Νέα εμπόδια στην πτώση των τιμών

Απειλεί τον πληθωρισμό η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου προσθέτοντας
νέα εμπόδια στην εκπλήρωση του σχετικού κριτηρίου για την ένταξη στην ΟΝΕ.
Παράλληλα το οικονομικό επιτελείο διαπιστώνει τώρα ότι δεν υπάρχουν περιθώρια
για πυροσβεστικά μέτρα, όπως είναι η μείωση των έμμεσων φόρων

Σε «Συμπληγάδες πέτρες» βρίσκεται τώρα το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης
καθώς εμφανίζονται νέα εμπόδια στην πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, ενώ
από την άλλη πλευρά τα περιθώρια παρεμβάσεων στην αγορά για συμπίεση των τιμών περιορίζονται.

Η απειλή για τον πληθωρισμό που ανέκυψε τον τελευταίο καιρό είναι η άνοδος των
διεθνών τιμών των υγρών καυσίμων, που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του
οικονομικού επιτελείου επηρέασε ήδη αρνητικά τον πληθωρισμό τον Μάρτιο. Και
που αν συνεχισθεί θα προκαλέσει πληθωριστικές πιέσεις.

Την ίδια στιγμή το οικονομικό επιτελείο διαπιστώνει σημάδια κόπωσης στα έσοδα
του Δημοσίου, γεγονός που δεν αφήνει περιθώρια για τη λήψη έκτακτων μέτρων
μείωσης των έμμεσων φόρων, σε περίπτωση που ο πληθωρισμός παρουσιάζει
αποκλίσεις έναντι του στόχου 2% που αποτελεί ποσοστό-κλειδί για την ένταξη της
χώρας στην ΟΝΕ.

Παράγοντες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας εκφράζουν την ανησυχία και τον
προβληματισμό τους για τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό από την αύξηση των
διεθνών τιμών του πετρελαίου, κάνοντας λόγο για μεγάλο κίνδυνο όσον αφορά την
εκπλήρωση του κριτηρίου του Μάαστριχτ για τον πληθωρισμό.

Όπως έλεγε χαρακτηριστικά στέλεχος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, σε
περίπτωση που η τιμή του αργού πετρελαίου ξεπεράσει τα 15 δολάρια το βαρέλι,
τότε θα υπάρξει σοβαρό πρόβλημα για τον πληθωρισμό. Το ίδιο στέλεχος
εκτιμούσε, πάντως, ότι είναι πολύ δύσκολο η τιμή του πετρελαίου να ανέβει στα
18 δολάρια το βαρέλι όπως επιδιώκει ο ΟΠΕΚ, σημειώνοντας ότι εφόσον σε όλη την
Ευρώπη υπάρξει συμμετρική αύξηση της τιμής του πετρελαίου, δεν θα προκύψει
πρόβλημα για την εκπλήρωση του κριτηρίου του πληθωρισμού από τη χώρα μας.

Στο 3,4% τον Μάρτιο

Πάντως η επίπτωση από την αύξηση των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου έγινε
ήδη ορατή, καθώς τον Μάρτιο ο πληθωρισμός δείχνει να διαμορφώνεται σε 3,4%,
ενώ όπως λένε αρμόδιοι παράγοντες το ποσοστό αυτό θα ήταν χαμηλότερο κατά 0,1
ποσοστιαίες μονάδες αν δεν υπήρξε η αύξηση στο πετρέλαιο.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, για κάθε αύξηση 20%
στη διεθνή τιμή του πετρελαίου, η επιβάρυνση του πληθωρισμού στη χώρα μας θα
είναι 0,1 μονάδες.

Όμως η αγωνία του οικονομικού επιτελείου για τις εξελίξεις στο μέτωπο του
πληθωρισμού εντείνεται, δεδομένου ότι η πορεία των δημοσίων εσόδων δεν
επιτρέπει πρόσθετη μείωση των εμμέσων φόρων στα υγρά καύσιμα, μέτρο που θα
αντιστάθμιζε τις αρνητικές επιπτώσεις από εξωγενείς και ενδεχομένως ενδογενείς παράγοντες.

Στέλεχος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας έλεγε ότι η μείωση των έμμεσων
φόρων ως ανάχωμα σε τυχόν πληθωριστικές πιέσεις δεν είναι επιθυμητή,
υπογραμμίζοντας ότι η πορεία των εσόδων του προϋπολογισμού δεν αφήνει
περιθώρια για «απώλειες», καθώς κάτι τέτοιο θα έθετε σε κίνδυνο την επίτευξη
του στόχου για το έλλειμμα του Δημοσίου.

Άλλες δύο απειλές

Πέραν, όμως, του πετρελαίου οι απειλές για τον πληθωρισμό εντοπίζονται σε δύο
ακόμα «περιοχές»:

* Τα ποσοστά κέρδους των βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων που η
συμπίεσή τους αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού
και γι’ αυτόν τον λόγο η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης θα εντείνει τις
προσπάθειες για τη «σύναψη συμφωνιών» με επιχειρηματικούς φορείς.

* Την «ξέφρενη» αύξηση των καταναλωτικών δανείων που ενισχύουν τη ζήτηση στην
αγορά και πιέζουν προς τα πάνω οι τιμές υπονομεύοντας την πτωτική πορεία του
πληθωρισμού. «Περιμένουμε κινήσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος για συγκράτηση
των καταναλωτικών δανείων και περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης» τόνιζε
παράγοντας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Ωστόσο, παρά τις πρόσθετες δυσχέρειες στη μείωση του πληθωρισμού το οικονομικό
επιτελείο προβλέπει ότι τον Απρίλιο ο τιμάριθμος θα βρίσκεται γύρω στο 2,6%
αφού θα έχουν αφαιρεθεί οι επιπτώσεις της υποτίμησης της δραχμής και θα
κυμαίνεται στο 2% στο τέλος Ιουνίου. Από κει και πέρα εκτιμάται ότι ο
πληθωρισμός δεν θα παρουσιάσει αισθητές διακυμάνσεις και στο «κρίσιμο
τελευταίο τρίμηνο» του έτους θα «παίζει» ανάμεσα στο 1,8% και 2%.

Ο πληθωρισμός είναι το κρίσιμο μέγεθος που επηρεάζει το σύνολο της οικονομίας
και γι’ αυτό η διατήρησή του σε υψηλά επίπεδα προκαλεί αλυσιδωτές παρενέργειες.

Οι επιπτώσεις από τις πληθωριστικές πιέσεις είναι κυρίως οι εξής:

* μειώνεται το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων λόγω αυξήσεων στις τιμές
των καταναλωτικών προϊόντων και στις υπηρεσίες. Έτσι δημιουργούνται πιέσεις
στην εισοδηματική πολιτική της κυβέρνησης για μεγαλύτερες αυξήσεις στους
μισθούς και τις συντάξεις προκειμένου να αντισταθμιστούν οι απώλειες στα
εισοδήματα. Χαλάρωση όμως της εισοδηματικής πολιτικής σημαίνει πρόσθετες
επιβαρύνσεις στις δαπάνες του προϋπολογισμού και διεύρυνση των ελλειμμάτων.

* τα επιτόκια διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, πράγμα που καθιστά ακριβό το
κόστος χρήματος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Έτσι επηρεάζεται
αρνητικά η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Καθώς λόγω του υψηλού κόστους
δανεισμού τους μειώνεται η «κερδοφορία» και ταυτόχρονα πιέζονται ανοδικά οι
τιμές των παραγόμενων προϊόντων και των παρεχομένων υπηρεσιών.

Παράλληλα οι δανειολήπτες επιβαρύνονται καθώς το κόστος αποπληρωμής των
δανείων είναι υψηλό, ενώ καθίσταται «απαγορευτική» η προσφυγή στον δανεισμό
από τους καταναλωτές για ικανοποίηση των αναγκών τους, όπως π.χ. η απόκτηση στέγης.

Όμως ο πληθωρισμός «κρατάει» ψηλά και τα επιτόκια του Δημοσίου με τα οποία
δανείζεται για να καλύψει ταμειακές του ανάγκες (επιτόκια ομολόγων εντόκων
γραμματίων). Αποτέλεσμα είναι να επιβαρύνονται οι δαπάνες εξυπηρέτησης του
δημοσίου χρέους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται αυξητικές τάσεις στο έλλειμμα.