Ουραγός στις ξένες επενδύσεις η Ελλάδα

Θλιβερή εξαίρεση ήταν η Ελλάδα μεταξύ των τεσσάρων χωρών συνοχής της Ε.Ε., που
αποτέλεσαν την περασμένη δεκαετία τη Γη της Επαγγελίας για τους ξένους επενδυτές

Απογοητευτική είναι η εικόνα που παρουσιάζει η Ελλάδα σε ό,τι αφορά την
προσέλκυση ξένων επενδύσεων, καταλαμβάνοντας μία από τις τελευταίες θέσεις
μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την τελευταία ­ με διαφορά ­ μεταξύ
των τεσσάρων φτωχότερων χωρών «συνοχής». Το συμπέρασμα προκύπτει από στοιχεία
πρόσφατης έρευνας του Στατιστικού Γραφείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eurostat)
για τις άμεσες ξένες επενδύσεις στα κράτη-μέλη της Ένωσης. Για την Ελλάδα,
μάλιστα, τα στοιχεία αυτά αποκτούν ιδιαίτερη αξία, γιατί δεν υπάρχουν
αντίστοιχα εθνικά.

Οι εκτιμήσεις της Eurostat για την Ελλάδα βασίσθηκαν στους στατιστικούς
υπολογισμούς των εταίρων της.

Σύμφωνα λοιπόν, με τους υπολογισμούς αυτούς της Eurostat, κατά την περίοδο
1987-1996, οι προερχόμενες από άλλα κράτη-μέλη άμεσες ξένες επενδύσεις στην
Ελλάδα αντιπροσώπευαν το 0,4% του ΑΕΠ της, έναντι μέσου όρου 0,6% στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και έναντι 4,2% στην Ιρλανδία, 1,4% στην Πορτογαλία και 1,2%
στην Ισπανία.

Χειρότερη είναι η εικόνα σε ό,τι αφορά τις προερχόμενες από τρίτα κράτη, εκτός
Ευρωπαϊκής Ένωσης, άμεσες ξένες επενδύσεις.

Για την Ελλάδα αυτές αντιπροσωπεύουν, στην περίοδο 1987-96, ποσοστό 0,1% του
ΑΕΠ της, έναντι μέσου κοινοτικού όρου 0,4% και έναντι 1,2% της Ιρλανδίας, 0,4%
της Πορτογαλίας και 0,5% της Ισπανίας.

Τα ποσοστά αυτά μεταφράζονται σε επενδύσεις 2.623 εκατ. ECU από άλλα κράτη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης και 804 εκατ. ECU από τρίτα κράτη. Έτσι, το σύνολο ανέρχεται
σε 3.427 εκατ. ECU (λίγο παραπάνω από 1 τρισ. δρχ. με τη σημερινή ισοτιμία του ευρώ).

Με άλλα λόγια, στο σύνολο της εν λόγω δεκαετίας, η Ελλάδα κατάφερε να
εξασφαλίσει ξένες επενδύσεις που αντιστοιχούν μόλις στο 1/8 αυτών που
εξασφάλισε στο Βερολίνο από τα κοινοτικά ταμεία για την περίοδο 2000-2006.

Δεν έχει πείσει

Το γεγονός ότι οι άλλες χώρες συνοχής, οι οποίες επωφελούνται εξίσου με την
Ελλάδα από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ένωσης, έχουν καταφέρει να καταλαμβάνουν
παράλληλα υψηλές θέσεις στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, καταδεικνύει μία
μεγάλη αδυναμία.

Η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει να πείσει, μέχρι στιγμής, ότι είναι μία οικονομία
με δυναμισμό, όπου οι επενδύσεις θα αποφέρουν ικανοποιητικές αποδόσεις.

Δεν έχει καταφέρει να πείσει ότι προσφέρει ένα περιβάλλον ευνοϊκό για τους
ξένους επενδυτές, κάτι που εξαρτάται όχι μόνο από το κόστος παραγωγής, αλλά
και από παράγοντες όπως η ποιότητα των υποδομών, η σταθερότητα του θεσμικού
πλαισίου, η εργασιακή ειρήνη.

Αντίθετα, οι άλλες χώρες συνοχής έχουν αξιοποιήσει την κοινοτική βοήθεια ως
μοχλό για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, κατασκευάζοντας τα απαραίτητα έργα
υποδομής, παρέχοντας επενδυτικά κίνητρα και καλλιεργώντας την εντύπωση ότι οι
οικονομίες τους ακολουθούν ταχύτατη ανοδική πορεία και προσεγγίζουν τις
επιδόσεις των πλουσίων χωρών της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι
οι διαρθρωτικές δαπάνες συνδέονται άμεσα με τις ξένες επενδύσεις, αφού
βελτιώνουν την υποδομή και τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού των
ενισχυόμενων περιοχών, καθιστώντας τες ελκυστικές για τους επενδυτές.

Η Eurostat, μάλιστα, επισημαίνει ότι κατά την περίοδο 1989-93, του πρώτου
Πακέτου Ντελόρ, οι άμεσες ξένες επενδύσεις ξεπέρασαν τις εισροές από τα
διαρθρωτικά ταμεία, στις τρεις από τις τέσσερις χώρες συνοχής. Μοναδική
εξαίρεση ήταν η Ελλάδα.

Ένα μειονέκτημα

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες συνοχής, έχει ένα
βασικό μειονέκτημα: την απόστασή της από το κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με
την οποία μάλιστα δεν έχει χερσαία σύνορα.

Όμως, η υστέρηση που εμφανίζει στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων δεν μπορεί να
αποδοθεί μόνο στον παράγοντα αυτό.

Η αδυναμία της να βελτιώσει τις οικονομικές της επιδόσεις, παρά την εισροή
κοινοτικών κονδυλίων, έπαιξε ασφαλώς καθοριστικό ρόλο στις επιλογές των ξένων
επενδυτών.

Μένει να αποδειχθεί αν η βελτίωση των τελευταίων ετών στους μακροοικονομικούς
δείκτες θα βελτιώσει την εικόνα στο μέλλον.

Ενθαρρυντικό είναι, πάντως, το γεγονός ότι στην πενταετία 1992-96 η ροή των
επενδύσεων προς την Ελλάδα εμφανίζεται σημαντικά βελτιωμένη σε σχέση με την
πενταετία 1987-91, όταν η οικονομία της χώρας κάθε άλλο παρά ελκυστική ήταν
για τους ξένους επενδυτές.

Υψηλοί στόχοι

Οπωσδήποτε, στην περίοδο που ξεκινά από το 2000 η κυβέρνηση έχει θέσει υψηλούς
στόχους για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων.

Συγκεκριμένα, υπολογίζει ότι τα 12,4 τρισ. δρχ. της δημόσιας δαπάνης
(κοινοτικής και εθνικής) του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης θα πλαισιωθούν
από άλλα 2,5 τρισ. δρχ., περίπου, ιδιωτικής δαπάνης, η οποία σε μεγάλο βαθμό
θα προέλθει, προφανώς, από το εξωτερικό. Εξάλλου, υπάρχουν ήδη κάποιες πρώτες
θετικές ενδείξεις ενδιαφέροντος ξένων επενδυτών για ένταξη στα κίνητρα του
αναπτυξιακού νόμου.

Η πραγματοποίηση αυτών των στόχων θα είναι ασφαλώς κρίσιμη για την
μακροπρόθεσμη ανταγωνιστική επιβίωση της χώρας στο πλαίσιο της ζώνης του ευρώ,
όπου φιλοδοξεί να ενταχθεί από το 2001.

Η Ελλάδα δεν θα μπορεί να στηρίζεται για πάντα στα κοινοτικά δεκανίκια των
διαρθρωτικών ταμείων. Άλλωστε, υποτίθεται ότι αυτά προσφέρονται ακριβώς για να
μπορέσει η χώρα να σταθεί στα πόδια της και να εξασφαλίσει από μόνη της το
επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας που θα εγγυάται την ευημερία των πολιτών της.

Σημειώνεται ότι ήδη στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προβλέπουν πως το επόμενο
πακέτο κοινοτικής βοήθειας ­ θα υπάρξει ­ θα είναι δραματικά μειωμένο.

Κι αυτό γιατί αφενός η Ελλάδα θα έχει ήδη επιτύχει ένα αρκετά υψηλό κατά
κεφαλήν ΑΕΠ και αφετέρου θα υπάρχουν άλλα κράτη-μέλη με μεγαλύτερες ανάγκες.

Αυτά θα είναι τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης, τα οποία ­ σημειωτέον ­
βασίστηκαν μέχρι τώρα αποκλειστικά σχεδόν στις άμεσες ξένες επενδύσεις για να
βελτιώσουν το επίπεδο οικονομικής τους ανάπτυξης.