Ρωγμές στο ΝΑΤΟ

Οι πρώτες ρωγμές άρχισαν να εμφανίζονται στους κόλπους του ΝΑΤΟ, καθώς
συνεχίζονταν και χθες κατά κύματα οι αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις κατά
της Γιουγκοσλαβίας. Για πόσο ακόμη πρέπει να συνεχιστούν οι επιδρομές, είναι
το ερώτημα που προκαλεί τριβές στη συμμαχία. Η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν
εκφράσει ζωηρές αμφιβολίες για τη σκοπιμότητα της συνέχισης των βομβαρδισμών.
Η ιταλική κυβέρνηση απηύθυνε έκκληση για άμεση επιστροφή στις διπλωματικές
προσπάθειες, μετά τις καταστροφικές επιδρομές της περασμένης Τετάρτης κατά της
Γιουγκοσλαβίας. Στους ίδιους τόνους, η ελληνική κυβέρνηση έκανε γνωστή την
άποψή της ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν πρόκειται να προσφέρουν λύση
στο ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου.

Την ώρα που τα αμερικανικά πολεμικά σκάφη εξαπέλυαν τους πυραύλους τους για
δεύτερη συνεχή νύχτα, στο Βερολίνο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ
υποχρεώθηκε να αντικρούσει τους ισχυρισμούς ότι η στρατιωτική δράση κατά της
Γιουγκοσλαβίας έχει προκαλέσει ρωγμές στην Ατλαντική Συμμαχία. «Η θέση μας
παραμένει η ίδια, το ΝΑΤΟ παραμένει ισχυρό και ενωμένο», είπε ο Μπλερ.

Ιταλική μεταστροφή. Οπαδοί της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης διαδήλωσαν χθες έξω από την ιταλική Βουλή, απαιτώντας από την κυβέρνηση να ζητήσει τη διακοπή των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας

Όμως, οι πρώτες ρωγμές στη στρατηγική του ΝΑΤΟ έγιναν φανερές μετά τη δήλωση
του Ιταλού πρωθυπουργού Μάσιμο Ντ’ Αλέμα ότι τώρα ανοίγεται μπροστά στη
Συμμαχία ένα νέο σενάριο για πρωτοβουλίες που θα οδηγήσουν στην «επιστροφή
στην πολιτική οδό». «Πιστεύω», είπε ο Ντ’ Αλέμα, «ότι έφτασε η ώρα για να
πάρουν τον λόγο η πολιτική και η διπλωματία». Πίσω από αυτή τη θέση βρίσκεται
η πεποίθηση του Ιταλού πρωθυπουργού ότι, μετά το πρώτο κύμα των αεροπορικών
και πυραυλικών επιθέσεων κατά της Γιουγκοσλαβίας, οι Σέρβοι υποχρεώθηκαν να
αναστείλουν τη στρατιωτική δραστηριότητά τους στο Κοσσυφοπέδιο. Ο Ιταλός
πρωθυπουργός εκφράστηκε ιδιαίτερα θετικά για τη ρωσική πρόταση συνόδου της
εξαεθνούς Ομάδας Επαφής στη Μόσχα, η οποία όμως συνάντησε την ψυχρή αντίδραση
των ΝΑΤΟϊκών κύκλων.

Οι απόψεις που εκφράζει η Ιταλία έρχονται σε αντίθεση με αυτές του Τόνι Μπλερ,
ο οποίος θεωρεί ότι μόνο τότε θα μπορέσει η διπλωματία να αναλάβει τον ρόλο
της, όταν ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς «αποσύρει τα στρατεύματά του, διακόψει τις
επιθετικές ενέργειες και αρχίσει να συμπεριφέρεται πολιτισμένα».

Όμως, η ελληνοϊταλική θέση συγκρούεται και με την άποψη της αμερικανικής
πλευράς, που, είτε εκφράζεται μέσω του ανώτατου στρατιωτικού διοικητή της
συμμαχίας στρατηγού Γουέσλι Κλαρκ είτε μέσω της υπουργού Εξωτερικών Μαντλίν
Ολμπράιτ, θεωρεί ότι «οι δυνάμεις του Μιλόσεβιτς στο Κοσσυφοπέδιο συνεχίζουν
την επιθετικότητά τους».

Πάντως, εντείνονται οι ανησυχίες στους κόλπους της Ατλαντικής Συμμαχίας και
από την οξύτατη αντίθεση της Ρωσίας στα αεροπορικά πλήγματα κατά της
Γιουγκοσλαβίας. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Ιγκόρ Ιβάνοφ απέκλεισε το
ενδεχόμενο να μετάσχει η Ρωσία στη Σύνοδο Κορυφής για την πεντηκοστή επέτειο
του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον, στο τέλος του μήνα. Ποιο όμως θα είναι για το ΝΑΤΟ
το «τέλος του παιχνιδιού», που άρχισε με τις από αέρος επιθέσεις κατά της
Γιουγκοσλαβίας; Η ηγεσία της Συμμαχίας παραδέχεται ότι οι στρατιωτικές
επιχειρήσεις έχουν περιορισμένο αντικειμενικό στόχο, που δεν είναι άλλος από
την καταστροφή των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων που πλήττουν τους Αλβανόφωνους στο
Κοσσυφοπέδιο.

Προσπαθεί, μάλιστα, να καταστήσει σαφές ότι δεν εξετάζεται καν το ενδεχόμενο
επέμβασης χερσαίων δυνάμεων.

Η διαφοροποίηση του Ιταλού πρωθυπουργού, ο οποίος αντιμετωπίζει εντονότατες
πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας του λόγω των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών στη
Γιουγκοσλαβία, αντανακλά τις επιφυλάξεις και άλλων χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την αντίθεσή του στους βομβαρδισμούς κατέστησε σαφή και ο Κώστας Σημίτης. «Η
Ελλάδα δεν μετέχει σε αυτές τις επιχειρήσεις», δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός
από το Βερολίνο. «Δεν πιστεύουμε ότι η στρατιωτική δράση μπορεί να οδηγήσει σε
λύση». Αποκάλυψε, μάλιστα, ότι η Ελλάδα περιλαμβάνεται σε ομάδα χωρών-μελών
της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διατηρούν ζωηρές επιφυλάξεις για τους βομβαρδισμούς.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός εξέφρασε την άποψη ότι, αν οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί
συνεχιστούν, η διαφοροποίηση ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών από την επίσημη
ΝΑΤΟϊκή θέση θα λάβει ακόμη οξύτερη μορφή.

Την απειλή να αποσύρει την υποστήριξή του από την κυβέρνηση Ντ’ Αλέμα
διατύπωσε χθες ο πρόεδρος του Κόμματος των Ιταλών Κομμουνιστών Αρμάντο Κοσούτα
αν η Ιταλία δεν αναλάβει διπλωματική πρωτοβουλία για τη διακοπή των επιθέσεων
στη Γιουγκοσλαβία. Οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι των κομμάτων που συγκροτούν
τον κυβερνητικό συνασπισμό συμφώνησαν να παρουσιάσουν κοινό ψήφισμα, το οποίο
θα πρέπει να εγκριθεί από τη Βουλή. Το ψήφισμα αυτό, στο οποίο συμφώνησε και
το κόμμα του Κοσούτα, καλεί την κυβέρνηση να ζητήσει από το ΝΑΤΟ τη διακοπή
των επιθέσεων, έναρξη διαπραγματεύσεων με τον Μιλόσεβιτς, επαναδραστηριοποίηση
της Ομάδας Επαφής και ανάληψη διπλωματικών πρωτοβουλιών από την Ευρωπαϊκή Ένωση.