Βαρύ πλήγμα στην οικονομία

Η γιουγκοσλαβική οικονομία είναι ήδη βαθιά πληγωμένη από τα μέτρα οικονομικού
αποκλεισμού που της επιβλήθηκαν το 1992. Οι πρόσφατες αεροπορικές επιδρομές
την αποτελείωσαν. Το 1997 η χώρα του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς πραγματοποίησε
εξαγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες αξίας 10,4 εκατομμυρίων δολαρίων.

Κατεστραμμένη οικονομία. Η γιουγκοσλαβική οικονομία βρισκόταν ήδη κοντά στο μηδέν. Οι ΝΑΤΟϊκές επιδρομές την αποτελείωσαν

Ο όγκος αυτός αποτελεί μόλις το 0,4% των συνολικών εισαγωγών των ΗΠΑ. Στη
γιουγκοσλαβική αγορά διοχετεύτηκαν το 1997 αμερικανικά προϊόντα αξίας 54
εκατομμυρίων δολαρίων.

Πέρυσι, τόσο οι εξαγωγές της Γιουγκοσλαβίας όσο και οι εισαγωγές της από τις
ΗΠΑ αυξήθηκαν. Οι εξαγωγές έφθασαν τα 12,6 εκατομμύρια δολάρια και οι
εισαγωγές τα 73,9. Οι γιουγκοσλαβικές εξαγωγές αποτελούνται κυρίως από
μεταποιημένα προϊόντα, μηχανήματα και πρώτες ύλες.

Παρά το γεγονός ότι οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις της στρατιωτικής δράσης
του ΝΑΤΟ θα είναι περιορισμένες, μπορούν, ωστόσο, να οδηγήσουν στην επιδείνωση
των σχέσεων των ΗΠΑ με τη Ρωσία. «Μπορούν ακόμη να πλήξουν τη Γουώλ Στρητ αν η
στρατιωτική δράση οδηγήσει στην απώλεια της εμπιστοσύνης των επενδυτών»,
υποστηρίζει ο Μόρις Γκόλνσταϊν, οικονομολόγος του Ινστιτούτου Διεθνούς
Οικονομίας στην Ουάσιγκτον. Η Ιταλία ήταν το 1997 ο μεγαλύτερος εμπορικός
συνεταίρος της Γιουγκοσλαβίας, απορροφώντας περίπου το 12% των εξαγωγών της.
Το 9% των εξαγωγών της διοχετεύονταν στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της
Μακεδονίας και τη Γερμανία, ενώ ένα 7% διοχετευόταν στον παραδοσιακό σύμμαχο
των Σέρβων, τη Ρωσία. Τα κυριότερα είδη που εξήγαγε η Γιουγκοσλαβία ήταν
τρόφιμα, φρούτα και λαχανικά, χημικά, σίδηρος, ατσάλι και υφάσματα. Πριν από
την επιβολή οικονομικού αποκλεισμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες πωλούσαν στη
Γιουγκοσλαβία κυρίως αεροσφάφη και ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Το δηνάριο

Το γιουγκοσλαβικό νόμισμα, το δηνάριο, δεν είναι ιδιαίτερα εμπορεύσιμο στις
διεθνείς αγορές συναλλάγματος.

Την Τετάρτη, μετά τη εκδήλωση της ΝΑΤΟϊκής επίθεσης, διολίσθησε ελαφρά έναντι
του δολαρίου κλείνοντας στα 10,7 δηνάρια. Η αξία ενός δηναρίου, με βάση αυτήν
την ισοτιμία, υπολογίζεται σε 10 αμερικανικά σεντς ή περίπου 30 δραχμές.

Το νόμισμα της Γιουγκοσλαβίας έχασε μέσα στο 1999 πάνω από το 50% της αξίας
του, αφού στην αρχή της χρονιάς η ισοτιμία του ήταν περίπου 4,85 δηνάρια ανά
δολάριο.

Τα οικονομικά μέτρα εναντίον της Γιουγκοσλαβίας απαγορεύουν το εμπόριο του
δηναρίου στην αγορά συναλλάγματος των ΗΠΑ.

Ωστόσο, το δηνάριο μπορεί να αγοραστεί μόνο για την πραγματοποίηση εισαγωγών
γιουγκοσλαβικών προϊόντων.

Η οικονομία

Η γιουγκοσλαβική οικονομία είναι ένα από τα θύματα του εμφυλίου πολέμου, που
ξέσπασε το 1991. Σήμερα, χαρακτηρίζεται από τη μαύρη αγορά και τον
υπερπληθωρισμό.

Η διάλυση της χώρας άφησε την Γιουγκοσλαβία μόνο με δύο Δημοκρατίες, τη Σερβία
και το Μαυροβούνιο, κατέστρεψε τον βιομηχανικό της τομέα και απέκοψε τον
μεγάλο μεταποιητικό κλάδο της σερβικής οικονομίας από τους προμηθευτές και πελάτες.

Η κατάσταση χειροτέρεψε με την επιβολή οικονομικών μέτρων τον Ιούνιο του 1992.

Το 1996 η διεθνής κοινότητα αποφάσισε την άρση των μέτρων, τα οποία
επανέφεραν οι Ηνωμένες Πολιτείες το 1998.

Τα YUGO

Πριν από τον πόλεμο στη Βοσνία, το εργοστάσιο της Yugo παρήγαγε περίπου
200.000 οχήματα τον χρόνο και αποτελούσε την καρδιά της γιουγκοσλαβικής
οικονομίας. Τα αυτοκίνητα κόστιζαν περίπου 4.000 δολάρια το καθένα και
πωλούνταν κυρίως σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Μάλιστα, το 1996 εισήχθησαν
και στις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία λόγω της χαμηλής
τους ποιότητας. Η εισαγωγή τους σταμάτησε το 1992. Από το 1996 η παραγωγή του
εργοστασίου της Yugo, στο Κραγκούλιεβατς, περίπου 150 χιλιόμετρα νοτίως του
Βελιγραδίου, έπεσε στα 10.000 οχήματα τον χρόνο. Ελάχιστες αμερικανικές
εταιρείες έχουν παρουσία στη Γιουγκοσλαβία. Μία από αυτές είναι η φαρμακευτική
εταιρεία ICN. Η εταιρεία είχε αναπτύξει παραγωγική δραστηριότητα στη
Γιουγκοσλαβία, αλλά πρόσφατα προχώρησε στη συγχώνευση των παραγωγικών μονάδων
της με μία γιουγκοσλαβική εταιρεία. Η εταιρεία Nike είχε επίσης προχωρήσει
στην παραγωγή περιορισμένου αριθμού αθλητικών ειδών στη Γιουγκοσλαβία. Όπως
είπε ένας εκπρόσωπός της, η Nike θα εξετάσει την κατάσταση που επικρατεί στη
χώρα για να διαπιστώσει αν είναι δυνατή η συνέχιση της παραγωγής.