ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Ενώ τα Βαλκάνια βράζουν, αυτοί μετρούν τα ευρώ τους

Όταν ο Μωάμεθ πολιορκούσε την Κωνσταντινούπολη, οι ιεράρχες της πόλης της
Θεοτόκου φιλονικούσαν για το φύλο των Αγγέλων. Και η Βασιλεύουσα έπεσε στα
χέρια των απίστων.

Όταν ο Χίτλερ περνούσε τα πολωνικά σύνορα, η Βουλή των Λόρδων φιλονικούσε αν
πρέπει ή όχι ­ αν είναι υπερβολική σκληρότητα ­ να βράζουν τους αστακούς
ζωντανούς. Κι ο Χίτλερ σάρωσε ολόκληρη την Ευρώπη.

Όταν οι «Σύμμαχοι» του ΝΑΤΟ σακάτευαν γυναικόπαιδα στο Βελιγράδι και την
Πρίστινα, οι 15 Ευρωπαίοι «ηγέτες» έδιναν τη δική τους «μάχη» για την μοιρασιά
των πιστώσεων. Κι η Ευρώπη;

Ένα είναι σίγουρο: ότι όταν κοπάσει ­ μ’ οποιοδήποτε τρόπο ­ ο νέος βαλκανικός
πόλεμος, τίποτα, ή σχεδόν τίποτα, δεν θα είναι πια όπως πριν στη Γηραιά
Ήπειρο. Το πιο κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι το «πώς» και «πότε» θα τερματισθεί
η νέα σύρραξη. Απόπειρα σφαιρικής ανάλυσης θα θύμιζε ομφαλοσκοπία. Μόνον
μερικές επισημάνσεις μπορούν να γίνουν τη στιγμή αυτή, όπως:

«Πώς» και «πότε» θα τερματιστεί η νέα σύρραξη. Αυτό είναι το πιο κρίσιμο ερώτημα για τη «φωτιά» που άναψε στα Βαλκάνια

1. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι δεν θα υπάρξει κλιμάκωση των
συγκρούσεων με εμπλοκή και χερσαίων δυνάμεων (αντιθέτως με τα όσα ισχυρίστηκε
χθες στην TV ο κ. Τσοχατζόπουλος) διότι α) η απόφαση της Επιτροπής
Μονίμων Αντιπροσώπων του ΝΑΤΟ, που ενέκρινε την επέμβαση, προβλέπει επίσης ότι
«σε περίπτωση ανάγκης κλιμάκωσης των επιχειρήσεων» (που σημαίνει ότι
αντιμετωπίζεται ένα τέτοιο ενδεχόμενο) «θα χρειαστεί νέα απόφαση». Και β)
ο Μιλόσεβιτς αυτή τη φορά εκήρυξε τη χώρα του «σ’ εμπόλεμη κατάσταση με το
ΝΑΤΟ». Κι αυτό του δίνει το «δικαίωμα» να προσβάλλει τις νατοϊκές δυνάμεις
όπου κι αν βρίσκονται, όπως στα Σκόπια. Θα το αποτολμήσει; Σε μία τέτοια
περίπτωση η Αμερική θα γνωρίσει ένα νέο «μίνι-Βιετνάμ», αλλά και η
πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων θα έχει εκραγεί. Είναι ένας κίνδυνος που είχε
επισημάνει ο Μιτεράν από το 1990, αμέσως μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ.

2. Η Ουάσιγκτον επιχείρησε ν’ αντιμετωπίσει ειρωνικά και ευτελιστικά
την απροσδόκητη, κι εκπληκτική σε ένταση, παρέμβαση της Μόσχας. Εν τούτοις και
μόνο αν η Ρωσία προχωρήσει ­ όπως απειλεί ­ σε μονομερή άρση του εμπάργκο
αποστολής όπλων στη Γιουγκοσλαβία κι εφοδιάσει τον Μιλόσεβιτς με πυραύλους (θ’
αρκούσε μόνον αυτό) τότε το σημερινό σκηνικό θα άλλαζε άρδην. Και το ΝΑΤΟ θα
ήταν υποχρεωμένο ή να υποχωρήσει ή να εμπλακεί σε χερσαίες επιχειρήσεις
μεγάλης κλίμακας.

3. Η μεγαλύτερη, εν τούτοις, απειλή για τη σταθερότητα στα Βαλκάνια,
αλλά και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών της περιοχής, είναι η «νέα
Μεσσιανική αντίληψη»⁽¹⁾των ΗΠΑ περί των «ευθυνών» και της
«αποστολής» των ανά την υφήλιον σύμφωνα με την οποία ό,τι πιστεύουν οι ΗΠΑ
είναι το σωστό και πρέπει να επιβληθεί.

Χωρίς κανείς να παραγνωρίζει, να εγκρίνει ή ν’ ανέχεται την πολιτική του
Βελιγραδίου στο Κοσσυφοπέδιο, η ένοπλη επέμβαση για την επιβολή μιας συμφωνίας
­ εκείνης του Ραμπουγέ ­ που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην απόσχιση του
Κοσσυφοπεδίου και φαλκίδευση της εδαφικής ακεραιότητας της Γιουγκοσλαβίας,
μεταβάλλει την Ουάσιγκτον σε απόλυτο και ανεξέλεγκτο ρυθμιστή των τυχών
οποιασδήποτε χώρας, αν αυτό θα επέβαλαν τα συμφέροντα της «νέας
τάξης»⁽²⁾. Σαφέστερα:

* Στη Ρουμανία υπάρχουν 22 μειονότητες, η μεγαλύτερη των οποίων είναι η
ουγγρική. Έχει επανειλημμένως «εξεγερθεί» και η τελευταία εξέγερσή της
απετέλεσε τον μοχλό ανατροπής του καθεστώτος Τσαουσέσκου. Τι θα κάνει το ΝΑΤΟ
σε μια νέα εξέγερση των Ούγγρων της Ρουμανίας; Θα επέμβει;

*Στη Βουλγαρία η μουσουλμανική μειονότητα υπολογίζεται σε 2 εκατ. άτομα και
επηρεάζει αποφασιστικά την πολιτική ζωή της χώρας. Θα μπορούσε να
χρησιμοποιηθεί σαν αποσταθεροποιητικός μοχλός, αν π.χ. η Σόφια επιχειρούσε ν’
αποκαταστήσει τους παλαιούς δεσμούς της με τη Μόσχα.

*Η μουσουλμανική μειονότητα στην Ελλάδα είναι αριθμητικά ασήμαντη σε σύγκριση
με τον πληθυσμό της χώρας. Αλλά ο έντονος επηρεασμός της από το προξενείο και
οι οξυμμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις την καθιστούν μία εν δυνάμει θρυαλλίδα.
Τι θα συμβεί αν μια ομάδα 5-10 προβοκατόρων προκαλέσει αναταραχή. Θα επέμβει
το ΝΑΤΟ να μας σύρει στο Ραμπουγέ, ώστε να εκπληρωθεί η μόνιμη και μονότονη
σύσταση της Ουάσιγκτον: «Καθίστε γύρω από ένα τραπέζι και λύστε τις διαφορές
σας με μία “συμφωνία-πακέτο”»⁽³⁾. Ίσως, εκ πρώτης όψεως, κάτι
τέτοιο να φαίνεται απίθανο. Αλλά όταν σκεφθεί κανείς ότι η κρίση του ’87
προκλήθηκε μόνον και μόνον για τον σκοπό αυτό, τότε…

Ασφαλώς, ήταν ορθές και δικαιολογημένες οι διαμαρτυρίες της ελληνικής πλευράς
(εκ μέρους τόσο του Πρωθυπουργού όσον και του ΥΠΕΞ) για τη δήλωση του Προέδρου
Κλίντον ότι η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ελληνοτουρκική
σύγκρουση. Αλλά η επιμονή του να επαναλάβει ­ και μετά τις διαμαρτυρίες ­ δύο
φορές το «ενδεχόμενο» αυτό, ίσως θα πρέπει να μας οδηγήσει σε άλλες σκέψεις.
Έχοντας μάλιστα υπόψιν, ότι μόλις 24 ώρες πριν από την έναρξη των επιθέσεων το
Ίδρυμα Ραντ, που χρηματοδοτείται από το Πεντάγωνο και κάνει μελέτες για
λογαριασμό του Πενταγώνου, είχε προβλέψει ότι «μέχρι το 2003 Ελλάδα και
Τουρκία θα οδηγηθούν σε σύρραξη εξαιτίας της μειονότητος», τότε η αφελής
ερμηνεία ότι η δήλωση Κλίντον ήταν για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης και μόνον
καθίσταται επικίνδυνη. Εξίσου επικίνδυνη με τη συμμετοχή μας στην έγκριση της
νατοϊκής επίθεσης κατά της Γιουγκοσλαβίας.

Κι ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, ή μπορεί να συμβούν, οι μικροί ηγέτες της μεγάλης
ηπείρου, της Ευρώπης, εξακολουθούν να μετρούν τα ευρώ τους παραγνωρίζοντας ότι
αν η πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων εκραγεί, το ευρώ θα είναι το μεγάλο θύμα της
έκρηξης. Ή, μήπως, γι’ αυτό θέλουν να εκραγεί;

⁽¹⁾Κίσινγκερ: «Διπλωματία».

⁽²⁾Τζωρτζ Μπους: «Η νέα τάξη θ’ αλλάξει ενδεχομένως το χάρτη σ’
ορισμένες περιοχές». Λόγος του προς τον αμερικανικό λαό.

⁽³⁾Αρμακοστ, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών τον Μάρτιο του ’87.
Ήταν ο όρος που έθεσε για να παρέμβουν τότε οι ΗΠΑ στην κρίση.