως ή άλλως έχουν χαρακτηριστεί ανεπαρκείς από τον
Οργανισμό οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Τέλος, ο καγκελάριος, έχοντας υποσχεθεί ένα κράτος «πιο μικρό και
αποτελεσματικό», μπορεί να επιφορτίσει τον νέο του υπουργό Οικονομικών με τον
σχεδιασμό ενός πιο αυστηρού προϋπολογισμού για το 2000, όπως άλλωστε του έχουν
ζητήσει και στελέχη των Πρασίνων και του κόμματός του. Ας σημειωθεί ότι ο
Λαφοντέν είχε αρνηθεί τη μείωση των ελλειμμάτων, για να μην επηρεαστεί η
ανάπτυξη της οικονομίας.

Η Γερμανία μπορεί, τελικά, να αποτινάξει από πάνω της τον τίτλο του «κακού
μαθητή» στην Ευρώπη, που απέκτησε τους τελευταίους μήνες. Μόνο, όμως, αν ο
Σρέντερ δείξει το απαιτούμενο κουράγιο.